Nhìn lại hoạt động đấu thầu liên quan đến Công ty TNHH Tuấn Vy Tây Ninh tại các xã Bến Cầu và Long Thuận, một bức tranh thiếu tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế thấp đang hiện ra rõ rệt. Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn cho các dự án xây lắp giao thông, mặc dù đúng về hạn mức, nhưng lại bộc lộ nhiều kẽ hở trong việc bảo vệ ngân sách nhà nước.

Trong bối cảnh bối cảnh hành chính năm 2026, Việt Nam đã chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (Tỉnh và Xã), điều này đòi hỏi sự giám sát từ cấp Tỉnh đối với cấp cơ sở phải chặt chẽ và trực tiếp hơn. Việc hàng loạt dự án được phê duyệt với giá trúng thầu sát nút giá dự toán không chỉ là con số thống kê, mà là minh chứng cho thấy khâu thương thảo giá và lập dự toán tại Phòng Kinh tế Xã Bến Cầu và Văn phòng Xã Long Thuận cần được xem xét kỹ lưỡng.

Theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu là yếu tố cốt lõi để đảm bảo tính minh bạch. Những người ký phê duyệt như ông Đỗ Quang Trường (Trưởng phòng Kinh tế Xã Bến Cầu) hay bà Võ Thị Thanh (Chánh văn phòng Xã Long Thuận) không thể đứng ngoài cuộc khi dư luận đặt câu hỏi về tính hiệu quả của các quyết định mà họ đã ký. Tại sao trong hàng trăm nhà thầu tại Tây Ninh, Công ty TNHH Tuấn Vy Tây Ninh lại liên tục được lựa chọn? Tại sao quy trình thương thảo theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP lại chỉ đem về con số tiết kiệm khiêm tốn 1%?

Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) khẳng định: " Theo bối cảnh pháp lý hiện hành, việc tiết kiệm ngân sách không còn là khuyến khích mà là trách nhiệm bắt buộc của chủ đầu tư. Nếu một đơn vị liên tục phê duyệt gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp bất thường, cơ quan chức năng cần vào cuộc kiểm tra lại đơn giá dự toán và quy trình lựa chọn nhà thầu. Bất kỳ sự thiếu minh bạch nào trong đầu tư công cũng gây thiệt hại đến quyền lợi của nhân dân và làm xói mòn niềm tin vào sự công bằng của môi trường kinh doanh."

Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, tại các địa phương này, nhu cầu hạ tầng giao thông là rất lớn. Mỗi đồng ngân sách tiết kiệm được có thể góp thêm một mét đường bê tông, một cây cầu nhỏ cho con em đến trường. Do đó, việc "nhỏ giọt" trong tiết kiệm đấu thầu là điều cần xem xét kỹ lưỡng.

Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (muasamcong.mpi.gov.vn) đã công khai toàn bộ số liệu, tạo điều kiện cho sự giám sát của cộng đồng. Tuy nhiên, từ thông tin trên mạng đến việc xử lý thực tế vẫn cần sự quyết liệt từ lãnh đạo các cấp tại Tỉnh Tây Ninh. Cần một cơ chế phản biện chéo và kiểm tra độc lập đối với các gói thầu chỉ định thầu rút gọn tại cấp xã để đảm bảo không có sự "ưu ái".

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính và kỷ cương đầu tư công, trường hợp tại xã Bến Cầu và Long Thuận, tỉnh Tây Ninh cần được coi là một điển hình để các cơ quan chức năng rà soát, chấn chỉnh. Công tác đấu thầu phải thực sự là cuộc đua về năng lực và giá trị, chứ không phải là nơi để thực hiện những "điệp khúc" trúng thầu sát giá quen thuộc.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.