Sáng 22/10, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày trước Quốc hội tờ trình dự án Luật Nhà ở sửa đổi.

Sau 5 năm vẫn giới hạn người được mua lại

Theo Điều 68 dự thảo, sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, người mua nhà ở xã hội được bán lại cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo luật, nếu đã được cấp giấy chứng nhận. Việc nộp thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo pháp luật về thuế.

Như vậy, theo phương án này, hết thời hạn 5 năm, người mua vẫn phải bán lại cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Thời điểm tính 5 năm là ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, không phải ngày ký hợp đồng hay nhận bàn giao căn hộ.

Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua nhà ở, bên mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của Luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận. Việc nộp thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Theo Luật Nhà ở năm 2023, sau 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà và đã được cấp giấy chứng nhận, người mua nhà ở xã hội được bán lại theo cơ chế thị trường cho người có nhu cầu.

Người mua lại phải thuộc diện được hỗ trợ

Theo Điều 59 dự thảo, các nhóm được mua, thuê mua nhà ở xã hội gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được hỗ trợ cải thiện nhà ở; hộ nghèo, cận nghèo; người thu nhập thấp; công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Các nhóm khác gồm cán bộ, công chức, viên chức; một số đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cơ yếu; đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ, trừ trường hợp bị thu hồi do vi phạm.

Hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất, nhà ở vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng mà chưa được bồi thường bằng nhà ở, đất ở cũng thuộc diện được mua, thuê mua.

Ngoài việc thuộc nhóm được hỗ trợ, người mua, thuê mua phải đáp ứng các điều kiện tương ứng. Chẳng hạn, người thu nhập thấp, công nhân, người lao động và cán bộ, công chức, viên chức phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập theo quy định của Chính phủ.

Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện về nhà ở, thu nhập và trình tự, thủ tục xác nhận đối tượng, điều kiện được hỗ trợ. Mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện quy định tại Điều 59 chỉ được mua hoặc thuê mua một căn nhà ở xã hội.

Theo Điều 68, trường hợp bán, cho thuê mua nhà ở xã hội vi phạm quy định về đối tượng hoặc điều kiện mua, thuê mua, hợp đồng bị vô hiệu. Bên mua, thuê mua phải bàn giao lại nhà cho chủ đầu tư dự án hoặc đơn vị quản lý nhà ở xã hội. Nếu không bàn giao, UBND cấp tỉnh nơi có nhà tổ chức cưỡng chế thu hồi.

Trình bày báo cáo thẩm tra, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra trục lợi chính sách và ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý dự thảo có nhiều chính sách mới so với Luật Nhà ở hiện hành. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ, xác định đầy đủ những nội dung cần quy định chuyển tiếp, tránh khoảng trống pháp lý gây khó khăn khi thực hiện.