Thái độ của Tổng thống Mỹ đối với việc cung cấp cho Ukraine tên lửa hành trình Tomahawk, có tầm bắn có thể vươn tới thủ đô Moscow của Nga đã rõ ràng sau chuyến thăm Mỹ ngày 17/10, của Tổng thống Ukraine Zelensky. Chính sức ép của Moskva đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump nói “No” về tên lửa Tomahawk cho Ukraine.
Trước đó, Nga đã tăng cường các biện pháp đối phó với dư luận, đáng chú ý là ông Dmitry Medvedev, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia Nga, đã tuyên bố vào ngày 13/10, rằng việc Washington cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine "có thể gây hại cho tất cả các bên, đặc biệt là chính Tổng thống Trump". Vậy điểm chính của tuyên bố này là gì và nó có ý nghĩa gì?
Ngày 13/10, ông Medvedev tuyên bố rằng phiên bản tên lửa hành trình Tomahawk mang đầu đạn hạt nhân và thông thường, sẽ không thể phân biệt được khi bay. Và khi tên lửa Tomahawk bay vào lãnh thổ Nga, họ sẽ cũng không phân biệt được đâu là tên lửa Ukraine phóng, đâu là tên lửa do Mỹ phóng?
Lập luận logic của ông Medvedev được diễn giải như sau: Một khi Kiev có được tên lửa Tomahawk và sử dụng nó để tấn công lãnh thổ Nga, Nga sẽ phải đối mặt với hai câu hỏi không thể trả lời. Thứ nhất, đây là kế hoạch của ai? Là hành động “độc lập tác chiến” của Kiev, hay là do Washington đứng sau?
Thứ hai, đây là tình huống tấn công nào? Là một cuộc tấn công thông thường, hay là khởi đầu của một cuộc tấn công hạt nhân? Trong bối cảnh chiến tranh căng thẳng, không một quốc gia nào muốn đánh cược sự tồn vong của mình vào một "tình huống"; thì lựa chọn hợp lý duy nhất là chuẩn bị cho một cuộc phản công dựa trên kịch bản xấu nhất, cụ thể là một cuộc trả đũa hạt nhân.
Trước việc không thể phân biệt giữa tên lửa Tomahawk, phiên bản mang đầu đạn hạt nhân và đầu đạn thông thường; theo cách này, một cuộc khủng hoảng hạt nhân do chiến tranh ủy nhiệm gây ra, có thể ngay lập tức xảy ra với Mỹ, ông Medvedev đặt câu hỏi: "Nga nên phản ứng thế nào với tên lửa Tomahawk?".
Trước hết chúng ta cần hiểu về Tomahawk; đây là loại tên lửa hành trình đa năng có tốc độ cận âm, có tầm bắn từ 1.600 - 2.500 km, do Mỹ sản xuất; có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết. Đặc điểm của nó bao gồm tầm bắn xa, độ cao hành trình thấp, khả năng bay bám địa hình và có tính năng tàng hình nhất định.
Do vậy tên lửa Tomahawk có khả năng xuyên phá và sống sót cao, hiệu quả sát thương tốt, tính linh hoạt cao và có thể phóng từ nhiều loại bệ phóng khác nhau. Hiện chỉ có Hải quân Mỹ mới được trang bị tên lửa Tomahawk, được phóng đi từ tàu nổi và tàu ngầm (lý do là Mỹ chịu ảnh hưởng của Hiệp ước kiểm soát tên lửa hạt nhân tầm trung (INF), được Liên Xô và Mỹ ký năm 1988).
Các phiên bản tên lửa hành trình Tomahawk, dù được phóng đi từ tàu nổi hay tàu ngầm, cơ bản giống nhau về kích thước, trọng lượng, động cơ đẩy và bệ phóng. Điểm khác biệt chính là đầu đạn, động cơ và hệ thống dẫn đường. Nói cách khác, chúng có "hình dáng bên ngoài" giống nhau, nhưng không thể phân biệt bằng mắt thường, hoặc cả bằng radar trinh sát.
Quan trọng hơn, kể từ khi được đưa vào sử dụng, tên lửa Tomahawk đã tham gia vào nhiều cuộc chiến của quân đội Mỹ; thậm chí còn được sử dụng chủ yếu trong các nhiệm vụ tấn công đầu tiên, và nó được truyền thông phương Tây đặt tên là “Sứ giả của chiến tranh”.
Tomahawk là một vũ khí tấn công tầm xa rất hiệu quả, nhưng khả năng tấn công hạt nhân của nó không hề bị xem nhẹ, bản thân nó được thiết kế để mang đầu đạn hạt nhân. Chỉ là quân đội Mỹ chưa từng sử dụng nó trên chiến trường, điều này khiến nhiều người bỏ qua điểm này.
Trên thực tế, đầu đạn hạt nhân W80 được lắp trên tên lửa Tomahawk của Hải quân Mỹ, có sức công phá tương đương từ 5.000 đến 150.000 tấn thuốc nổ TNT. Loại tên lửa Tomahawk mang đầu đạn hạt nhân này, được Mỹ triển khai trên bốn tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Ohio cải tiến.
Sức chứa tối đa của một tàu ngầm lớp Ohio là 154 tên lửa Tomahawk. Do vậy, không được đánh giá thấp khả năng răn đe hạt nhân chiến thuật của loại tên lửa này.
Xét từ góc độ này, tuyên bố của ông Medvedev rất có lý. Chúng ta hãy thử diễn giải theo cách dễ hiểu hơn: Nếu Mỹ cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine, làm sao Nga biết được những tên lửa Tomahawk đang bay về phía Nga là do Ukraine hay Mỹ phóng, và liệu chúng có mang đầu đạn hạt nhân hay không?
Trong trường hợp này, Nga chỉ có thể đáp trả theo kịch bản xấu nhất, tức là sử dụng vũ khí hạt nhân để chống lại Tomahawk. Như vậy, việc Washington cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine, rất dễ có thể biến thành một cuộc xung đột hạt nhân trực tiếp giữa Mỹ và Ukraine. (nguồn ảnh Al Jazeera, Wikipedia, TASS)
