Vừa qua, Phòng Kinh tế xã Thạnh Lộc đã ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho một dự án đầu tư công trên địa bàn xã. Dù là gói thầu có quy mô nhỏ dưới hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, song diễn biến thực tế của cuộc thầu lại đang khiến dư luận và giới quan sát đặt nhiều nghi vấn về tính cạnh tranh lành mạnh, hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách địa phương.

Cụ thể, ngày 13/7/2026, ông Nguyễn Quốc Nhứt, Trưởng phòng Phòng Kinh tế xã Thạnh Lộc, đã ký Quyết định số 232/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 01: Xây dựng mới, thuộc dự án Xây dựng mới 02 Trụ sở ấp Hòa Bình, ấp Thạnh An. Gói thầu này có giá dự toán được duyệt là 2.301.130.445 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách. Đơn vị trúng thầu được công bố là Công ty TNHH Phạm Hà Phát, có địa chỉ trụ sở tại số 233, tổ 25, ấp Hòa Thạnh, xã An Châu, tỉnh An Giang. Doanh nghiệp này trúng thầu với giá đề nghị là 2.282.788.379 đồng.

Qua kiểm tra đối chiếu giữa giá dự toán công bố và giá trúng thầu thực tế, khoản chênh lệch giảm giá cho ngân sách nhà nước đạt 18.342.066 đồng. Như vậy, tỷ lệ tiết kiệm kinh tế ở gói thầu xây lắp này đạt mức 0,79%. Đối với các gói thầu sử dụng vốn ngân sách, tỷ lệ tiết kiệm thấp luôn là chủ đề được dư luận đặc biệt quan tâm, bởi hiệu quả kinh tế đầu tư công luôn là một trong những mục tiêu hàng đầu được quy định trong Luật Đấu thầu.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả không nằm ở con số tiết kiệm mà nằm ở hồ sơ của đối thủ cạnh tranh. Biên bản mở thầu ghi nhận có 2 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự. Đối thủ của đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng và Thương mại Hưng Thịnh, bỏ giá dự thầu là 2.301.005.000 đồng, tức chỉ thấp hơn giá gói thầu chưa tới 130.000 đồng.

Báo cáo đánh giá của tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH MTV Tư vấn Đầu tư Xây dựng Hoàng Dương cho thấy, nhà thầu Hưng Thịnh đã bị loại từ các bước đánh giá đầu tiên do mắc phải những lỗi sơ đẳng trên cả ba phương diện bao gồm tính hợp lệ của hồ sơ, năng lực kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật.

Cụ thể, nhà thầu này không đáp ứng điều kiện về cấp doanh nghiệp (quy định bắt buộc đối với gói thầu xây lắp quy mô nhỏ). Không dừng lại ở đó, nhà thầu này tiếp tục bị đánh giá không đạt về năng lực, kinh nghiệm do thiếu các tài liệu chứng minh nguồn lực tài chính. Ở phần đề xuất kỹ thuật, nhà thầu Hưng Thịnh cũng bị loại do không cung cấp biểu đồ nhân lực, biểu đồ ca máy và biểu đồ cung ứng vật liệu thi công. Sự việc này dẫn đến tình thế một nhà thầu độc diễn và dễ dàng trúng thầu sát nút giá dự toán ban đầu.

Đặc biệt, tài liệu hồ sơ ghi nhận những dấu hiệu khiến dư luận băn khoăn về mặt tiến độ thực hiện. Dự án yêu cầu xây dựng mới hoàn toàn cùng lúc 02 trụ sở ấp nhưng thời gian thực hiện toàn bộ hợp đồng quy định chỉ vỏn vẹn trong vòng 60 ngày. Quy trình này đặt ra nhiều nghi vấn trong giới chuyên môn về mặt kỹ thuật công trình.

Theo các tiêu chuẩn xây dựng hiện hành, một cấu kiện bê tông cốt thép thông thường cần khoảng thời gian tiêu chuẩn từ 21 đến 28 ngày để đông kết hoàn toàn và đạt đủ 100% cường độ chịu lực trước khi có thể dỡ cốp pha và tiếp tục thi công các tầng hoặc hạng mục phía trên. Việc xây dựng mới các công trình trụ sở bao gồm rất nhiều công đoạn nối tiếp nhau: Từ san lấp mặt bằng, đào móng, đổ bê tông móng, đổ cột, đổ sàn mái, cho đến xây tường, hoàn thiện nội thất và lắp đặt hệ thống điện nước.

Nếu trừ đi tổng thời gian bắt buộc để chờ bê tông các giai đoạn khô và đông kết tự nhiên, quỹ thời gian thực tế còn lại để công nhân thi công là quá eo hẹp, thậm chí bất khả thi đối với các công trình xây mới. Chính sự mâu thuẫn lớn về mặt kỹ thuật này khiến dư luận và giới chuyên môn có quyền đặt dấu hỏi lớn: Liệu có hay không dấu hiệu doanh nghiệp đã âm thầm thi công trước từ lâu, rồi sau đó chủ đầu tư mới tổ chức đấu thầu qua mạng nhằm mục đích hợp thức hóa hồ sơ dự án công?

Bên cạnh đó, công tác lập hồ sơ của đơn vị tư vấn cũng bộc lộ sự thiếu cẩn trọng hành chính. Tại văn bản báo cáo đánh giá E-HSDT số 25-04/BC-HD, tên cơ quan địa bàn hành chính của Chủ đầu tư bị nhầm lẫn, lúc ghi là Phòng Kinh tế xã Thạnh Lộc, lúc lại ghi là Phòng Kinh tế xã Tân Hội.

Tìm hiểu lịch sử hoạt động, đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Phạm Hà Phát được thành lập từ năm 2018, đăng ký quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ. Dù quy mô khiêm tốn, nhà thầu này lại có một hồ sơ năng lực đáng nể khi đã tham gia 53 gói thầu, trúng tới 28 gói thầu với tổng giá trị trúng thầu tích lũy lên tới hơn 106 tỷ đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập ghi nhận đạt hơn 11 tỷ đồng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp này sở hữu mã chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng số 00020014 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh An Giang cấp, với phạm vi hoạt động chuyên môn bao gồm thi công và giám sát thi công các công trình dân dụng - nhà công nghiệp, giao thông (cầu, đường bộ), cùng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn. Dữ liệu đấu thầu cũng chỉ ra một đặc điểm rất đáng lưu ý: Tỷ lệ trung bình của giá trúng thầu so với giá dự toán của nhà thầu này đạt mức rất sát sao là 97,59%. Riêng tại địa bàn tỉnh An Giang, doanh nghiệp đã kịp ghi dấu ấn tham gia tới 52 gói thầu lớn nhỏ.

Nhận định dưới góc độ chuyên môn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng: "Diễn biến tại gói thầu này xuất hiện nhiều điểm bất thường mang tính hệ thống, đe dọa trực tiếp đến tính pháp lý của toàn bộ dự án.

Trước hết, việc văn bản báo cáo đánh giá nhầm lẫn nghiêm trọng tên Chủ đầu tư (xã Tân Hội thay vì Thạnh Lộc) là lỗi thể thức hành chính không thể chấp nhận. Dù Quyết định số 232/QĐ-PKT đã được ban hành, nhưng một khi văn bản gốc làm căn cứ phê duyệt là báo cáo đánh giá của tư vấn bị sai lệch hoàn toàn về chủ thể, quy trình này hoàn toàn có nguy cơ bị xử lý hủy thầu hoặc tuyên vô hiệu theo đúng quy định cụ thể tại Điều 33 và Điều 136 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.

Đặc biệt, sự bất hợp lý về mặt kỹ thuật với tiến độ thi công 60 ngày cho 02 trụ sở xây mới, kết hợp cùng hiện tượng đối thủ cạnh tranh tự loại mình bằng các lỗi sơ đẳng, đặt ra dấu hỏi lớn về hành vi dàn xếp, Gian lận hoặc Thông thầu được quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu năm 2023 nhằm hợp thức hóa công trình đã thi công trước đó. Nếu các cơ quan chức năng vào cuộc hậu kiểm và xác định có vi phạm, Chủ đầu tư không chỉ đối mặt với rủi ro bị đình chỉ dự án mà các đơn vị liên quan còn có thể bị cấm hoạt động đấu thầu từ 01 đến 05 năm theo quy định hiện hành".