Tại chợ đầu mối nông sản tại các thành phố lớn, nho mẫu đơn Trung Quốc hiện không còn là mặt hàng chỉ xuất hiện trong những cửa hàng trái cây cao cấp. Nho được bày bán thành từng thùng, nhiều mức giá khác nhau tùy kích cỡ và chất lượng.

Loại đẹp, trái lớn, cứng, giòn, ngọt và có mẫu mã bắt mắt được bán khoảng 90.000 đồng/kg. Trong khi đó, những thùng nho đã qua ngày, mềm trái, trầy xước hoặc rụng trái có giá chỉ khoảng 40.000 đồng/kg. Khách mua sỉ theo thùng còn có thể được giảm thêm 10.000-20.000 đồng/kg so với giá bán lẻ.

Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với thời điểm nho mẫu đơn mới xuất hiện trên thị trường Việt Nam. Khi đó, nho mẫu đơn Trung Quốc từng được bán khoảng 500.000 đồng/kg, còn sản phẩm có nguồn gốc Hàn Quốc, Nhật Bản có giá trên 1 triệu đồng/kg.

Từ một mặt hàng dành cho những dịp đặc biệt, nho mẫu đơn đang dần trở thành loại trái cây mà người tiêu dùng có thể mua theo thùng để ăn hàng ngày.

Nguồn cung tăng nhanh

Sự thay đổi về giá không chỉ diễn ra tại Việt Nam. Ngay tại các vùng trồng của Trung Quốc, giá nho mẫu đơn cũng đang chịu sức ép lớn khi bước vào giai đoạn thu hoạch rộ.

Theo dữ liệu được dẫn từ Hệ thống công nghệ ngành nho quốc gia Trung Quốc, khoảng năm 2015, diện tích trồng giống nho này chưa đến 150.000 mẫu, tương đương khoảng 10.000 ha. Đến nay, diện tích đã vượt 1,5 triệu mẫu, tương đương khoảng 100.000 ha.

Như vậy, chỉ trong khoảng một thập niên, diện tích trồng đã tăng hơn 10 lần.

Khi một giống cây có giá trị cao và được thị trường đón nhận, việc người trồng mở rộng diện tích là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, khi nguồn cung tăng nhanh hơn sức hấp thụ của thị trường, lợi thế khan hiếm của sản phẩm cũng dần biến mất.

Từ cuối tháng 7, nhiều vùng trồng của Trung Quốc bước vào cao điểm thu hoạch. Lượng nho đồng loạt được đưa ra thị trường tạo sức ép lên giá.

Tại Tứ Xuyên, giá nho mẫu đơn tại vườn từ khoảng 3,5-3,52 NDT/500 g vào giữa tháng 7 giảm còn 3,25-3,27 NDT/500 g vào đầu tháng 8, tương đương khoảng 22.750-22.890 đồng/kg.

Tại Tấn Châu, Hà Bắc, giá giữa tháng 8 còn khoảng 2,78 NDT/500 g, tương đương gần 19.500 đồng/kg.

Đáng chú ý, tại một số địa phương ở Sơn Tây, giá nho mẫu đơn chỉ còn khoảng 0,88-0,94 NDT/500 g, tương đương 6.300-6.800 đồng/kg. Tại Hà Bắc, trong khi loại đẹp nhất có thể bán khoảng 30.000 đồng/kg, loại nhỏ và chất lượng thấp chỉ còn hơn 9.000 đồng/kg.

Những con số này cho thấy mức giá vài chục nghìn đồng/kg tại Việt Nam không phải hiện tượng đơn lẻ, mà phản ánh sức ép nguồn cung đang xuất hiện ngay từ vùng sản xuất.

Từ hàng cao cấp thành hàng phổ thông

Nho mẫu đơn không phải trường hợp duy nhất cho thấy sự thay đổi nhanh chóng của thị trường trái cây cao cấp Trung Quốc.

Khi kỹ thuật canh tác, nhà kính, tưới nhỏ giọt và kiểm soát chất lượng ngày càng được áp dụng rộng rãi, những giống trái cây từng có nguồn cung hạn chế có thể nhanh chóng được sản xuất ở quy mô lớn hơn.

Một sản phẩm từng có giá cao vì khan hiếm có thể giảm giá mạnh khi nhiều vùng cùng trồng, sản lượng tăng và các nhà cung cấp cạnh tranh để đưa hàng ra thị trường trong cùng thời điểm.

Số liệu thương mại cũng cho thấy quy mô nguồn cung nho của Trung Quốc đang ngày càng lớn. Theo Produce Report, năm 2025 nước này xuất khẩu khoảng 801.000 tấn nho ăn tươi, tăng 35% so với năm 2024. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 1,03 tỷ USD, tăng 11,5%.

Đáng chú ý, Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ nho Trung Quốc lớn. Theo số liệu được Cục Xuất nhập khẩu dẫn lại, riêng năm 2025, Việt Nam nhập khoảng 220 triệu USD nho từ Trung Quốc.

Điều đó giúp giải thích một phần vì sao khi nguồn cung tại Trung Quốc tăng mạnh, tác động giảm giá có thể nhanh chóng lan sang thị trường Việt Nam.

Người tiêu dùng hưởng lợi, nhưng thị trường cũng thay đổi

Ở góc độ người mua, nho mẫu đơn giảm giá rõ ràng là một tín hiệu tích cực. Những loại trái cây trước đây chỉ được mua vào dịp lễ, Tết hoặc làm quà tặng nay trở nên dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng phổ thông.

Tuy nhiên, giá thấp cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về việc phân loại và bảo quản sản phẩm.

Tại thị trường Việt Nam, nho mẫu đơn hiện được bán với nhiều mức giá, phụ thuộc đáng kể vào kích cỡ, độ cứng, độ tươi và hình thức chùm nho. Hàng đẹp có thể được dùng làm quà tặng, trong khi hàng đã mềm, trầy xước hoặc rụng trái được bán với giá thấp hơn nhiều.

Với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa không nên chỉ nhìn vào tên gọi “nho mẫu đơn” để đánh giá giá trị sản phẩm. Cùng một giống nho nhưng chất lượng và thời gian bảo quản khác nhau có thể tạo ra khoảng cách giá rất lớn.

Câu chuyện nho mẫu đơn cũng cho thấy một quy luật quen thuộc của thị trường nông sản: giá cao có thể kích thích mở rộng sản xuất, nhưng khi nguồn cung tăng quá nhanh, chính sự phổ biến của sản phẩm lại trở thành nguyên nhân kéo giá xuống.

Từ mức khoảng 500.000 đồng/kg xuống 40.000 đồng/kg, nho mẫu đơn Trung Quốc đang trải qua một cuộc “bình dân hóa” rất rõ rệt. Và phía sau mức giá rẻ hơn cho người tiêu dùng là một bài toán khó hơn đối với người trồng: làm thế nào để duy trì lợi nhuận khi một sản phẩm từng được xem là cao cấp đã không còn khan hiếm?