Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Thương mại Minh Anh (sau đây gọi tắt là Công ty Minh Anh) có địa chỉ trụ sở đăng ký tại Tổ 2, đường An Dương Vương, khu phố 3, xã Trảng Bom, Thành phố Đồng Nai. Doanh nghiệp này chính thức được thành lập vào ngày 25/05/2020, có mã số doanh nghiệp là 3603725227, đăng ký lĩnh vực hoạt động chính là xây lắp công trình. Hiện nay, người đại diện theo pháp luật của Công ty Minh Anh là ông Nguyễn Văn Quyền, giữ chức vụ Chủ tịch công ty kiêm Giám đốc.
Con số trúng thầu biết nói tại Thành phố Đồng Nai
Dữ liệu lịch sử tham gia hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy nhà thầu này sở hữu hồ sơ năng lực vô cùng ấn tượng. Cụ thể, tính đến thời điểm thu thập dữ liệu, Công ty Minh Anh đã tham gia tổng cộng 26 gói thầu, trong đó được phê duyệt trúng thầu tới 25 gói và trượt duy nhất 1 gói thầu, đạt tỷ lệ trúng thầu xấp xỉ 96,15%. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng của doanh nghiệp này (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) lên tới 102.091.846.456 đồng. Trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập là 25.897.423.000 đồng và trúng với vai trò liên danh là 76.194.423.456 đồng.
Một điểm đặc biệt đáng lưu tâm là 100% các gói thầu (26/26 gói) mà Công ty Minh Anh tham gia dự thầu và được công bố trúng thầu đều nằm trên địa bàn Thành phố Đồng Nai. Việc một doanh nghiệp liên tục trúng thầu trên một địa bàn quen thuộc không phải là điều hiếm gặp trong lĩnh vực đấu thầu, tuy nhiên, điều khiến dư luận phải băn khoăn chính là mức độ cạnh tranh và hiệu quả kinh tế mang lại cho ngân sách nhà nước tại các dự án này. Hồ sơ cho thấy, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của Công ty Minh Anh lên tới 98,43%, đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm chung cho ngân sách là rất thấp. Quá trình triển khai các dự án đầu tư công luôn đặt mục tiêu tối ưu hóa nguồn vốn lên hàng đầu, do đó những con số tiết kiệm nhỏ giọt này cần được xem xét thấu đáo.
Điệp khúc một mình một ngựa và tỷ lệ tiết kiệm thấp
Đi sâu vào phân tích hồ sơ từng gói thầu cụ thể trong giai đoạn 2025 - 2026, hàng loạt điểm nghẽn về tính cạnh tranh bắt đầu lộ diện. Điển hình là tại Gói thầu số 04 (Xây lắp): Cải tạo, sửa chữa Trường THCS Hùng Vương (có số TBMT: IB2600172282) do Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom làm Chủ đầu tư. Gói thầu này áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng với giá dự toán được phê duyệt là 11.605.581.880 đồng. Dù là gói thầu có giá trị lớn, thu hút sự quan tâm của giới xây dựng, nhưng biên bản mở thầu ghi nhận đến thời điểm đóng thầu, chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp E-HSDT là Công ty Minh Anh.
Không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào từ các đối thủ trên thị trường, Công ty Minh Anh dễ dàng vượt qua các bước đánh giá về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính trong báo cáo đánh giá E-HSDT. Ngày 11/05/2026, ông Lương Thanh Bình, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Trảng Bom đã ký Quyết định số 45/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, trao gói thầu này cho Công ty Minh Anh với giá trúng thầu là 11.568.227.000 đồng. Phép tính cơ bản cho thấy, với gói thầu hơn 11,6 tỷ đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ 37.354.880 đồng, đạt tỷ lệ siêu thấp ở mức xấp xỉ 0,32%.
Tình trạng trúng thầu sát giá không chỉ diễn ra ở các dự án quy mô lớn mà còn lặp lại ở các gói thầu quy mô nhỏ. Tài liệu thể hiện, tại Gói thầu số 01 (Xây lắp): Xây dựng công trình Sửa chữa một số hạng mục Đảng ủy xã Hưng Thịnh do Văn phòng Đảng ủy xã Hưng Thịnh làm chủ đầu tư. Giá gói thầu là 804.020.851 đồng, và Công ty Minh Anh lại tiếp tục trúng thầu với mức giá 804.020.000 đồng. Đáng kinh ngạc, nguồn vốn đầu tư công tại dự án này chỉ tiết kiệm được đúng 851 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp khoảng 0,0001% (gần như 0%). Tương tự, tại Gói thầu số 02 (Thiết bị): Cung cấp lắp đặt thiết bị công trình Sửa chữa một số hạng mục Đảng ủy xã Hưng Thịnh, giá gói thầu 71.500.000 đồng, Công ty Minh Anh được phê duyệt trúng thầu với giá tròn trĩnh 71.500.000 đồng, tức tiết kiệm 0 đồng tuyệt đối cho ngân sách.
Góc nhìn pháp lý về tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế
Đánh giá dưới góc độ pháp lý về thực trạng các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp diễn ra có tính hệ thống, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Căn cứ Điều 6 và Điều 10 của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15), nguyên tắc tối thượng của công tác đấu thầu là phải bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế của một cuộc thầu được đo lường trực tiếp thông qua tỷ lệ tiết kiệm, giảm trừ chi phí cho ngân sách nhà nước sau khi hoàn tất đấu thầu so với giá dự toán ban đầu. Việc một doanh nghiệp liên tiếp trúng thầu tại một địa phương với tỷ lệ tiết kiệm dưới 0,5%, thậm chí chỉ tiết kiệm được vài trăm đồng hoặc 0 đồng, đặt ra một dấu hỏi lớn về tính minh bạch của quá trình khảo sát, lập dự toán và thẩm định giá từ phía các Chủ đầu tư."
Luật sư Nguyễn Văn Lập bình luận thêm: "Đặc biệt, trong các gói thầu xuất hiện kịch bản một mình một ngựa tham gia dự thầu, sự cạnh tranh về giá gần như bị triệt tiêu hoàn toàn. Khi không có đối thủ, nhà thầu chỉ cần bỏ giá thấp hơn giá dự toán một con số mang tính tượng trưng là nghiễm nhiên trúng thầu. Mặc dù pháp luật cho phép một nhà thầu duy nhất tham gia vẫn có thể được xem xét trúng thầu nếu đáp ứng đủ điều kiện của hồ sơ mời thầu, nhưng việc này xảy ra liên tục tại nhiều dự án do cùng một Chủ đầu tư quản lý thì người đứng đầu các đơn vị Chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình minh bạch. Cần làm rõ xem có hay không việc đưa ra các tiêu chí quá mức cần thiết, mang tính định hướng để cản trở các nhà thầu khác, từ đó tạo lợi thế cho một doanh nghiệp duy nhất, làm mất đi ý nghĩa của hoạt động đấu thầu."
Việc các dự án công sử dụng tiền ngân sách nhưng mang lại hiệu quả tiết kiệm không đáng kể là vấn đề cần được các cơ quan chức năng lưu tâm. Đấu thầu không chỉ là thủ tục hợp thức hóa việc chọn nhà thầu, mà bản chất là tìm ra đơn vị có năng lực tốt nhất với chi phí tiết kiệm nhất cho xã hội.
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Đối thủ nộp hồ sơ trắng và sự chậm trễ khó hiểu khi công khai thông tin tại Đồng Nai
Quy định về Mục tiêu và Hiệu quả kinh tế trong công tác Đấu thầu
Công tác đấu thầu sử dụng vốn ngân sách nhà nước mang một sứ mệnh vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Để đảm bảo nguồn vốn đầu tư công được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, chống thất thoát và lãng phí, pháp luật hiện hành đã quy định rất chặt chẽ về các nguyên tắc cốt lõi phải tuân thủ.
Theo quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, khái niệm về đấu thầu được giải thích rất rõ ràng: "Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết, thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp... bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình". Như vậy, hiệu quả kinh tế và tính cạnh tranh là hai trụ cột không thể tách rời của mọi cuộc thầu.
Bên cạnh đó, Điều 10 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 cũng quy định cụ thể về các nguyên tắc đấu thầu, yêu cầu Chủ đầu tư, Bên mời thầu phải tạo lập một môi trường cạnh tranh bình đẳng, không được có các hành vi cản trở, hạn chế sự tham gia của các nhà thầu. Việc đánh giá hiệu quả kinh tế không chỉ đo đếm bằng việc nhà thầu hoàn thành dự án đúng tiến độ thiết kế, mà còn nằm ở khâu giảm trừ chi phí, tiết kiệm tối đa tỷ lệ phần trăm tài chính cho ngân sách nhà nước trong giai đoạn xét thầu.
Thực tiễn quản lý nhà nước cho thấy, khi một cuộc thầu liên tục xuất hiện tình trạng nhà thầu duy nhất tham gia dự thầu hoặc tỷ lệ tiết kiệm thu về quá thấp (dưới mức 1% hoặc 0,5%), đây thường là dấu hiệu cảnh báo đỏ về năng lực quản lý dự án và tổ chức đấu thầu. Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thanh tra chuyên ngành cần chủ động xem xét lại toàn bộ khâu khảo sát, lập dự toán, thẩm định giá gói thầu và đặc biệt là bộ tiêu chí của E-HSMT. Việc rà soát này nhằm làm rõ có hay không tình trạng cố ý đưa ra các điều kiện bất hợp lý, khắt khe một cách khiên cưỡng nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác, qua đó bảo vệ tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch mà pháp luật đã dày công thiết lập.