Chiếc quan tài gỗ của "công chúa" được tìm thấy ở làng Bagicz, tây bắc Ba Lan vào năm 1899, sau khi nó rơi xuống từ một vách đá bị xói mòn. Các nhà khảo cổ đã đặt cho bà biệt danh cho thi hài đặt trong quan tài là "Công chúa Bagicz" vì kiểu chôn cất độc đáo và các hiện vật được bảo quản tốt. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
Trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu xác định rằng, "Công chúa Bagicz" qua đời vào thời La Mã. Thế nhưng, các phân tích mới đây của nhóm nghiên cứu lại đưa ra thông tin khác. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
Những chiếc quan tài làm bằng thân cây hiếm khi được tìm thấy trong các cuộc khai quật khảo cổ bởi vì chúng thường bị phân hủy theo thời gian. Chiếc quan tài được tìm thấy ở Bagicz là chiếc quan tài bằng gỗ duy nhất còn được bảo tồn từ thời Đồ sắt La Mã. Ảnh: Public domain.
Trong một nghiên cứu được công bố ngày 9/2 trên tạp chí Archaeometry, các nhà nghiên cứu cho hay ngôi mộ ở Bagicz rất đặc biệt vì quan tài và nắp được chạm khắc từ một thân cây duy nhất. Quan tài có thể đã tồn tại suốt nhiều năm nhờ vị trí của nó trong một môi trường ẩm ướt. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
Bên trong chiếc quan tài, được tìm thấy trong một nghĩa trang lớn hơn gắn liền với văn hóa Wielbark có quan hệ với người Goth, là bộ hài cốt của một phụ nữ trưởng thành được chôn cất trên một tấm da bò cùng với một chiếc ghim bằng đồng, một chiếc vòng cổ bằng hạt thủy tinh và hổ phách, một đôi vòng tay bằng đồng. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
Một cuộc khảo sát khảo cổ học về kiểu dáng của các đồ tùy táng vào những năm 1980 cho thấy "Công chúa Bagicz" qua đời trong khoảng thời gian từ năm 110 - 160. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry/Public domain.
Tuy nhiên, vào năm 2018, một phân tích định tuổi bằng carbon phóng xạ đối với răng của người này cho thấy bà mất trong khoảng thời gian từ năm 113 trước Công nguyên đến năm 65 sau Công nguyên. Điều này cho thấy các hiện vật được chôn cùng "Công chúa Bagicz" có niên đại trẻ hơn so với "Công chúa Bagicz" gần 300 năm. Ảnh: 2026 Chmiel-Chrzanowska et al., Archaeometry.
Để giải quyết sự mâu thuẫn trên, một nhóm các nhà nghiên cứu do nhà khảo cổ học Marta Chmiel-Chrzanowska tại Đại học Szczecin ở Ba Lan dẫn đầu đã xác định niên đại của chiếc quan tài bằng gỗ bằng phương pháp phân tích vòng sinh trưởng của cây. Họ đã thu thập một lõi gỗ nhỏ từ quan tài và so sánh các vòng sinh trưởng với các chuỗi niên đại đã được thiết lập từ vùng tây bắc Ba Lan. Ảnh: shop.arborday.org.
Theo đó, nhóm nghiên cứu ước tính cây sồi dùng để làm quan tài bị đốn hạ là năm 120 và có khả năng nó được chế tác thành quan tài ngay sau khi cây đốn hạ. Ảnh: theoakbedstore.co.uk.
Do đồ tùy táng và quan tài của "Công chúa Bagicz" đều có niên đại cùng thời kỳ nên niên đại xác định bằng phương pháp carbon phóng xạ từ răng của bà có thể không chính xác và sự sai lệch này có thể do chế độ ăn uống hoặc nguồn nước mà bà đã uống khi còn sống. Ảnh: hardtwoodus.com.
