Một ngân hàng lĩnh án phạt hơn 30.000 tỷ đồng vì để lọt hàng loạt giao dịch đáng ngờ

Ngân hàng lớn thứ hai nước Mỹ bị cáo buộc nhiều năm không báo cáo hơn 5 tỷ USD giao dịch đáng ngờ, đồng thời chậm khắc phục những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống chống rửa tiền. Khoản phạt được công bố ngay trước thềm ngân hàng báo cáo kết quả kinh doanh quý III.

Bank of America (BofA), ngân hàng lớn thứ hai tại Mỹ tính theo tài sản, vừa bị các cơ quan quản lý liên bang áp dụng tổng mức phạt khoảng 1,21 tỷ USD (hoảng 31.300 tỷ đồng) sau khi bị cáo buộc không báo cáo các giao dịch đáng ngờ trị giá hơn 5 tỷ USD (khoảng 130.000 tỷ đồng) và kéo dài tình trạng thiếu sót trong công tác phòng chống rửa tiền.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, hơn 1 tỷ USD trong số giao dịch không được báo cáo liên quan đến những rủi ro an ninh quốc gia được ưu tiên cao, bao gồm các mạng lưới rửa tiền của Trung Quốc và hoạt động đáng ngờ tại khu vực biên giới phía Nam nước Mỹ.

Mức phạt được công bố chưa đầy một ngày trước khi BofA công bố kết quả kinh doanh quý III, tạo thêm sức ép đối với ngân hàng cũng như CEO Brian Moynihan, người đã lãnh đạo tổ chức này từ năm 2010.

Mức phạt lớn thứ ba trong lịch sử FinCEN

Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính (FinCEN) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết khoản phạt 1,21 tỷ USD là một trong những mức phạt lớn nhất trong lịch sử cơ quan này. Bộ Tài chính đồng thời công bố một thỏa thuận dàn xếp riêng trị giá 11,6 triệu USD liên quan đến các vi phạm lệnh trừng phạt.

Trong thỏa thuận, BofA thừa nhận đã cố ý vi phạm Đạo luật Bảo mật Ngân hàng (Bank Secrecy Act), bao gồm việc không duy trì chương trình chống rửa tiền đạt yêu cầu, không thực hiện đầy đủ hoạt động thẩm định đối với các tài khoản ngân hàng đại lý nước ngoài và không nộp báo cáo giao dịch đáng ngờ theo quy định.

Bộ Tài chính Mỹ cho rằng ngân hàng đã ưu tiên doanh thu hơn việc đầu tư nguồn lực cho công tác tuân thủ. Thay vì chủ động phát hiện các dấu hiệu bất thường, BofA bị cáo buộc phụ thuộc quá nhiều vào yêu cầu điều tra của cơ quan thực thi pháp luật và thông tin do các tổ chức tài chính khác cung cấp.

Theo cơ quan này, cách tiếp cận đó khiến ngân hàng gần như chuyển giao một phần trách nhiệm phát hiện hoạt động đáng ngờ cho các bên bên ngoài. Những dấu hiệu cảnh báo bị bỏ sót hoặc xử lý chậm có thể liên quan đến tiền thu được từ buôn bán ma túy, gian lận và hoạt động rửa tiền thông qua thương mại.

"Các hành động hôm nay gửi đi thông điệp rõ ràng rằng ngay cả những tổ chức tài chính lớn nhất cũng không đứng trên pháp luật", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh.

OCC áp mức phạt kỷ lục 750 triệu USD

Một phần quan trọng trong tổng mức phạt đến từ Văn phòng Kiểm soát tiền tệ (OCC), cơ quan giám sát ngân hàng liên bang thuộc Bộ Tài chính Mỹ. OCC áp dụng khoản phạt dân sự 750 triệu USD đối với BofA, mức cao nhất từng được cơ quan này đưa ra. Khoản tiền này được tính vào tổng mức phạt khoảng 1,21 tỷ USD, không phải khoản phạt bổ sung bên cạnh con số đó.

OCC cáo buộc BofA vi phạm nghiêm trọng các quy định chống rửa tiền và không khắc phục đầy đủ những thiếu sót được nêu trong lệnh yêu cầu chấm dứt vi phạm ban hành năm 2024.

Lệnh năm 2024 từng chỉ ra những vấn đề mang tính hệ thống trong cơ chế phát hiện và báo cáo giao dịch đáng ngờ của ngân hàng, bao gồm việc thiết lập ngưỡng kích hoạt điều tra không phù hợp. Cơ quan quản lý cũng cho rằng BofA chưa đạt tiến bộ đáng kể trong việc xử lý một số thiếu sót liên quan đến thẩm định khách hàng.

Chánh Thanh tra tiền tệ Jonathan Gould nhận định chương trình tuân thủ các quy định về chống rửa tiền và tài trợ khủng bố của ngân hàng vẫn tồn tại những lỗ hổng trên diện rộng, có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia và nền kinh tế Mỹ.

Ông cho rằng phản ứng của BofA trước những vấn đề đã được cảnh báo là không thể chấp nhận được, đồng thời nhấn mạnh các ngân hàng không đáp ứng yêu cầu tuân thủ sẽ phải đối mặt với những biện pháp xử lý đáng kể.

BofA phải rà soát độc lập, cổ phiếu chịu sức ép

Theo Bộ Tài chính Mỹ, BofA sẽ phải thuê một bên thứ ba rà soát các giao dịch đáng ngờ có thể chưa được phát hiện. Ngân hàng cũng phải trải qua các đợt đánh giá độc lập đối với hệ thống giám sát giao dịch và quy trình thẩm định khách hàng.

Trong tuyên bố gửi CNBC, BofA cho biết đã đầu tư hàng tỷ USD vào công tác tuân thủ và đạt được những tiến triển đáng kể trong quá trình khắc phục các thiếu sót.

Ngân hàng xác nhận khoản phạt sẽ khiến chi phí trong quý III tăng thêm khoảng 1,2 tỷ USD, không được khấu trừ thuế, qua đó làm giảm lợi nhuận ròng khoảng 17 cent/cổ phiếu. BofA cho biết chi phí khắc phục các vấn đề tuân thủ đã được phản ánh trong mặt bằng chi phí hiện tại.

"Tuân thủ các quy định về phòng chống tội phạm tài chính là vấn đề nghiêm túc và chúng tôi có trách nhiệm thực hiện đúng", người phát ngôn Christa Robinson cho biết.

Sau thông tin về khoản phạt, cổ phiếu BofA giảm khoảng 2% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Trước đó, cổ phiếu đóng cửa phiên ngày 12/10 ở mức 53,96 USD, giảm 1,14%.

Vụ việc cũng có thể khiến chiến lược quản trị của CEO Brian Moynihan tiếp tục được chú ý. Trong những năm đầu nhiệm kỳ, ông phải xử lý hàng chục tỷ USD chi phí pháp lý và các vụ kiện liên quan đến hoạt động cho vay thế chấp, phần lớn bắt nguồn từ những quyết định trước khi ông tiếp quản ngân hàng.

Trong gần một thập kỷ qua, Moynihan theo đuổi chiến lược "tăng trưởng có trách nhiệm", hướng tới việc giảm thiểu rủi ro và tách BofA khỏi những hệ lụy pháp lý sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Với khoản phạt mới, ngân hàng sẽ phải đối mặt với yêu cầu khắc phục các lỗ hổng tuân thủ trong khi chịu thêm áp lực về lợi nhuận và uy tín. Thị trường cũng sẽ theo dõi phản hồi của ban lãnh đạo khi BofA công bố kết quả kinh doanh quý III.