Phân tích mới cho thấy một hiện vật hình tam giác được chế tác từ xương voi đã được những người họ hàng cổ đại của loài người sử dụng để mài rìu cầm tay vào khoảng 480.000 năm trước. Dụng cụ mài rìu này được các chuyên gia tìm thấy tại khu vực ngày nay là Vương quốc Anh. Ảnh: NHM Photo Unit.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances ngày 22/1, dụng cụ mài rìu trên có kích thước khoảng 10,9 x 5,8 cm. Đây là công cụ làm từ xương voi cổ nhất từng được tìm thấy ở châu Âu. Ảnh: Parfitt et al., Sci. Adv. 12, eady1390.
Phát hiện này cung cấp bằng chứng chứng minh khả năng thích nghi và sự khéo léo, tháo vát của loài người khi họ định cư ở các vùng khí hậu phía bắc. Ảnh: Science Advances.
Đồng tác giả nghiên cứu Silvia Bello kiêm nhà cổ nhân học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London cho biết mặc dù bằng chứng cho thấy những người họ hàng sơ khai của loài người đã sử dụng xương và ngà voi trong suốt thời Đồ đá cũ cho nhiều mục đích khác nhau nhưng việc tìm thấy một công cụ làm từ xương voi có niên đại gần 500.000 năm tuổi hoặc cổ hơn ở bất cứ đâu trên thế giới là "rất hiếm". Ảnh: Boxgrove Project, UCL.
Nhóm nghiên cứu nhận định việc phát hiện một trong những công cụ làm từ xương voi cổ nhất thế giới cho thấy trình độ chế tác công cụ của người xưa tương đối cao, qua đó làm nổi bật sự đổi mới, tháo vát và tay nghề thủ công của những người họ hàng cổ đại của loài người sống cách đây gần nửa triệu năm. Ảnh: Boxgrove Project, UCL.
Mặc dù các nhà nghiên cứu chưa chắc chắn loài người nào đã sử dụng công cụ mài rìu làm từ xương voi trên nhưng dựa trên niên đại của hiện vật và địa điểm tìm thấy, 2 ứng cử viên tiềm năng được cho là "tác giả" là người Neanderthal hoặc Homo heidelbergensis. Ảnh: Science Advances.
Dụng cụ mài rìu được người xưa sử dụng để tạo hình và mài sắc lại các cạnh của rìu cầm tay. Theo nghiên cứu, dụng cụ mài rìu bằng xương voi đã góp phần vào việc sản xuất những chiếc rìu cầm tay "được chế tác tinh xảo". Ảnh: Science Advances.
"Công cụ làm từ xương voi cho thấy dấu hiệu được tạo hình và sử dụng để đẽo gọt và mài lại các công cụ bằng đá khi xương vẫn còn tươi. Điều này cho thấy họ hàng của người hiện đại đã biết rằng xương voi là một vật liệu tuyệt vời cho việc này", đồng tác giả nghiên cứu Silvia cho hay. Ảnh: Science Advances.
Theo các nhà nghiên cứu, hiện vật trên là trường hợp duy nhất được ghi nhận về việc sử dụng xương voi để chế tạo dụng cụ mài rìu. Các công cụ đẽo gọt làm từ vật liệu hữu cơ như xương, sừng và gỗ là những vật dụng thiết yếu đối với người tiền sử nhưng hiếm khi được bảo tồn trong các di chỉ khảo cổ. Ảnh: Parfitt, S. A., & Bello, S. M., Science Advances (2026).
Đồng tác giả nghiên cứu Silvia cho biết xương voi là một nguồn tài nguyên quý hiếm nhưng vô cùng hữu ích, và rất có thể đây là một công cụ có giá trị đáng kể vào gần 500.000 năm trước. Ảnh: UCL Institute of Archaeology.
