Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu xây lắp hạ tầng kỹ thuật có giá trị hơn 5,2 tỷ đồng trên địa bàn phường Phước Long, TP Đồng Nai vừa hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu. Dù được tổ chức theo phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tìm kiếm phương án tối ưu về kỹ thuật và giá thành, kết quả mở thầu lại ghi nhận chỉ có duy nhất một liên danh tham dự và trúng thầu sát giá.
Diễn biến gói thầu hơn 5,2 tỷ đồng và kịch bản duy nhất một nhà thầu
Dự án Đầu tư mương thoát nước và hệ thống chiếu sáng các tuyến đường Lê Hồng Phong (bên hông nghĩa trang), đường Phan Đăng Lưu (Mội nước) và đường Âu Cơ (đoạn từ đường Nguyễn Tất Thành đến Lê Hồng Phong) được UBND phường Phước Long phê duyệt tại Quyết định số 1037/QĐ-UBND ngày 07/08/2026, do Chủ tịch UBND phường Phước Long Nguyễn Khắc Hạnh ký. Dự án có tổng mức đầu tư 5.850.000.000 đồng từ nguồn ngân sách nhà nước, trong đó chi phí xây dựng chiếm 5.226.488.185 đồng.
Triển khai dự án, ngày 24/08/2026, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Phước Long Nguyễn Văn Thành ký Quyết định số 146/QĐ-VP phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Ngay sau đó, ngày 25/08/2026, ông Nguyễn Văn Thành tiếp tục ký Quyết định số 150/QĐ-VP phê duyệt hồ sơ mời thầu qua mạng (E-HSMT) cho gói thầu Xây dựng (mã thông báo mời thầu IB2600483164) với giá gói thầu 5.226.488.185 đồng.
Gói thầu được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công 60 ngày. Đơn vị tư vấn lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT là Công ty TNHH Tư vấn đấu thầu Miền Nam; đơn vị thẩm định là Công ty Cổ phần đấu thầu Cửu Long Bình Phước.
Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 16:01 ngày 03/09/2026 cho thấy, chỉ có duy nhất Liên danh Công ty Bảo Uyên nộp hồ sơ dự thầu. Nhà thầu này chào giá 5.122.603.547 đồng và không áp dụng tỷ lệ giảm giá.
Đến ngày 05/09/2026, Phó Chánh Văn phòng Nguyễn Văn Thành đã ký Quyết định số 165/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Liên danh Công ty Bảo Uyên chính thức trúng thầu đúng bằng giá dự thầu 5.122.603.547 đồng. So với giá gói thầu 5.226.488.185 đồng, tiết kiệm 103.884.638 đồng, tương ứng 1,99%.
Năng lực nhà thầu và ý kiến chuyên gia
Thành viên đứng đầu liên danh là Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Bảo Uyên (địa chỉ tại phường Bình Phước, TP Đồng Nai). Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy tại thời điểm ngày 10/9/2026 công ty này đã tham gia 25 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 15 gói với tổng giá trị trúng thầu đạt khoảng 64.417.930.097 đồng.
Thành viên còn lại trong liên danh là Công ty TNHH MTV Xây dựng Cầu đường Vĩnh An (trụ sở tại khu 4, phường Phước Long, TP Đồng Nai). Tính đến thời điểm ngày 10/9/2026, doanh nghiệp đã tham gia 27 gói thầu trên toàn quốc và trúng tới 26 gói, tổng giá trị trúng thầu khoảng 27.474.704.651 đồng.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập, Đoàn Luật sư TP HCM nhận định Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Khi một gói thầu đấu thầu rộng rãi qua mạng chỉ có một nhà thầu nộp E-HSDT, pháp luật vẫn cho phép tổ chức đánh giá và trao thầu nếu hồ sơ đáp ứng các yêu cầu. Tuy nhiên, sự vắng bóng của các đối thủ cạnh tranh độc lập thường khiến hiệu quả kinh tế của gói thầu không đạt mức tối ưu, triệt tiêu cơ chế hạ giá tự nhiên của thị trường.
Đồng quan điểm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác đấu thầu và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện giải pháp tiết kiệm trong đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm của các chủ đầu tư.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
