Dự án đường sắt Trung Quốc - Kyrgyzstan - Uzbekistan có tổng chiều dài hơn 530 km, kết nối Kashgar thuộc khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc với thành phố Andijan ở miền Đông Uzbekistan. Tuyến đường đi qua lãnh thổ Kyrgyzstan, nơi tập trung phần lớn các hạng mục xây dựng phức tạp với 29 đường hầm và 50 cây cầu.
Theo thiết kế, đoạn tuyến qua Kyrgyzstan dài khoảng 304 km, chiếm hơn một nửa tổng chiều dài dự án. Riêng 29 đường hầm tại đây có tổng chiều dài khoảng 104,83 km. Trong số này có 8 đường hầm dài hơn 5 km và 3 đường hầm lớn có chiều dài trên 12 km, gồm hầm Naryn số 1, hầm Kos-Dobo và hầm Fergana.
Ba đường hầm lớn có chiều dài lần lượt khoảng 12,5 km, 13,2 km và 12,2 km theo các thông tin thiết kế được công bố trước đó. Tổng chiều dài của ba công trình này vào khoảng 37,9 km. Đây là những hạng mục đáng chú ý trên tuyến đường đi qua địa hình núi cao của Kyrgyzstan.
Dự án còn bao gồm 50 cây cầu trên đoạn tuyến qua Kyrgyzstan. Đến đầu tháng 11/2026, công trường đang triển khai tại 28 trong tổng số 29 vị trí xây dựng đường hầm và 47 trong tổng số 50 vị trí cầu. Khối lượng đào hầm đạt khoảng 21,5%, công tác nền đường đạt 67%, trong khi phần móng cọc cầu đạt 95%.
Một trong những hạng mục đã hoàn thành là đường hầm Kos-Dobo North số 2, dài 209,6 m. Công trình có kết cấu đường đơn, một cửa hầm và độ sâu tối đa 41 m. Hạng mục này hoàn thành đào trong tháng 8/2026, trở thành một trong những dấu mốc đầu tiên của quá trình thi công tuyến đường sắt.
Mục tiêu đặt ra là hoàn thành khoảng 22% tổng khối lượng xây dựng vào cuối năm 2026. Các kết cấu cầu đầu tiên dự kiến được lắp đặt trong năm 2027. Tuyến đường sắt hiện được lên kế hoạch đưa vào khai thác từ năm 2031. Các nhà thầu cũng đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành sớm hơn.
Tuyến đường sắt có tổng vốn 4,7 tỷ USD
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án vào khoảng 4,7 tỷ USD. Trong đó, khoảng 2,3 tỷ USD được cung cấp dưới hình thức khoản vay có thời hạn 35 năm từ liên danh ngân hàng Trung Quốc, gồm Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc. Khoản vay được cấp cho công ty dự án liên doanh của ba nước.
Phần vốn còn lại được các bên góp vào vốn điều lệ của công ty dự án. Tỷ lệ sở hữu được phân chia gồm Trung Quốc nắm 51%, Kyrgyzstan 24,5% và Uzbekistan 24,5%. Công ty liên doanh chịu trách nhiệm huy động vốn, xây dựng và vận hành đoạn đường sắt đi qua lãnh thổ Kyrgyzstan.
Về phân công thực hiện, Trung Quốc chịu trách nhiệm xây dựng đoạn tuyến nằm trong lãnh thổ nước này. Uzbekistan đảm nhiệm nâng cấp, cải tạo đoạn tuyến thuộc lãnh thổ của mình. Riêng đoạn qua Kyrgyzstan do công ty liên doanh đường sắt của ba nước phụ trách tài chính, xây dựng và vận hành.
Một số doanh nghiệp xây dựng Trung Quốc cũng tham gia các gói thầu trên đoạn tuyến tại Kyrgyzstan. Tháng 7/2025, Tập đoàn Xây dựng Đường sắt Trung Quốc (CRCC) công bố ba đơn vị thành viên và liên danh thành viên trúng các gói thầu xây dựng thuộc những đoạn ZJWZQ-6, ZJWZQ-10 và ZJWZQ-11, với tổng giá trị hợp đồng khoảng 3,781 tỷ nhân dân tệ.
Ba gói thầu có tổng chiều dài khoảng 87,62 km. Phạm vi công việc gồm điều chỉnh tuyến đường, thi công nền đường, cầu, hầm, đường ray và các công trình liên quan.
Tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc với Trung Á
Lễ khởi công dự án được tổ chức ngày 27/12/2024 tại thành phố Jalal-Abad của Kyrgyzstan. Tuyến đường bắt đầu từ Kashgar, thuộc Tân Cương, đi qua cửa khẩu Torugart, xuyên qua Kyrgyzstan về phía Tây rồi kết nối với Andijan ở miền Đông Uzbekistan.
Theo phương án được phê duyệt, đoạn đường sắt qua Kyrgyzstan sử dụng đường đơn, đầu máy diesel và được thiết kế với tốc độ 120 km/h. Tuyến cũng có phương án dự phòng cho việc điện khí hóa trong tương lai, với 20 nhà ga và điểm phục vụ khai thác dọc hành lang.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ hình thành kết nối đường sắt trực tiếp giữa Trung Quốc và các nước Trung Á qua Kyrgyzstan. Dự án được kỳ vọng tạo thêm hành lang vận tải hàng hóa giữa Trung Quốc với khu vực Trung Á và các thị trường kết nối tiếp theo.
