Mới đây, UBND xã Phú Lệ, tỉnh Thanh Hóa đã chính thức ban hành Quyết định số 280/QĐ-UBND về việc hủy thầu đối với Gói thầu số 09: Thi công xây dựng công trình, đảm bảo ATGT + Bảo hiểm xây dựng công trình thuộc dự án Đường từ cầu bản Uôn đi bản Páng. Đây là gói thầu quy mô cấp xã nhưng có giá trị dự toán tương đối lớn, lên tới 20.577.805.641 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh.

Kết cục bất ngờ tại gói thầu giao thông hơn 20 tỷ đồng

Theo hồ sơ lưu trữ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gói thầu này được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Thời điểm đóng mở thầu diễn ra vào ngày 09/03/2026 với sự tham gia cạnh tranh của 03 đơn vị: Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Nhất Thống, Công ty Cổ phần Đông Bắc và Liên danh Gói thầu số 09 (gồm Công ty Cổ phần Xây dựng và Dịch vụ VNC là thành viên đứng đầu liên danh và Công ty TNHH Đầu tư Du lịch và Xây dựng Đại Thanh).

Biên bản mở thầu cho thấy cuộc đua về giá diễn ra khá gay cấn khi Công ty Nhất Thống bỏ giá sau giảm giá là hơn 17,9 tỷ đồng, Liên danh Gói thầu số 09 bỏ giá sau giảm giá là hơn 18,09 tỷ đồng, còn Công ty Đông Bắc dự thầu với giá sát giá dự toán là hơn 20,4 tỷ đồng.

Tuy nhiên, quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT) kéo dài từ ngày 09/03/2026 đến ngày 20/05/2026 do Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Tư vấn xây dựng và đấu thầu Hồng Phát thực hiện đã làm phát lộ hàng loạt lỗi nghiêm trọng. Cụ thể, Công ty Nhất Thống và Công ty Đông Bắc đều bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật do biện pháp thi công các hạng mục thoát nước, láng nhựa không đáp ứng định mức quy định tại TCVN 8863:2025 hoặc thiếu diễn giải tiến độ vật liệu.

Đáng chú ý nhất là trường hợp của Liên danh Gói thầu số 09. Dù xếp thứ nhất về mặt tài chính và có cơ hội trúng thầu cao, nhưng đơn vị này lại bị loại do hành vi gian lận từ thành viên đứng đầu – Công ty Cổ phần Xây dựng và Dịch vụ VNC.

Bị lật tẩy hành vi "biên tập" tài liệu nghiệm thu

Hồ sơ đánh giá chi tiết thể hiện, để chứng minh năng lực cho hai nhân sự chủ chốt là Nguyễn Thành Trung và Trương Ngọc Hải Sơn, Công ty VNC đã đính kèm biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình Đường giao thông từ thôn Dưn đi thôn Phống tại xã Bát Mọt (ngày 07/03/2024). Trong tài liệu do nhà thầu nộp, trang đầu thể hiện có 04 nhân sự kỹ thuật tham gia.

Nhận thấy dấu hiệu bất thường do biên bản thiếu chữ ký của Chủ đầu tư và số lượng nhân sự sai lệch so với thông tin mời thầu gốc trên hệ thống, UBND xã Phú Lệ đã gửi văn bản đề nghị UBND xã Bát Mọt hỗ trợ xác minh. Kết quả trả lời bằng văn bản số 561/CV-UBND từ UBND xã Bát Mọt cùng các tài liệu đính kèm cho thấy, quyết định thành lập ban chỉ huy và biên bản nghiệm thu thực tế tại dự án đó hoàn toàn không có tên các nhân sự mà Công ty VNC kê khai trong gói thầu số 09 này. Tổ chuyên gia kết luận, Công ty VNC đã thực hiện hành vi biên tập, chỉnh sửa thông tin thành phần tham gia nghiệm thu nhằm làm sai lệch hồ sơ năng lực.

Do đó, ngày 31/05/2026, Chủ tịch UBND xã Phú Lệ đã ký Quyết định số 274/QĐ-UBND nghiêm cấm Công ty Cổ phần Xây dựng và Dịch vụ VNC tham gia hoạt động đấu thầu trong vòng 03 năm đối với các dự án, gói thầu sử dụng vốn ngân sách do UBND xã Phú Lệ và các đơn vị trực thuộc quản lý.

Góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý và đấu thầu

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: "Hành vi cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực trong hồ sơ dự thầu đã vi phạm nghiêm trọng quy định tại điểm a và điểm b khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 về các hành vi bị nghiêm cấm trong đấu thầu. Chế tài cấm tham gia hoạt động đấu thầu 03 năm của UBND xã Phú Lệ áp dụng căn cứ theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP là hoàn toàn đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật đối với hành vi gian lận tài liệu. Việc hậu kiểm và xác minh trực tiếp với các cơ quan ban ngành liên quan như trong trường hợp này cho thấy sự chặt chẽ của chủ đầu tư và đơn vị tư vấn".

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, sự việc tại gói thầu IB2600036438 là minh chứng rõ nét cho thấy công tác quản lý đấu thầu tại địa phương đang được siết chặt theo tinh thần chỉ đạo mới.

Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích thêm: "Việc phát hiện sai phạm và kiên quyết xử lý, hủy thầu thể hiện sự quán triệt sâu sắc Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả, xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động đấu thầu, lựa chọn nhà thầu sử dụng vốn đầu tư công. Việc vận dụng linh hoạt Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi bổ sung không chỉ giúp bảo vệ nguồn vốn ngân sách nhà nước, mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng cho các nhà thầu làm ăn chân chính, hạn chế tối đa tình trạng 'chạy' năng lực bằng hồ sơ giả mạo".

Sau khi quyết định hủy thầu được ban hành, Phòng Kinh tế xã Phú Lệ được giao trách nhiệm đăng tải công khai thông tin vi phạm của Công ty VNC trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và xúc tiến các thủ tục tổ chức lựa chọn lại nhà thầu cho gói thầu giao thông này theo đúng quy định pháp luật.