Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H
  • Tài chính - Ngân hàng
  • Bất động sản
  • Doanh nghiệp - Doanh nhân
  • Tin 24/7
  • Tiêu dùng - Bạn đọc
  • VietnamDaily Relax
Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H
Tài chính - Ngân hàng Bất động sản Doanh nghiệp - Doanh nhân Tin 24/7 Tiêu dùng - Bạn đọc VietnamDaily Relax

VietnamDaily Relax

Tiến hóa kỳ lạ của mắt: Từ mắt đơn đến khả năng phân biệt ngày đêm

28/02/2026 07:12

Các nhà khoa học cho biết tổ tiên của chúng ta từng có mắt đơn, sau đó mất đi và phát triển thành mắt phân biệt ngày đêm, phản ánh sự thích nghi qua thời gian.

Tâm Anh (theo Phys)

Sinh vật hai đầu kỳ bí trong bức tranh tường cổ

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Lund (Thụy Điển) và Đại học Sussex (Anh) mới đăng báo cáo trên chuyên san Current Biology nói về khám phá thú vị. Đó là mọi loài có xương sống đều tiến hóa từ một tổ tiên xa xưa sở hữu một mắt duy nhất hay còn gọi độc nhãn. Con mắt duy nhất này nằm trên đỉnh đầu. Ảnh: Creative Commons.
Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Lund (Thụy Điển) và Đại học Sussex (Anh) mới đăng báo cáo trên chuyên san Current Biology nói về khám phá thú vị. Đó là mọi loài có xương sống đều tiến hóa từ một tổ tiên xa xưa sở hữu một mắt duy nhất hay còn gọi độc nhãn. Con mắt duy nhất này nằm trên đỉnh đầu. Ảnh: Creative Commons.
Theo các nhà nghiên cứu, những tàn tích của độc nhãn ngày nay đã trở thành tuyến tùng trong não người. Tuyến tùng là một tuyến nội tiết nhỏ, hình hạt đậu nằm sâu trong trung tâm não bộ. Ảnh: AI- Generated.
Theo các nhà nghiên cứu, những tàn tích của độc nhãn ngày nay đã trở thành tuyến tùng trong não người. Tuyến tùng là một tuyến nội tiết nhỏ, hình hạt đậu nằm sâu trong trung tâm não bộ. Ảnh: AI- Generated.
"Những kết quả trên thật sự đáng kinh ngạc, đảo ngược toàn bộ hiểu biết của con người về sự tiến hóa của mắt và bộ não", giáo sư danh dự Dan-E Nilsson của Đại học Lund cho hay. Ảnh: mythologyworldwide.com.
"Những kết quả trên thật sự đáng kinh ngạc, đảo ngược toàn bộ hiểu biết của con người về sự tiến hóa của mắt và bộ não", giáo sư danh dự Dan-E Nilsson của Đại học Lund cho hay. Ảnh: mythologyworldwide.com.
Báo cáo của nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra sinh vật độc nhãn với con mắt giữa trán được cho là họ hàng vô cùng xa xôi của con người, tồn tại trên Trái đất cách đây gần 600 triệu năm. Ảnh: optometry.berkeley.edu.
Báo cáo của nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra sinh vật độc nhãn với con mắt giữa trán được cho là họ hàng vô cùng xa xôi của con người, tồn tại trên Trái đất cách đây gần 600 triệu năm. Ảnh: optometry.berkeley.edu.
Sinh vật độc nhãn có kích thước nhỏ, hình dạng giống giun, ít vận động và kiếm ăn bằng cách lọc sinh vật phù du từ nước biển. Trước đó, nó từng có một dạng đôi mắt như phần lớn các loài động vật khác. Ảnh: conciatore.org.
Sinh vật độc nhãn có kích thước nhỏ, hình dạng giống giun, ít vận động và kiếm ăn bằng cách lọc sinh vật phù du từ nước biển. Trước đó, nó từng có một dạng đôi mắt như phần lớn các loài động vật khác. Ảnh: conciatore.org.
"Chúng tôi vẫn chưa rõ liệu cặp mắt ban đầu trong nhánh tiến hóa của chúng ta chỉ là các tế bào nhạy sáng hoặc đã là mắt có khả năng tạo ảnh đơn giản. Chúng tôi chỉ biết rằng về sau sinh vật (độc nhãn) đã mất đi cấu trúc đó", giáo sư Nilsson cho hay. Ảnh: ancient-origins.net.
"Chúng tôi vẫn chưa rõ liệu cặp mắt ban đầu trong nhánh tiến hóa của chúng ta chỉ là các tế bào nhạy sáng hoặc đã là mắt có khả năng tạo ảnh đơn giản. Chúng tôi chỉ biết rằng về sau sinh vật (độc nhãn) đã mất đi cấu trúc đó", giáo sư Nilsson cho hay. Ảnh: ancient-origins.net.
Lối sống ngày càng thụ động hơn đồng nghĩa với sinh vật độc nhãn không còn cần đến cặp mắt nên chức năng này tự động bị loại bỏ trong quá trình tiến hóa. Tuy nhiên, nó vẫn giữ lại một nhóm tế bào nhạy sáng ở giữa đầu. Ảnh: Public Domain.
Lối sống ngày càng thụ động hơn đồng nghĩa với sinh vật độc nhãn không còn cần đến cặp mắt nên chức năng này tự động bị loại bỏ trong quá trình tiến hóa. Tuy nhiên, nó vẫn giữ lại một nhóm tế bào nhạy sáng ở giữa đầu. Ảnh: Public Domain.
Theo thời gian, nhóm tế bào phát triển thành một mắt giữa nguyên thủy, đủ khả năng phân biệt ngày lẫn đêm cũng như nhận biết phương hướng trên hoặc dưới. Ảnh: smithsonianmag.com.
Theo thời gian, nhóm tế bào phát triển thành một mắt giữa nguyên thủy, đủ khả năng phân biệt ngày lẫn đêm cũng như nhận biết phương hướng trên hoặc dưới. Ảnh: smithsonianmag.com.
Trong hàng triệu năm tiếp theo, tổ tiên xa xưa của chúng ta một lần nữa quay trở lại lối sống năng động, bơi lội nhiều hơn, làm gia tăng nhu cầu về cặp mắt. Từ các phần của mắt giữa nhỏ bé này, những đôi mắt có khả năng tạo ảnh đã xuất hiện trở lại. Ảnh: Marsyas (2005), CC BY-SA 2.5.
Trong hàng triệu năm tiếp theo, tổ tiên xa xưa của chúng ta một lần nữa quay trở lại lối sống năng động, bơi lội nhiều hơn, làm gia tăng nhu cầu về cặp mắt. Từ các phần của mắt giữa nhỏ bé này, những đôi mắt có khả năng tạo ảnh đã xuất hiện trở lại. Ảnh: Marsyas (2005), CC BY-SA 2.5.
Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.

Bạn có thể quan tâm

Cu li - Loài linh trưởng duy nhất Việt Nam với nọc độc đặc biệt

Cu li - Loài linh trưởng duy nhất Việt Nam với nọc độc đặc biệt

Chuyện tình ngọt ngào của Xuân Nghi và bạn trai trước thềm đám cưới

Chuyện tình ngọt ngào của Xuân Nghi và bạn trai trước thềm đám cưới

Chùa Thầy: Ngôi chùa cổ lập nên nghệ thuật múa rối nước Việt Nam

Chùa Thầy: Ngôi chùa cổ lập nên nghệ thuật múa rối nước Việt Nam

Ngôi làng đất nện cổ xưa trong các bộ phim bom tấn của Morocco

Ngôi làng đất nện cổ xưa trong các bộ phim bom tấn của Morocco

“Công chúa nhỏ” nhà Cao Minh Đạt gây sốt với gương mặt bụ bẫm

“Công chúa nhỏ” nhà Cao Minh Đạt gây sốt với gương mặt bụ bẫm

Dàn diễn viên “Thỏ ơi” quậy tưng bừng sau ống kính

Dàn diễn viên “Thỏ ơi” quậy tưng bừng sau ống kính

Ứng dụng công nghệ mới giúp khám phá đa dạng sinh học tại Mỹ Sơn

Ứng dụng công nghệ mới giúp khám phá đa dạng sinh học tại Mỹ Sơn

Nét đẹp văn hóa của người Fulani giữa biến đổi thời đại

Nét đẹp văn hóa của người Fulani giữa biến đổi thời đại

Phát hiện quan tài gỗ độc đáo của 'Công chúa Bagicz' ở Ba Lan

Phát hiện quan tài gỗ độc đáo của 'Công chúa Bagicz' ở Ba Lan

Vợ chồng ca nương Kiều Anh ngày càng ngọt ngào

Vợ chồng ca nương Kiều Anh ngày càng ngọt ngào

Phát hiện ngà voi 14.000 năm tuổi hé lộ hành trình của người Clovis

Phát hiện ngà voi 14.000 năm tuổi hé lộ hành trình của người Clovis

Cây mắt búp bê: Đặc điểm, độc tính và những điều thú vị

Cây mắt búp bê: Đặc điểm, độc tính và những điều thú vị

Top tin bài hot nhất

Ứng dụng công nghệ mới giúp khám phá đa dạng sinh học tại Mỹ Sơn

Ứng dụng công nghệ mới giúp khám phá đa dạng sinh học tại Mỹ Sơn

27/02/2026 14:02
Nét đẹp văn hóa của người Fulani giữa biến đổi thời đại

Nét đẹp văn hóa của người Fulani giữa biến đổi thời đại

27/02/2026 12:22
Dàn diễn viên “Thỏ ơi” quậy tưng bừng sau ống kính

Dàn diễn viên “Thỏ ơi” quậy tưng bừng sau ống kính

27/02/2026 14:32
“Công chúa nhỏ” nhà Cao Minh Đạt gây sốt với gương mặt bụ bẫm

“Công chúa nhỏ” nhà Cao Minh Đạt gây sốt với gương mặt bụ bẫm

27/02/2026 17:32
Ngôi làng đất nện cổ xưa trong các bộ phim bom tấn của Morocco

Ngôi làng đất nện cổ xưa trong các bộ phim bom tấn của Morocco

27/02/2026 19:17

Giấy phép hoạt động báo chí số 29/GP-CBC Bộ TTTT cấp ngày 24/12/2020

Tổng biên tập: Nhà báo Nguyễn Thị Mai Hương

Phó Tổng biên tập: Nhà báo Nguyễn Danh Châu

Tòa soạn: Số 70 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội.

VPĐD tại TP.HCM: Số 54 Phạm Huy Thông, phường Hạnh Thông, Thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 024 6 254 3519

Hotline: 096 523 77 56 (Toà soạn Hà Nội) / 091 122 12 22 (VPĐD TPHCM)

Email: tkts@kienthuc.net.vn

Chuyên trang của Báo

Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H

Liên hệ quảng cáo

Email: quangcao.kienthuc@gmail.com

DMCA.com Protection Status