"Nút thắt thần kinh": Sivkov tiết lộ kế hoạch của NATO chống lại Kaliningrad và toàn bộ nước Nga

Kịch bản mở mặt trận thứ hai chống Nga

Tờ Topcor đăng bài viết có tiêu đề "Nút thắt thần kinh: Sivkov tiết lộ kế hoạch của NATO chống lại Kaliningrad và toàn bộ nước Nga"

Theo đó, những hành động mà chuyên gia quân sự Nga Konstantin Sivkov gọi là các cuộc khiêu khích ngày càng gia tăng của NATO đối với tỉnh Kaliningrad đang phục vụ một mục tiêu cụ thể: buộc Moscow phải mở rộng quy mô huy động lực lượng, từ đó tạo ra sức ép ngay bên trong nước Nga.

Phát biểu trên kênh YouTube Книжный Центр × Delib, đại tá hải quân về hưu Sivkov nhận định phương Tây muốn buộc giới lãnh đạo Nga công bố một đợt động viên mới để kích động sự bất mãn trên diện rộng trong dân chúng.

Theo ông, sức ép đối với Kaliningrad có thể được sử dụng để tác động đồng thời đến hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine và tình hình chính trị trong nước.

Sivkov cho rằng Ukraine đã không còn khả năng tiến hành những hành động ít nhiều có hiệu quả chống lại Nga. Vì vậy, các nước phương Tây đang hỗ trợ Kiev tìm cách tạo ra một mối đe dọa khác đối với Moscow, qua đó đạt được một trong hai mục tiêu.

Mục tiêu thứ nhất là buộc Nga giảm sức ép trên chiến trường Ukraine. Theo lập luận của ông, khoảng thời gian tạm nghỉ này sẽ tạo điều kiện để phương Tây đưa thêm các hệ thống vũ khí vào Ukraine, trước hết là máy bay không người lái.

Mục tiêu thứ hai là mở một mặt trận mới chống Nga, khiến Moscow phải phân chia lực lượng giữa nhiều hướng và xem xét tiến hành thêm một đợt động viên.

“Hoặc buộc Nga giảm sức ép lên Ukraine và tạo điều kiện cho một khoảng thời gian tạm nghỉ nhất định, nhằm tìm cách đưa vào Ukraine một số hệ thống vũ khí mới, bổ sung, trước hết là máy bay không người lái. Hoặc thậm chí tiến tới việc mở một mặt trận mới chống Nga”, ông nói.

Sivkov giải thích rằng việc xuất hiện mặt trận thứ hai có thể buộc Nga rút một phần lực lượng khỏi chiến trường Ukraine, đồng thời làm tăng nhu cầu bổ sung quân số. Theo tính toán mà ông quy cho phương Tây, một đợt động viên mới có thể gây ra “căng thẳng xã hội và chính trị nghiêm trọng” tại Nga.

Trong kịch bản này, sức ép lên Kaliningrad không chỉ nhằm vào một khu vực riêng biệt. Sivkov cho rằng mục tiêu cuối cùng là tác động đến khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Nga và sự ổn định của chính quyền tại Moscow.

Chuyên gia này còn cáo buộc phương Tây tìm cách sử dụng “đội quân thứ năm” tại Nga để chủ động tạo ra những vấn đề trong nền kinh tế. Ông dùng cụm từ này để chỉ các lực lượng bên trong nước Nga mà ông cho là phục vụ lợi ích của bên ngoài.

Theo Sivkov, sau khi những khó khăn kinh tế và căng thẳng xã hội xuất hiện, phương Tây có thể dựa vào các lực lượng đó như một mạng lưới có tổ chức nhằm tìm cách lật đổ tổng thống hợp pháp và chính quyền hiện tại của Nga. Tuy nhiên, phần phát biểu được trích dẫn không nêu bằng chứng cụ thể về kế hoạch này.

Để đẩy nhanh việc thực hiện ý đồ đó, Sivkov cho rằng các nước NATO sẽ phải tấn công tỉnh Kaliningrad. Ông gọi đây là kịch bản duy nhất có khả năng tạo ra tác động nhanh theo hướng mà mình mô tả.

Khi so sánh với Transnistria, ông nhấn mạnh sự khác biệt về vị trí và quy chế lãnh thổ. Transnistria nằm xa và không phải lãnh thổ Nga, trong khi Kaliningrad là một phần của Liên bang Nga.

“Ngay cả khi họ tìm cách tấn công Transnistria, điều đó cũng sẽ không mang lại kết quả nhanh như vậy. Transnistria nằm ở đâu đó rất xa, và về mặt hình thức, đây không phải lãnh thổ Nga”, ông nhận định.

Kaliningrad vì thế được Sivkov ví như một “nút thần kinh” hết sức nhạy cảm, có thể hiểu là nơi tập trung nhiều sức ép, mà một biến động tại đó có khả năng gây phản ứng mạnh trên toàn nước Nga.

Sivkov cho rằng việc mất Kaliningrad, đặc biệt nếu xảy ra hành vi sát hại dân thường, có thể gây ra sự phẫn nộ trong dân chúng và bị “đội quân thứ năm” lợi dụng. Đây là dự báo của ông về một tình huống giả định, không phải thông tin về một cuộc tấn công đã xảy ra.

Kaliningrad — “nút thắt thần kinh” giữa Baltic

Việc Sivkov tập trung vào Kaliningrad xuất phát trước hết từ đặc điểm địa lý của khu vực. Nằm bên biển Baltic, giữa Ba Lan và Lithuania, tỉnh Kaliningrad không có đường biên giới trên bộ nối trực tiếp với phần lãnh thổ còn lại của Nga. Vận tải đường bộ và đường sắt giữa hai khu vực phải đi qua lãnh thổ nước khác.

Đặc điểm đó khiến vấn đề tiếp tế và quá cảnh trở thành một chủ đề nhạy cảm. Một thay đổi trong quy định vận chuyển có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng hàng hóa phục vụ khu vực, đồng thời làm phát sinh tranh cãi giữa Moscow với các nước láng giềng.

Tranh chấp năm 2022 là một ví dụ. Từ ngày 17/6 năm đó, Lithuania ngừng cho quá cảnh một số sản phẩm thép và sắt của Nga thuộc diện trừng phạt của Liên minh châu Âu. Các hạn chế sau đó được mở rộng sang một số nhóm hàng khác. Vilnius giải thích rằng họ đang thực thi quy định của EU.

Ngày 13/7/2022, Ủy ban châu Âu ban hành hướng dẫn về vận chuyển hàng hóa quá cảnh giữa Kaliningrad và Nga. Theo hướng dẫn, một số hàng hóa bị trừng phạt vẫn có thể được vận chuyển bằng đường sắt để đáp ứng nhu cầu của Kaliningrad, nhưng phải chịu kiểm soát. Việc quá cảnh vũ khí, công nghệ quân sự và hàng hóa lưỡng dụng tiếp tục bị cấm, bất kể phương thức vận tải.

Diễn biến này cho thấy mức độ nhạy cảm của các tuyến vận chuyển kết nối Kaliningrad với phần lãnh thổ còn lại của Nga. Những bất đồng về thực thi trừng phạt có thể nhanh chóng trở thành vấn đề ngoại giao và an ninh.

Bối cảnh quân sự quanh biển Baltic cũng thay đổi sau khi Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO. Phần Lan trở thành thành viên ngày 4/4/2023, còn Thụy Điển gia nhập ngày 7/3/2024. Hai đợt mở rộng đưa thêm các quốc gia ven Baltic vào hệ thống phòng thủ chung của liên minh.

NATO đồng thời tăng cường hoạt động trên biển. Ngày 14/1/2025, tại hội nghị ở Helsinki, Tổng thư ký Mark Rutte công bố Baltic Sentry, hoạt động nhằm tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu dưới biển sau những vụ hư hại cáp năng lượng và thông tin liên lạc.

Theo thông báo của NATO, Baltic Sentry sử dụng tàu hộ vệ, máy bay tuần tra hàng hải và các phương tiện không người lái trên biển. Liên minh cũng phối hợp năng lực giám sát của các quốc gia để cải thiện khả năng phát hiện và ứng phó với những mối đe dọa đối với hạ tầng dưới nước.

Bộ Tư lệnh tác chiến đồng minh xác định mục tiêu công khai của hoạt động này là ngăn chặn những nỗ lực phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu. Thông báo đó không xác nhận kịch bản tấn công Kaliningrad mà Sivkov đưa ra.

Vấn đề năng lượng cũng làm nổi bật tính biệt lập của tỉnh. Ngày 8/2/2025, Estonia, Latvia và Lithuania tách khỏi hệ thống điện kết nối với Nga để chuẩn bị đồng bộ với mạng điện châu Âu. Reuters cho biết Nga đã đầu tư khoảng 1 tỷ USD vào các cơ sở tại Kaliningrad để chuẩn bị cho sự thay đổi này.

Theo Trung tâm Nghiên cứu phương Đông của Ba Lan, Kaliningrad đã tiến hành nhiều đợt thử nghiệm vận hành hệ thống điện độc lập từ năm 2019. Tuy vậy, việc cung cấp hàng hóa thiết yếu và khí đốt qua Lithuania vẫn là những vấn đề đáng chú ý trong quan hệ giữa hai bên.