Iran, Mỹ và Israel đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần hôm 8/4 khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại lời đe dọa "phá hủy nền văn minh Iran".
Tuy nhiên, nhiều câu hỏi được đặt ra về những đề xuất dường như trái ngược nhau nhằm chấm dứt cuộc chiến trong khu vực và mở lại eo biển Hormuz, trong đó Iran khẳng định sẽ thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển và tiếp tục làm giàu uranium...
Báo cáo khác nhau về các điều khoản thỏa thuận
Theo AP, Tổng thống Trump ban đầu cho biết Iran đã đề xuất một kế hoạch 10 điểm "khả thi" có thể giúp chấm dứt cuộc chiến bắt đầu nổ ra vào ngày 28/2. Tuy nhiên, sau đó, ông nói rằng kế hoạch này là "gian lận" mà không giải thích gì thêm. Ông chủ Nhà Trắng từng nói rằng việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran là một mục tiêu quan trọng trong cuộc chiến.
Israel ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết thỏa thuận này sẽ không ngăn cản cuộc chiến của Israel chống lại lực lượng Hezbollah ở Lebanon, vốn vẫn tiếp diễn suốt buổi sáng ngày 8/4. Điều này trái ngược với tuyên bố từ Pakistan, một bên trung gian hòa giải quan trọng, cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả cuộc giao tranh ở Lebanon.
Hiện chưa có nhiều dấu hiệu công khai cho thấy Iran và Mỹ đã giải quyết được những bất đồng về số phận chương trình hạt nhân của Iran, tên lửa đạn đạo hay các lực lượng ủy nhiệm khu vực của nước này - những vấn đề mà Mỹ và Israel viện dẫn làm lý do để phát động cuộc chiến.
Ngoài việc giành quyền kiểm soát eo biển, các yêu cầu của Iran để chấm dứt xung đột bao gồm việc Mỹ rút quân đội khỏi khu vực, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng các tài sản bị đóng băng của nước này.
Tất cả những điều đó có lẽ đều không khả thi đối với Tổng thống Trump và có thể cả các quốc gia phương Tây khác. Một quan chức giấu tên cho hay, Washington đã cam kết thúc đẩy việc loại bỏ vật liệu hạt nhân và "giải tán" chương trình tên lửa đạn đạo của Iran.
Iran và Oman sẽ thu phí vận chuyển hàng hóa tại eo biển Hormuz
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại qua eo biển sẽ được cho phép dưới sự quản lý của quân đội Iran. Chưa rõ liệu điều đó có nghĩa là Iran sẽ hoàn toàn nới lỏng sự kiểm soát đối với tuyến đường thủy này hay không.
Theo một quan chức khu vực giấu tên khi được hỏi về các cuộc đàm phán mà họ trực tiếp tham gia, kế hoạch này cho phép cả Iran và Oman thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển. Quan chức này cho biết Iran sẽ sử dụng số tiền thu được để tái thiết.
“Sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, điều này sẽ đi ngược lại việc xem eo biển này như một tuyến đường quốc tế tự do cho việc quá cảnh trong hàng thập kỷ, và có thể sẽ không được các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh chấp nhận, những quốc gia cũng cần phải tái thiết sau các cuộc tấn công liên tiếp của Iran nhắm vào các mỏ dầu của họ.
Iran - Mỹ sắp đàm phán tại Pakistan?
NDTV đưa tin, Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải chủ chốt, cho biết các cuộc đàm phán về việc hoàn thiện kế hoạch hòa bình sẽ bắt đầu tại Islamabad ngay từ ngày 10/4.
Trong tuyên bố công bố thỏa thuận ngừng bắn, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời các phái đoàn từ Tehran và Washington đến Islamabad vào "Thứ Sáu, ngày 10 tháng 4 năm 2026, để tiếp tục đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận cuối cùng giải quyết mọi tranh chấp".
"Tôi vui mừng thông báo rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran và Mỹ cùng với các đồng minh của họ đã nhất trí ngừng bắn ngay lập tức ở khắp mọi nơi, bao gồm cả Lebanon và các nơi khác, có hiệu lực ngay lập tức", ông Shehbaz Sharif cho biết.
Thủ tướng Pakistan hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn và bày tỏ "lòng biết ơn sâu sắc nhất tới lãnh đạo của cả hai nước".
Theo NDTV, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng xác nhận Iran đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần và sẽ đàm phán với Mỹ tại Islamabad bắt đầu từ 10/4.
Pháp hy vọng các bên tuân thủ thỏa thuận
Trong cuộc họp của Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia về Iran và Trung Đông, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn và cho biết Pháp kỳ vọng tất cả các bên sẽ tuân thủ trong những ngày và tuần tới để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán được nối lại.
"Các cuộc đàm phán như vậy sẽ mở đường cho một giải pháp lâu dài cho các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và các hoạt động khu vực của Iran", nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn 2 tuần
