Chiều 25/7, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo Công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố các Pháp lệnh đã được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XVI thông qua.

Tăng cường chăm lo người có công, bảo đảm mức sống từ trung bình khá trở lên

Tại buổi họp báo, bà Nguyễn Thị Hà, Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua tại Phiên họp thứ 4 ngày 8/7/2026. Đây là bước hoàn thiện quan trọng nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng về công tác người có công, đồng thời giải quyết những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách thời gian qua.

Theo Bộ Nội vụ, việc sửa đổi Pháp lệnh lần này tập trung vào ba mục tiêu lớn gồm: kịp thời điều chỉnh các quy định không còn phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới của Chính phủ và chính quyền địa phương hai cấp; bảo đảm tiếp tục chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe của người có công và thân nhân; đồng thời điều chỉnh các chế độ ưu đãi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn.

Theo Bộ Nội vụ, việc sửa đổi lần này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, thể hiện trách nhiệm, sự quan tâm và truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bổ sung khái niệm người có công với cách mạng

Một trong những điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên Pháp lệnh bổ sung khái niệm "người có công với cách mạng" theo hướng khái quát, ghi nhận những người có công lao, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận.

Pháp lệnh sửa đổi tiếp tục hoàn thiện các điều kiện, tiêu chuẩn công nhận người có công nhằm bảo đảm chặt chẽ nhưng phù hợp thực tiễn, đồng thời giải quyết các trường hợp tồn đọng kéo dài.

Đáng chú ý, đối với trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát, Pháp lệnh đã điều chỉnh theo hướng không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên khi qua đời. Điều kiện chỉ còn áp dụng đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%.

Theo Bộ Nội vụ, quy định hiện hành yêu cầu phải có hồ sơ điều trị và biên bản kiểm thảo tử vong tại cơ sở y tế, trong khi thực tế nhiều thương binh nặng được gia đình xin đưa về nhà hoặc điều trị tại cơ sở nuôi dưỡng người có công trước khi qua đời, dẫn đến không đủ hồ sơ để xem xét công nhận liệt sĩ. Việc sửa đổi nhằm khắc phục những bất cập này.

Bên cạnh đó, Pháp lệnh bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với lực lượng chức năng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, phù hợp yêu cầu thực tiễn bảo đảm quốc phòng, an ninh hiện nay.

Một nội dung quan trọng khác là giao Chính phủ quyết định hoặc giao cơ quan có thẩm quyền công nhận người có công trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ lịch sử, thực tiễn rõ ràng hoặc thuộc trường hợp đặc biệt. Quy định này nhằm tháo gỡ các trường hợp hồ sơ bị thất lạc hoặc người hoạt động cách mạng bí mật trước đây.

Mở rộng đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi

Pháp lệnh sửa đổi bổ sung thêm đối tượng được công nhận là người có công với cách mạng, gồm những người làm nhiệm vụ tại biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia và được Nhà nước tặng Huân chương Chiến công. Theo Bộ Nội vụ, việc bổ sung nhằm ghi nhận kịp thời những cống hiến trong bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

Đồng thời, Pháp lệnh bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với cán bộ lão thành cách mạng và cán bộ tiền khởi nghĩa. Đây là nhóm đối tượng có tuổi cao, sức yếu nhưng trước đây chưa thuộc diện được hưởng chế độ này. Việc mở rộng chính sách thể hiện định hướng nâng cao mức độ chăm sóc đối với người có công.

Một điểm mới khác là mở rộng đối tượng được điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm.

Theo đó, nhóm thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80% được chuyển từ chế độ điều dưỡng hai năm một lần sang điều dưỡng hằng năm.

Bộ Nội vụ cho biết, việc mở rộng diện điều dưỡng hằng năm thể hiện sự quan tâm, tri ân sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với người có công, phù hợp quan điểm không ngừng nâng cao cả đời sống vật chất và tinh thần cho người có công, đồng thời mở rộng đối tượng thụ hưởng tương ứng với điều kiện phát triển của đất nước.

Pháp lệnh cũng bổ sung nguyên tắc bảo đảm người có công với cách mạng và gia đình người có công có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú.

Đồng thời, chế độ hỗ trợ cải thiện nhà ở đối với người có công và thân nhân liệt sĩ được xác định là chính sách thường xuyên, ổn định, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ.