Các nhà địa chất tại Đại học Adelaide (Australia) công bố nghiên cứu cho thấy sự biến mất của đại dương Tethys vào kỷ Phấn Trắng - thời hoàng kim của loài khủng long - đã khiến hàng loạt dãy núi ở khu vực Trung Á hình thành và biến mất. Ảnh: Shutterstock.
Tethys là một siêu đại dương bắt đầu hình thành khoảng 250 triệu năm trước, tức cuối kỷ Nhị Điệp, đầu kỷ Tam Điệp, cũng là kỷ nguyên mở đầu thời đại khủng long. Ảnh: Stijn Glorie.
Trong thời đại khủng long, đại dương Tethys trải dài giữa các lục địa lớn và đóng vai trò trung tâm trong chuyển động mảng kiến tạo toàn cầu. Ảnh: Nadezhda Bolotina/Shutterstock.
Sự thu hẹp của đại dương Tethys trong thời kỳ Meso-Cenozoic - tức 2 đại địa chất Trung Sinh và Tân Sinh - kéo dài 250 triệu năm qua đã gây ra những thay đổi kiến tạo lan rộng khắp lục địa Á - Âu. Ảnh: National Park Service.
Mặc dù Tethys đã biến mất, chỉ còn lại biển Địa Trung Hải nhưng ảnh hưởng của siêu đại dương cổ đại dường như vẫn được bảo tồn trong các dãy núi cổ đại ở Trung Á. Ảnh: Google Earth.
“Địa hình Trung Á hiện nay phần lớn được hình thành do sự va chạm và hội tụ liên tục giữa mảng kiến tạo Ấn Độ và Á - Âu”, đồng tác giả Stijn Glorie cho hay. Ảnh: blogs.worldbank.org.
Trong kỷ Phấn Trắng, khi đại dương Tethys bị thu hẹp, sự lùi lại của các mảng vỏ đại dương bị hút chìm đã tái kích hoạt các đới đứt gãy cũ ở tận Trung Á cách bờ biển hàng ngàn km. Ảnh: AMAL NADIAH GHAZALI.
Quá trình trên đã khiến các dãy núi "phát triển", tăng độ cao thêm hàng ngàn mét như chúng ta thấy ngày nay. Ảnh: central-asia.guide.
