Mỹ vung tiền sản xuất hàng vạn quả đạn chùm

Quân đội Mỹ đăng trên website của họ thông tin đang tìm kiếm các nhà thầu có thể sản xuất đạn pháo chùm XM1208/XM1180 155mm mới. Theo một số thông tin được công bố, mục tiêu của Mỹ là là tìm ra những nhà thầu có thể sản xuất tới 30.000 viên đạn XM1208 mỗi năm.

XM1208, mang theo chín đạn con tiên tiến M99, được thiết kế để bắn từ cả lựu pháo M109A6/7 Paladin và M777A2. Theo tài liệu hướng dẫn Vũ khí và Đạn dược năm 2025 của Văn phòng Điều hành Chương trình Liên hợp , nó có thể đạt tầm bắn tối đa khoảng 22 km.

"Các tên lửa ASM được phóng ra vào thời điểm định trước trong khi bay bằng ngòi nổ M762/A1 [thời gian điện tử]", tờ rơi nêu rõ. "Chúng được trang bị vũ khí trong khi rơi, định hướng bằng bộ ổn định ruy băng, và bắn ra khoảng 1.200 mảnh vonfram định hình sẵn ở độ cao khoảng 1,5 mét so với khu vực mục tiêu." Nếu ngòi nổ cận đích trên một loại đạn con bị hỏng, sẽ có bốn phương án dự phòng: ngòi nổ điểm khi va chạm, ngòi nổ pháo hoa và hai ngòi nổ điện tử. Sự phát nổ — hay sự thiếu phát nổ — chính là động lực thúc đẩy sự ra đời của các loại đạn chùm thế hệ tiếp theo như XM1208.

Quân đội Mỹ đang cố gắng dung hòa hai mục tiêu thiết kế: đạn pháo có thể phóng nhiều loại đạn con nhưng không vi phạm các hiệp ước quốc tế cấm vũ khí chùm. Vũ khí chùm, vốn có từ thời bom của Không quân Đức Quốc xã trong Thế chiến II, nhắm vào các quy luật xác suất. Sử dụng một quả bom duy nhất để rải một lượng lớn bom bi nhỏ sẽ tăng khả năng trúng đích, đặc biệt là khi hỏa lực khu vực không thể định vị chính xác mục tiêu.

Đạn dược Thông thường Cải tiến Đa năng (DPICM) chứa nhiều loại đạn con chống tăng và chống bộ binh cỡ lựu đạn, từ 72 quả bom bi trong đạn pháo lựu M864 155mm, đến 644 quả đạn con trong tên lửa M26 được phóng từ Hệ thống Pháo phản lực Phóng loạt M270.

Vấn đề với những loại đạn dược này là tỷ lệ bom bi hỏng khiến hậu quả là chiến trường có thể đầy rẫy những quả bom nhỏ chưa nổ có thể giết chết dân thường rất lâu sau khi giao tranh kết thúc.

Năm 2008, Bộ Quốc phòng đã quy định rằng bom chùm phải có tỷ lệ hỏng không quá 1%, mặc dù chính sách đó đã bị đảo ngược vào năm 2017. Quân đội hiện đang có kế hoạch thay thế DPICM bằng Đạn pháo hiệu ứng diện rộng, hay C-DAEM. Chương trình này bao gồm đạn pháo XM1180 để rải bom bi chống tăng, và đạn pháo XM1208 để rải đạn con chống lại sinh lực địch và xe hạng nhẹ.

Quân đội Mỹ tuyên bố sau cuộc thử nghiệm thành công XM1180 vào tháng 3 năm 2024 rằng các mục tiêu “bao gồm tăng cường khả năng sát thương đối với nhiều mục tiêu không chắc chắn, mở rộng tầm bắn và hiệu quả chống lại hỏa lực pháo binh, và cung cấp giải pháp đáng tin cậy có thể hoạt động trong môi trường có sự cạnh tranh của GPS đồng thời giảm thiểu nguy cơ gây hại từ vật liệu nổ còn sót lại.

Bất chấp những phản hồi tiêu cực về DPICM, Mỹ có thể sẽ tiếp tục sử dụng nó ngay cả khi vũ khí chùm thế hệ tiếp theo được đưa vào sử dụng. "Quân đội luôn khẳng định DPICM hiệu quả và nên được lưu giữ trong kho để sử dụng khẩn cấp", Mark Cancian, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho biết.

Các nước tiếp tục phản ứng việc Mỹ đưa đạn chùm đến Ukraine.