Mới đây, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng đã ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng trên địa bàn. Điều đáng chú ý, đơn vị được "chọn mặt gửi vàng" là một nhà thầu đến từ tỉnh Đắk Lắk theo hình thức chỉ định thầu rút gọn.

Liên tiếp được "chỉ định" thầu

Theo tìm hiểu, ngày 02/03/2026, ông Phan Sỹ Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiến Đức đã ký Quyết định số 18/QĐ-TTDVTH phê duyệt chỉ định thầu thi công xây dựng công trình: Nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng đường Quốc lộ 14 đoạn qua trung tâm xã Kiến Đức.

Đơn vị được chỉ định thầu là Công ty TNHH xây dựng công trình Ngọc Minh (địa chỉ tại Số 03 Trần Huy Liệu, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk). Giá trị chỉ định thầu là 1.963.021.000 đồng, thực hiện trong 30 ngày với loại hợp đồng trọn gói.

Trước đó không lâu, vào ngày 19/01/2026, cũng chính đơn vị này đã được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiến Đức giao thực hiện gói thầu: Nâng cấp, cải tạo hệ thống điện chiếu sáng đường Trần Hưng Đạo và đường Nơ Trang Lơng theo Quyết định số 13/QĐ-TTDVTH. Giá trị gói thầu này là 707.745.000 đồng.

Như vậy, chỉ tính riêng trong quý I/2026, Công ty TNHH xây dựng công trình Ngọc Minh đã "bỏ túi" hai gói thầu điện chiếu sáng tại xã Kiến Đức với tổng giá trị hơn 2,6 tỷ đồng, đều thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn.

"Ngoại binh" chiếm ưu thế

Công ty TNHH xây dựng công trình Ngọc Minh được thành lập từ năm 2015, do ông Dương Hữu Thọ làm đại diện pháp luật. Mặc dù có trụ sở chính tại tỉnh Đắk Lắk, nhưng dữ liệu đấu thầu cho thấy đơn vị này có sự hiện diện khá mạnh mẽ tại tỉnh Lâm Đồng. Cụ thể, trong số 8 gói thầu từng tham gia tại tỉnh này, nhà thầu đã giành chiến thắng 6 gói, đạt tỷ lệ rất cao.

Tính chung trên cả nước, doanh nghiệp này đã tham gia 66 gói thầu, trúng 31 gói với tổng giá trị trúng thầu hơn 457 tỷ đồng (bao gồm cả các gói thầu liên danh). Với quy mô là một doanh nghiệp nhỏ (10 nhân viên đăng ký), việc liên tục trúng các gói thầu hạ tầng kỹ thuật cho thấy sự tập trung nguồn lực đáng kể của đơn vị vào phân khúc này.

Tại xã Kiến Đức, cả hai gói thầu điện chiếu sáng nêu trên đều được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu với hình thức "Chỉ định thầu rút gọn". Theo các quyết định phê duyệt, nguồn vốn thực hiện đều từ ngân sách xã.

Cần minh bạch trong lựa chọn nhà thầu

Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn cho các gói thầu có giá trị từ vài trăm triệu đến gần 2 tỷ đồng tại cấp xã không phải là hiếm. Tuy nhiên, khi một nhà thầu liên tục được lựa chọn thực hiện các dự án tương tự nhau trên cùng một địa bàn trong thời gian ngắn, dư luận không khỏi đặt câu hỏi về tính cạnh tranh và việc tối ưu hóa ngân sách địa phương.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (TP HCM) chia sẻ:"Theo Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn hiện hành, chỉ định thầu là một hình thức lựa chọn nhà thầu giúp đẩy nhanh tiến độ dự án. Tuy nhiên, chủ đầu tư cần đảm bảo nhà thầu được lựa chọn có đủ năng lực, kinh nghiệm và đặc biệt là mức giá phải sát với thị trường để đảm bảo hiệu quả kinh tế. Việc tập trung chỉ định thầu cho một đơn vị tại một địa phương cần được thực hiện một cách khách quan, tránh gây hiểu lầm về việc tạo đặc quyền cho doanh nghiệp."

Cũng theo Luật sư Lập, tinh thần của Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP luôn đề cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trong việc quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu.

Hoạt động nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng tại xã Kiến Đức là cần thiết để phục vụ đời sống nhân dân. Song, để các dự án đầu tư công thực sự hiệu quả, việc mở rộng cơ hội cho nhiều nhà thầu tham gia cạnh tranh công bằng thông qua đấu thầu rộng rãi (nếu điều kiện cho phép) vẫn là giải pháp tối ưu được pháp luật khuyến khích.

Hoạt động đấu thầu tại xã Kiến Đức nói riêng và tỉnh Lâm Đồng nói chung cần tiếp tục được giám sát chặt chẽ để đảm bảo mọi đồng vốn ngân sách đều được sử dụng minh bạch và hiệu quả nhất.