Loại Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc để chốt Nga xây nhà máy điện hạt nhân hơn 16 tỷ USD đầu tiên của đất nước, ‘hàng xóm’ của Moscow lại quay sang chọn Trung Quốc xây 2 nhà máy tiếp theo

Mốc thời gian vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vẫn chưa được chắc chắn xác định.

Kazakhstan đang xem xét một địa điểm gần sông Tobol ở vùng Kostanay phía bắc để xây dựng nhà máy điện hạt nhân thứ ba của nước này.

Thông tin trên do ông Almassadam Satkaliyev, Chủ tịch Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Kazakhstan, tiết lộ vào ngày 13/11 tại diễn đàn Ngày Nguyên tử Thế giới năm 2026 ở Antalya.

KEGOC, đơn vị điều hành hệ thống điện của Kazakhstan, đã khuyến nghị nghiên cứu địa điểm phía bắc. Ông Satkaliyev cho biết sông Tobol có thể cung cấp đủ nước để làm mát các lò phản ứng. Trong khi đó, hai địa điểm khác là Kurchatov ở vùng Abai phía đông và bờ biển Caspi ở phía tây vẫn đang được xem xét.

Sông Tobol chảy từ Kazakhstan sang Nga. Hồ chứa Karatomar trên sông cung cấp nước cho thành phố Rudny, phục vụ nhu cầu sinh hoạt và công nghiệp.

Kurchatov, trung tâm hành chính cũ của khu thử nghiệm hạt nhân Semipalatinsk, hiện là nơi đặt Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan. Kazakhstan cũng có kinh nghiệm vận hành lò phản ứng điện hạt nhân trên bờ biển Caspi. Trong khoảng 25 năm, lò phản ứng BN-350 ở Aktau đã sản xuất điện cho khu vực và cung cấp năng lượng cho quá trình khử muối nước biển.

Ngày 2/11, ông Satkaliyev cho biết Kazakhstan đang xem xét công suất từ 300 đến 600 megawatt cho nhà máy thứ ba. Tùy thuộc vào công nghệ được lựa chọn, nhà máy này cũng có thể cung cấp nhiệt và sản xuất nước ngọt.

Kazakhstan đã lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên trong bối cảnh lo ngại về tình trạng thiếu điện trong tương lai. Vào tháng 6/2025, nước này đã chọn tập đoàn hạt nhân nhà nước Rosatom (Nga) dẫn đầu liên danh triển khai dự án này. Rosatom được chọn vào từ danh sách rút gọn bao gồm các nhà thầu đến từ Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc

Nhà máy đầu tiên, Balkhash, dự kiến được xây dựng gần làng Ulken bên bờ hồ Balkhash với tổng vốn đầu tư dự kiến 16,5 tỷ USD. Nhà máy sẽ có 2 tổ máy phát điện với tổng công suất 2,4 gigawatt. Vào tháng 9/2026, Yernat Berdigulov, người đứng đầu các nhà máy điện hạt nhân Kazakhstan, cho biết nhà máy có thể được đưa vào vận hành thử nghiệm ban đầu vào năm 2037-2038. Các quan chức đã đưa ra những ước tính khác nhau. Vào ngày 4/11, Bộ trưởng Năng lượng Erlan Akkenzhenov cho biết 2 nhà máy đầu tiên sẽ được hoàn thành vào năm 2035.

Ông Satkaliyev cho biết vào ngày 13/11 rằng việc xây dựng Balkhash có thể bắt đầu vào năm 2027 nếu dự án nhận được các giấy phép cần thiết.

Chính phủ đã chỉ định quận Zhambyl thuộc vùng Almaty là khu vực xây dựng nhà máy thứ hai mang tên Moyynkum. Nhà máy Balkhash cũng sẽ được xây dựng trong quận này. Năm 2025, Phó Thủ tướng thứ nhất lúc bấy giờ là Roman Sklyar đã chỉ định Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC) làm đối tác xây dựng cho nhà máy thứ hai và thứ ba.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán với CNNC về nhà máy thứ hai vẫn đang diễn ra vào tháng này. Các cuộc khảo sát địa chất và kỹ thuật đang được tiến hành tại Moyynkum. Vào ngày 13/11, ông Satkaliyev cho biết còn quá sớm để đưa ra các mốc thời gian cụ thể để triển khai. Kazakhstan vẫn chưa ấn định một tiến độ xây dựng chắc chắn cho nhà máy thứ hai.

Chính phủ Kazakhstan dự định ký kết một thỏa thuận liên chính phủ về nhà máy Moyynkum và thành lập một kho dự trữ uranium chiến lược quốc gia cho các nhà máy điện hạt nhân tương lai vào cuối năm 2027.

Theo Times of Central