Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, để có cái nhìn toàn diện về năng lực thi công và mức độ phổ biến của các doanh nghiệp xây dựng địa phương, việc phân tích chuỗi dữ liệu lịch sử tham gia đấu thầu là công cụ khách quan nhất.
Hồ sơ trích xuất từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Xuân Giang sở hữu một hồ sơ năng lực đáng chú ý với tổng cộng 30 gói thầu đã từng tham gia. Trong đó, doanh nghiệp đã được phê duyệt trúng thầu tại 23 gói, chỉ trượt thầu 5 gói và hiện còn 2 gói chưa có kết quả cuối cùng. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của đơn vị này tính đến giữa năm 2026 đạt con số 77.468.532.870 đồng.
Khi đi sâu phân tích cơ cấu vai trò dự thầu, giá trị trúng thầu độc lập của công ty chiếm 27.569.076.734 đồng, trong khi phần giá trị trúng thầu dưới hình thức liên danh đóng góp 49.899.456.136 đồng. Tỷ lệ trung bình của giá trúng thầu so với giá dự toán trong toàn bộ lịch sử hoạt động của doanh nghiệp ở mức khá cao là 98,83%. Đặc biệt, tính bản địa thể hiện cực kỳ rõ nét khi có tới 29/30 gói thầu của doanh nghiệp này được thực hiện trên địa bàn TP Đồng Nai.
Mối quan hệ phối hợp và sự hiện diện của Công ty TNHH Một thành viên xây dựng Xuân Giang tại xã Thuận Lợi ghi nhận một tần suất đặc biệt. Hệ thống dữ liệu chỉ ra doanh nghiệp này đã tham gia dự thầu 5 gói thầu do các đơn vị Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi và Văn phòng HĐND và UBND xã Thuận Lợi làm chủ đầu tư với tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% dưới tư cách là nhà thầu độc lập. Tổng giá trị trúng thầu mà công ty thu về từ chuỗi dự án tại các cơ sở này đạt 5.198.458.365 đồng, với tỷ lệ giá trúng thầu so với dự toán bình quân đạt khoảng 97,68%. Chuỗi trúng thầu này bắt đầu thiết lập từ giai đoạn cuối năm 2025.
Cụ thể, vào ngày 19/12/2025, công ty được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi chỉ định thầu rút gọn gói thầu xây lắp thuộc dự án cải tạo, xây mương chống sạt lở tại cổng ấp Thuận An; lắp đặt lan can bảo vệ tại cổng ấp Thuận Hải và cổng ấp Bù Xăng - theo kiến nghị của cử tri xã Thuận Lợi với giá chỉ định thầu là 347.458.365 đồng. Trước đó không lâu, vào ngày 05/11/2025, doanh nghiệp cũng trúng gói thi công xây lắp thuộc dự án Nâng cấp đường láng nhựa đường GTNT từ đường ĐT.741 đến nhà ông Minh ấp Thuận Hòa 1 xã thuận lợi do Văn phòng HĐND và UBND xã Thuận Lợi làm chủ đầu tư dưới hình thức chỉ định thầu rút gọn, với giá chỉ định thầu là 1.241.000.000 đồng.
Bước sang năm 2026, mật độ trúng thầu của doanh nghiệp Xuân Giang tiếp tục gia tăng rõ rệt tại phân khúc đầu tư công cấp xã. Chỉ tính riêng trong tháng 5 đến tháng 6/2026, công ty liên tiếp ghi nhận các quyết định lựa chọn nhà thầu tại xã Thuận Lợi có tên mình.
Cụ thể, vào ngày 08/05/2026, công ty được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Xây dựng đường từ ĐT 741, Tổ 1 và Tổ 2 đi Tổ 8, ấp Thuận Thành 2 (bên hông Nhà thờ Thuận Lợi) với giá chỉ định thầu là 437.000.000 đồng.
Đến ngày 11/05/2026, doanh nghiệp tiếp tục được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án xây dựng đường láng nhựa từ ĐT 741 ấp Thuận Thành 1 đi ấp Thuận An, xã Thuận Lợi với giá chỉ định thầu là 1.858.000.000 đồng.
Chuỗi thành tích này được nối dài bằng việc được chỉ định thầu rút gọn gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng BTXM đường Trung tâm nuôi trồng Thủy Sản, ấp Thuận Tân, xã Thuận Lợi do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Thuận Lợi làm chủ đầu tư với giá trúng thầu 1.315.000.000 đồng được phê duyệt vào ngày 26/06/2026 như đã nêu ở kỳ trước.
Việc một doanh nghiệp quy mô nhỏ liên tục đảm nhiệm nhiều công trình giao thông và hạ tầng cấp xã trong cùng một khoảng thời gian ngắn đòi hỏi công tác giám sát kỹ thuật từ phía các cơ quan chức năng phải được thực hiện vô cùng nghiêm túc.
Tiếp tục phân tích sâu về mô hình quản lý đầu tư, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) đưa ra góc nhìn chuyên môn: "Theo các số liệu hồ sơ, tỷ lệ trúng thầu tại một địa bàn xã cho thấy nhà thầu có lợi thế rất lớn về tính bản địa, sự am hiểu địa hình công trình và khả năng huy động máy móc tại chỗ. Tuy nhiên, dưới lăng kính của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và tinh thần tăng cường trách nhiệm kiểm tra được nhấn mạnh tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu các cơ quan chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính minh bạch và công bằng của các quyết định chọn thầu. Khi áp dụng chỉ định thầu rút gọn liên tiếp cho một đơn vị, chủ đầu tư cần có hồ sơ giải trình chi tiết về năng lực thiết bị và dòng tiền của nhà thầu nhằm chứng minh doanh nghiệp không rơi vào tình trạng quá tải, bảo đảm chất lượng công trình".
TRÁCH NHIỆM NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU VÀ MỤC TIÊU KINH TẾ TRONG ĐẦU TƯ CÔNG NĂM 2026
Năm 2026 đánh dấu giai đoạn siết chặt kỷ cương và nâng cao hiệu quả quản trị dòng vốn đầu tư công trên phạm vi toàn quốc dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ và Bộ Tài chính. Hai văn bản pháp lý mang tính định hướng hành động quyết liệt nhất trong giai đoạn này là Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn về quản lý chi tiêu công đầu tư. Các quy định này tập trung đóng các kẽ hở trong công tác lựa chọn nhà thầu và gắn chặt trách nhiệm pháp lý cá nhân vào vị trí của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được giao làm chủ đầu tư dự án.
Tại Mục 3 của Chỉ thị số 12/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra mệnh lệnh nghiêm khắc yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành và chủ tịch UBND các cấp phải tăng cường toàn diện công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm đối với toàn bộ các gói thầu đầu tư công thuộc phạm vi quản lý. Nhấn mạnh: “Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thực hiện công tác đấu thầu thuộc phạm vi quản lý, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không làm phát sinh cơ chế “xin - cho”, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện công tác đấu thầu trong phạm vi phụ trách; thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư”.
Tiếp nối tinh thần đó, tại điểm b Mục 1 Công văn số 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài chính chỉ rõ trách nhiệm của các chủ đầu tư trong việc chủ động thực hiện đàm phán, thương thảo giá đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu nhằm mục tiêu tối đa hóa tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước. Sự phối hợp đồng bộ giữa Chỉ thị 12/CT-TTg, Công văn 5557/BTC-QLĐT và các tiêu chuẩn kiểm soát dòng vốn công của Thông tư 79/2025/TT-BTC chính là thước đo pháp lý cao nhất để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và tính trung thực, hiệu quả của người đứng đầu các cơ quan quản lý nhà nước tại cơ sở.