Lực lượng vũ trang Mỹ đã chặn và lên tàu chở dầu Suezmax Aquila II trên Ấn Độ Dương ngày 9/2/2026, sau khi theo dõi hành trình của con tàu từ vùng Caribe. Đây được xem là một trong những chiến dịch thực thi trừng phạt hàng hải có phạm vi địa lý rộng nhất của Washington nhằm vào ngành dầu mỏ Venezuela trong những năm gần đây.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth, con tàu đã rời vùng biển Venezuela từ đầu tháng 1, mang theo khoảng 700.000 thùng dầu thô nặng do công ty dầu khí quốc doanh PDVSA tổ chức vận chuyển. Giới chức Mỹ cáo buộc Aquila II tìm cách né tránh “vùng phong tỏa hàng hải” nhằm vào các lô dầu Venezuela bị trừng phạt đang hướng tới thị trường châu Á.
Chiến dịch chặn bắt diễn ra sau quá trình giám sát kéo dài. Tàu tuần duyên USCGC Munro (WMSL-755) thuộc lớp Legend đã theo dõi các hoạt động liên quan từ giai đoạn đầu. Hoạt động lên tàu được thực hiện theo quyền kiểm tra quốc tế (right-of-visit) bởi các đội chuyên trách Tuần duyên Mỹ, nhiều khả năng có sự hỗ trợ của tàu mặt nước Hải quân Mỹ.
Trong các chiến dịch tương tự trước đây, Washington từng triển khai các tàu khu trục như USS Pinckney, USS John Finn và căn cứ nổi viễn chinh USS Miguel Keith. Các trực thăng hải quân có thể đưa đội kiểm tra đổ bộ trực tiếp xuống boong tàu, giúp lực lượng Mỹ duy trì khả năng theo dõi và chặn bắt các tàu thương mại cỡ lớn trên khoảng cách rất xa.
Aquila II là tàu chở dầu loại Suezmax, được thiết kế để đi qua kênh đào Suez khi đầy tải, với trọng tải từ 120.000-200.000 tấn, dài khoảng 275 m và mớn nước trên 16 m. Hệ thống động lực diesel công suất hơn 20.000 kW cho phép tàu đạt tốc độ hành trình khoảng 14 hải lý/giờ. Tuy nhiên, kích thước lớn khiến loại tàu này có tính cơ động thấp, khó đổi hướng nhanh khi bị truy đuổi.
Việc theo dõi Aquila II dựa trên sự kết hợp giữa giám sát vệ tinh, dữ liệu AIS và cảm biến trên tàu. Một tàu lớp Legend như Munro có lượng giãn nước khoảng 4.500 tấn, tốc độ tối đa 28 hải lý/giờ và tầm hoạt động khoảng 12.000 hải lý. Tàu còn mang trực thăng MH-60 Seahawk và UAV, cho phép mở rộng giám sát vượt đường chân trời radar.
Quy trình lên tàu dân sự cỡ lớn thường được thực hiện theo mô hình kiểm soát từng cấp độ. Các tàu hải quân duy trì khoảng cách an toàn, trong khi phương tiện trên không cung cấp giám sát. Sau khi tiếp cận, đội kiểm tra tập trung kiểm soát buồng lái và phòng máy nhằm đảm bảo an toàn hàng hải và ngăn can thiệp vào hệ thống điều khiển.
Aquila II là ít nhất con tàu thứ tám bị bắt giữ kể từ khi Mỹ phát động chiến dịch thực thi hàng hải nhằm vào các tàu chở dầu Venezuela từ cuối năm 2025. Giới chức Mỹ cho rằng các tàu này thuộc “hạm đội bóng tối” - mạng lưới tàu thường xuyên đổi tên, đổi cờ hoặc tắt hệ thống nhận dạng để né trừng phạt.
Phía Venezuela đã bác bỏ các vụ bắt giữ, cho rằng chúng vi phạm luật pháp quốc tế. Diễn biến này đang làm gia tăng căng thẳng ngoại giao, đồng thời đặt ra những tranh cãi lớn về phạm vi thực thi trừng phạt ngoài lãnh thổ và an ninh các tuyến vận tải năng lượng toàn cầu.
