Mặt trăng to hơn ở chân trời: Hiện tượng bí ẩn chưa lời giải

Mặt trăng to hơn ở sát đường chân trời. Đây là một hiện tượng kỳ lạ, bởi vì khi ở vị trí này, Mặt trăng ở xa chúng ta nhất nên lẽ ra phải trông nhỏ hơn một chút so với khi nó ở trên đỉnh đầu. Ảnh: Daniel Garrido/Getty Images.

Bởi lẽ, các phép đo chính xác cho thấy Mặt trăng khi ở trên đỉnh đầu lớn hơn Mặt trăng ở đường chân trời khoảng 2% do khoảng cách quan sát tới chân trời xa hơn. Do đó, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã nỗ lực giải mã hiện tượng Mặt trăng to hơn khi ở sát đường chân trời trong suốt nhiều năm qua. Ảnh: Yaorusheng / Getty Images.

Liên quan đến sự việc này, nhà triết học Hy Lạp cổ đại Aristotle cho rằng, bầu khí quyển của Trái đất phóng to Mặt trăng khi ở gần đường chân trời. Đây là một trong những giải thích sớm nhất về hiện tượng này. Ảnh: Dileep Eduri.

Một số quan điểm khác cho rằng, Mặt trăng thường trở nên khổng lồ khi ở sát đường chân trời là do tính chất phóng đại của sương mù hoặc sự khúc xạ ánh sáng trong khí quyển. Tuy nhiên, những giả thuyết này được chứng minh không phải là câu trả lời chính xác. Ảnh: NASA.

Trong khi đó, Susanna Kohler - nhà thiên văn học và người phát ngôn của Hiệp hội Thiên văn học Hoa Kỳ cho hay hiện tượng bí ẩn Mặt trăng trông to hơn khi ở gần đường chân trời, được mệnh danh là "ảo ảnh mặt trăng", đã khiến giới chuyên gia "bối rối" trong hàng thiên niên kỷ và cho đến ngày nay, "chúng ta vẫn chưa hiểu đầy đủ cơ chế hoạt động của nó". Ảnh: Bob King.

Theo nhà thiên văn học Susanna, các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều lời giải thích về cách kích thước của Mặt trăng đánh lừa bộ não của chúng ta. Một ý tưởng là khi Mặt trăng ở gần đường chân trời hơn, nó được đặt tương phản với các vật thể nhỏ hơn, chẳng hạn như cây cối và các tòa nhà trên mặt đất. Ảnh: Brent Moore.

Tuy nhiên, nhà thiên văn học Susanna cho hay Mặt trăng vẫn trông lớn hơn ngay cả trên một "mặt phẳng không có đặc điểm", như đại dương. Điều này cho thấy có nhiều yếu tố khác đang tác động đến việc chúng ta quan sát thấy Mặt trăng to hơn khi ở sát đường chân trời. Ảnh: Roadcrusher.

Bart Borghuis - nhà thần kinh học tại Đại học Louisville, người đã viết luận văn về chủ đề này trong thời gian học đại học cho biết "ảo ảnh mặt trăng" có lẽ là "một điều gì đó xảy ra bên trong não bộ" khi chúng ta xây dựng nhận thức về kích thước. Ảnh: G.Gillet/ESO.

Theo nhà thần kinh học Bart, nhận thức kích thước là một "quá trình gồm hai bước". Đầu tiên, võng mạc của chúng ta ghi nhận kích thước của vật thể. Thứ hai, chúng ta đánh giá kích thước của nó bằng cách tính đến khoảng cách cảm nhận được từ vật thể đó đến chúng ta - một nguyên tắc nhận thức thị giác được gọi là Định luật Emmert. Ảnh: timeanddate.com.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science năm 1962 cũng đề cập đến nguyên tắc trên khi nói đến Mặt trăng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi một hình ảnh mô phỏng Mặt trăng được hiển thị ở cuối đường chân trời, mọi người sẽ cảm nhận nó lớn hơn vì có điều kiện địa hình khiến nó có vẻ ở xa hơn. Ngược lại, khi Mặt trăng được hiển thị mà không có điều kiện địa hình, nơi thiếu các chỉ báo về khoảng cách trực quan, ảo giác phóng đại sẽ biến mất. Ảnh: iStockphoto.com/LCBallard.

Mời độc giả xem video: Bản đồ vũ trụ với hơn 900.000 ngôi sao, thiên hà và hố đen. Nguồn: THĐT1.