Một kim loại 'bay' nửa giá trị từ đầu năm, chuyện gì đang xảy ra?

 Giá bạc lao dốc hơn 50% so với mức đỉnh hồi tháng 1, trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh, lạm phát dai dẳng và triển vọng nhu cầu công nghiệp đối mặt nhiều bất định. Diễn biến này làm dấy lên câu hỏi về những khó khăn sắp tới đối với nền kinh tế toàn cầu.

"Bạc nhạy cảm với các yếu tố kinh tế hơn vàng, vì vậy đà giảm giá của kim loại này có thể là dấu hiệu báo trước những vấn đề tiềm ẩn trong nền kinh tế nói chung", ông Stefan Gleason, Giám đốc kiêm CEO tạo Money Metals Exchange, cho biết.

Theo dữ liệu từ Dow Jones Market Data, giá bạc từng đạt 121,79 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026. Tuy nhiên, đến ngày 20/10, kim loại này chỉ còn 57,1 USD/ounce, tương đương mức giảm hơn một nửa so với đỉnh.

Mức điều chỉnh của bạc sâu hơn đáng kể so với vàng. Giá vàng từng lập đỉnh 5.626,80 USD/ounce trong tháng 1, trước khi giảm khoảng 25% so với mức cao nhất này. Sự chênh lệch cho thấy bạc đang chịu áp lực lớn hơn trong giai đoạn thị trường biến động.

Cú sốc năng lượng gây sức ép lên thị trường

Một trong những yếu tố đáng chú ý là đà tăng của giá năng lượng. Theo MarketWatch, giá dầu thô tại Mỹ và trên thị trường quốc tế đã tăng hơn 70% kể từ đầu năm, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn hoạt động sản xuất và vận chuyển năng lượng.

Giá dầu diesel tại Mỹ cũng tăng mạnh. Tính đến ngày 16/10, mặt hàng này đạt khoảng 6,3 USD/gallon, cao hơn 78% so với cuối năm trước.

Chi phí năng lượng tăng tạo thêm áp lực lên giá hàng hóa và hoạt động sản xuất, đồng thời làm gia tăng nguy cơ lạm phát kéo dài. Số liệu tại Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 6,3%.

Trong bối cảnh đó, thị trường kim loại quý phải đối mặt với những tác động trái chiều. Lạm phát có thể thúc đẩy nhu cầu nắm giữ tài sản phòng vệ, nhưng chi phí sinh hoạt và sản xuất tăng cao cũng có nguy cơ làm suy yếu sức mua, ảnh hưởng đến triển vọng tiêu thụ hàng hóa.

Vì sao bạc giảm mạnh hơn vàng?

Khác với vàng, bạc không chỉ được giao dịch như một tài sản đầu tư mà còn là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghiệp. Bởi vậy, giá kim loại này nhạy cảm hơn với những thay đổi trong triển vọng tăng trưởng kinh tế và nhu cầu sản xuất.

Theo ông Dana Samuelson, Giám đốc American Gold Exchange, bạc đang phản ánh "một số lực cản mà lạm phát cao đang gây ra tới nền kinh tế toàn cầu". Vàng bạc thường được xem là những khoản chi không thiết yếu đối với phần lớn người tiêu dùng, tức là thứ họ muốn mua hơn là thực sự cần đến. Khi lạm phát bào mòn sức mua, người tiêu dùng có xu hướng cắt giảm các khoản chi như vậy trước tiên.

Hiện vẫn rất khó xác định chính xác lạm phát đang tác động đến nền kinh tế toàn cầu ở mức độ nào. Tuy nhiên, ông Samuelson cho rằng thị trường có thể đang chứng kiến "những gợn sóng đầu tiên của áp lực lạm phát đó".

"Đây có thể là thông điệp từ đà giảm giá của bạc, bởi giá trị của kim loại này được cấu thành từ khoảng 50% yếu tố tiền tệ và 50% yếu tố hàng hóa", ông nói.

Ngoài ra, vàng cũng đã giảm đáng kể so với đỉnh lịch sử, nhưng đặc tính tiền tệ chiếm tới 90% giá trị của kim loại này, trong khi yếu tố hàng hóa chỉ chiếm khoảng 10%. Vì vậy, giá vàng có thể ít nhạy cảm hơn bạc trước những thay đổi của nhu cầu công nghiệp và sức mua của người tiêu dùng. 

Theo Robert Minter, giám đốc chiến lược đầu tư ETF tại Aberdeen Investments, bạc cũng chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi tâm lý nhà đầu tư so với vàng. Việc các ngân hàng trung ương trên toàn cầu mua vàng là lý do chính khiến giá kim loại này đạt mức cao kỷ lục hồi đầu năm nay, và việc mua vàng của các ngân hàng trung ương là "nguồn cầu chiến lược" đối với kim loại quý này. Và bạc không có nguồn cầu mang tính chiến lược tương tự, khiến giá kim loại này dễ chịu tác động mạnh hơn khi tâm lý thị trường thay đổi.

Triển vọng dài hạn vẫn có điểm tựa

Dù giá bạc đang chịu sức ép trong ngắn hạn, triển vọng nhu cầu dài hạn vẫn có những yếu tố hỗ trợ. Ông Trevor Yates, nhà phân tích đầu tư cấp cao tại Global X ETFs, nhận định đầu tư vào hạ tầng lưới điện thông minh và truyền tải dữ liệu có thể góp phần thúc đẩy nhu cầu bạc trong những năm tới.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được xem là một động lực tiềm năng. Quá trình mở rộng hạ tầng phục vụ AI đòi hỏi đầu tư vào trung tâm dữ liệu, hệ thống điện và mạng lưới truyền tải, qua đó có thể tạo thêm nhu cầu đối với những vật liệu được sử dụng trong các thiết bị điện và điện tử.

Ông Yates cho rằng nhu cầu sử dụng bạc trong công nghiệp ngày càng tăng đang góp phần khiến nguồn cung bạc vật chất trở nên khan hiếm. Thị trường bạc vật chất được dự báo tiếp tục thiếu hụt trong năm 2026, đánh dấu năm thâm hụt thứ sáu liên tiếp.

Dù giá bạc có thể còn biến động mạnh trong ngắn hạn, ông nhận định Global X ETFs ngày càng xem kim loại này là một cơ hội đầu tư đáng chú ý trong năm 2027.

Tham khảo Market Watch