Ngày 28/12, các hãng truyền thông nhà nước Trung Quốc đã lần đầu tiên công bố đoạn video trực tiếp ghi lại quá trình bay của tên lửa đạn đạo chống hạm siêu vượt âm YJ-20, bao gồm cảnh phóng từ tàu khu trục lớp Type 055 Wuxi của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).
Tên lửa được phóng trong một màn phô diễn sức mạnh rõ rệt, nhiều khả năng nhằm kiểm nghiệm nhiều thông số kỹ thuật và khả năng tác chiến. Video cho thấy YJ-20 được phóng từ ống phóng thẳng đứng (VLS) ở khu vực phía sau tàu, sử dụng cơ chế phóng lạnh, theo đó tên lửa được đẩy ra khỏi ống phóng trước khi động cơ chính kích hoạt.
YJ-20 lần đầu được xác nhận bắt đầu thử nghiệm bay trên biển vào tháng 4/2022. Đến tháng 11 cùng năm, Trung Quốc tiếp tục công bố biến thể phóng từ trên không YJ-21, được tích hợp cho máy bay ném bom H-6K, cho thấy định hướng phát triển một họ tên lửa chống hạm siêu vượt âm đa nền tảng.
Việc phát triển YJ-20 được đánh giá đã tạo ra tác động lớn nhất đối với năng lực chống hạm tổng thể của PLA trong số các loại tên lửa chống hạm mới. Thiết kế gọn, linh hoạt cho phép YJ-20 được tích hợp vào ống phóng thẳng đứng của tàu khu trục Type 052D, Type 055, cũng như các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân và diesel–điện.
Việc chính thức đưa YJ-20 vào biên chế được xem là bước ngoặt chiến lược, giúp các tàu khu trục Trung Quốc mang theo vài chục tên lửa đạn đạo chống hạm, tạo ra năng lực tấn công đủ sức đe dọa toàn bộ đội hình hạm đội đối phương, kể cả với các tàu khu trục cỡ nhỏ hơn như Type 052D.
So với các tên lửa hành trình chống hạm thế hệ trước như YJ-12 và YJ-18, YJ-20 có tầm bắn xa hơn đáng kể, tốc độ cao hơn, khó bị đánh chặn hơn và tạo ra động năng va chạm lớn hơn nhiều khi đánh trúng mục tiêu.
Theo các nguồn phân tích quân sự, YJ-20 có tốc độ hành trình trên Mach 6, tốc độ giai đoạn cuối đạt Mach 10, cùng tầm bắn khoảng 1.500 km. Những đặc tính này khiến YJ-20 được xem là tên lửa chống hạm phóng từ tàu chiến có năng lực mạnh nhất thế giới hiện nay, trở thành mối đe dọa đặc biệt nghiêm trọng đối với các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ.
Hiện nay, chỉ có tên lửa siêu vượt âm Zircon của Nga được đánh giá là có năng lực tương đương ở một mức độ nhất định, song tầm bắn và tốc độ giai đoạn cuối của YJ-20 vẫn được cho là vượt trội.
Cuộc thử nghiệm mới nhất của YJ-20 diễn ra không lâu sau khi Lầu Năm Góc công bố báo cáo đánh giá cách PLA có thể sử dụng tổng hợp tên lửa, năng lực chống không gian và tác chiến mạng để đối phó, thậm chí đánh chìm các nhóm tác chiến tàu sân bay hiện đại của Mỹ. Báo cáo đặc biệt nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của các loại tên lửa siêu vượt âm thế hệ mới như YJ-20.
Lớp tàu Type 055 cũng thu hút nhiều sự chú ý hồi đầu tháng 12, khi tàu Nanchang được triển khai cùng hai tàu khu trục Type 052D để hộ tống tàu sân bay Liêu Ninh (Liaoning) trong các hoạt động gần vùng biển Nhật Bản.
Với lượng giãn nước 13.000 tấn khi đầy tải và 112 ống phóng thẳng đứng, Type 055 nằm trong số những tàu mặt nước lớn và được vũ trang mạnh nhất thế giới, tích hợp nhiều loại tên lửa tiên tiến hàng đầu.
Type 055 được trang bị hệ thống radar băng tần kép, tương tự cấu hình SPY-3/SPY-4 mà Hải quân Mỹ từng dự định triển khai trên tàu khu trục lớp Zumwalt nhưng không thành công. Hệ thống này mang lại năng lực nhận thức tình huống vượt trội, bao gồm khả năng phát hiện mục tiêu ngoài đường chân trời.
Báo cáo năm 2020 của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) của Anh nhận định Type 055 là “một bước nhảy vọt trong năng lực triển khai tầm xa và tác chiến theo cụm của Hải quân PLA”, đồng thời cho rằng đây có thể là tàu mặt nước đa nhiệm mạnh nhất hiện đang hoạt động trên biển.
Nhiều đánh giá khác cũng đưa ra kết luận tương tự, thậm chí trước khi YJ-20 chính thức được công bố, loại vũ khí tiếp tục nâng cao đáng kể năng lực tấn công tầm xa của lớp tàu này.
