Hoạt động đầu tư công tại các địa phương đang ghi nhận những chuyển biến mạnh mẽ sau khi hệ thống văn bản pháp luật mới về đấu thầu đi vào cuộc sống. Tính công khai, minh bạch thông qua hình thức đấu thầu qua mạng giúp các chủ đầu tư sàng lọc, lựa chọn được những đơn vị có năng lực thực chất. Mới đây, tại thành phố Cần Thơ, kết quả lựa chọn nhà thầu một gói thầu xây lắp quy mô nhỏ đã thu hút sự quan tâm của dư luận khi yếu tố năng lực kinh nghiệm trở thành bước ngoặt quyết định cục diện xét thầu.

Khởi đầu trực diện từ gói thầu xây lắp hơn 2,6 tỷ đồng vừa trúng

Theo đó, ngày 04/05/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Hoà Tú Võ Quốc Phong đã đặt bút ký ban hành Quyết định số 34/QĐ-PKT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường cặp kênh Lò Rèn, xã Hoà Tú. Quyết định này căn cứ trên Kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được duyệt tại Quyết định số 22/QĐ-PKT ngày 24/02/2026 và Hồ sơ mời thầu được ban hành theo Quyết định số 52/QĐ-PKT ngày 11/03/2026.

Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Thăng Long với giá trúng thầu chính thức là 2.617.802.099 đồng. Hợp đồng áp dụng là loại hợp đồng trọn gói, thực hiện trong thời gian 120 ngày, sử dụng nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2027.

Diễn biến xét thầu: Lợi thế giá sụp đổ trước rào cản năng lực

Nhìn lại diễn biến trước đó trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gói thầu này được mời thầu rộng rãi từ ngày 11/03/2026 với giá dự toán được phê duyệt là 2.784.896.176 đồng. Tại thời điểm đóng thầu ngày 20/03/2026, Biên bản mở thầu ghi nhận có 02 nhà thầu nộp hồ sơ tham dự (E-HSDT) gồm Công ty TNHH Thăng Long và Liên danh Đường cặp kênh Lò Rèn. Đáng chú ý, tại bước nộp thầu, Liên danh Đường cặp kênh Lò Rèn đã đưa ra mức giá dự thầu khá cạnh tranh là 2.450.708.439 đồng, thấp hơn giá trúng thầu của Công ty TNHH Thăng Long hơn 167 triệu đồng.

Tuy nhiên, lợi thế về giá đã không thể giúp liên danh này đi tiếp. Theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 01.24.04/2026/BC.DT do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Trương Trí Thịnh lập, tại bước sát hạch năng lực và kinh nghiệm, Liên danh Đường cặp kênh Lò Rèn đã bị đánh giá là không đạt. Nguyên nhân cụ thể được làm rõ là nhà thầu có kê khai và đính kèm các hợp đồng tương tự về công trình giao thông (loại đường nông thôn), nhưng lại thiếu hụt hạng mục công trình cống chung hoặc cống thoát nước theo đúng các tiêu chí kỹ thuật mà hồ sơ mời thầu yêu cầu.

• Ngày 21/04/2026, Tổ chuyên gia đã yêu cầu làm rõ qua mạng. Đến ngày 23/04/2026, phía liên danh có văn bản phản hồi xác nhận không có công trình tương tự đáp ứng phần hạng mục này.

Do không đáp ứng tiêu chuẩn tiên quyết, hồ sơ của liên danh bị loại bỏ, nhường cơ hội cho đối thủ duy nhất còn lại. Vì đối thủ bị loại sớm, Công ty TNHH Thăng Long tiến vào vòng xét duyệt tài chính và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước được xác định là 167.094.077 đồng, tương đương khoảng 5,99%.

Năng lực Công ty TNHH Thăng Long

Về phía đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH Thăng Long (mã số doanh nghiệp 2200263627), được thành lập năm 2018, hiện do ông Đinh Văn Hiệp làm Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Trụ sở chính của doanh nghiệp đặt tại số 35 Ấp Phương Thạnh 2, Xã Long Hưng, Cần Thơ.

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 05/2026, Công ty TNHH Thăng Long đã tham gia tổng cộng khoảng 51 gói thầu, trong đó trúng 31 gói, trượt 19 gói và có 1 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt 246.658.822.443 đồng. Trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập ghi nhận 66.775.275.027 đồng và vai trò liên danh đạt 179.883.547.416 đồng.

Các gói thầu trúng tiêu biểu (2025 - 2026):

Gói thầu số 01 thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án xã Phong Thạnh (trúng ngày 24/04/2026 và ngày 13/03/2026 dưới hình thức chỉ định thầu rút gọn).

Gói thầu số 6 xây dựng đường liên ấp LA.09 do Ban Quản lý dự án xã Phong Hiệp mời thầu, trị giá 5.279.104.005 đồng (trúng tháng 02/2026 với vai trò liên danh phụ).

Gói thầu xây lắp công trình Đường bê tông Cây Tràm nối dài, xã Ngọc Đông, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng tại Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Mỹ Xuyên, trị giá 2.373.197.464 đồng (trúng tháng 04/2025 với vai trò độc lập)

Góc nhìn chuyên gia:

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, việc chủ đầu tư và đơn vị tư vấn kiên quyết loại bỏ hồ sơ không đáp ứng điều kiện hợp đồng tương tự là hoàn toàn phù hợp với các nguyên tắc thượng tôn pháp luật. Hoạt động lựa chọn nhà thầu hiện nay chịu sự điều chỉnh chặt chẽ bởi Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), cùng Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và hướng dẫn mẫu hồ sơ theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính.

"Việc quy định rõ ràng tính chất tương tự của gói thầu, bao gồm cả các hạng mục kỹ thuật phụ trợ như cống thoát nước, là giải pháp cần thiết để bảo đảm chất lượng công trình sau khi bàn giao, tránh tình trạng nhà thầu bỏ giá thấp để trúng thầu bằng mọi giá nhưng không đủ năng lực triển khai thực tế." Luật sư Nguyễn Thị Hương thông tin.

Bên cạnh đó, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cũng đưa ra khuyến nghị, quy trình làm rõ hồ sơ dự thầu qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cần được các nhà thầu đặc biệt lưu ý. Khi tham gia liên danh, các thành viên phải đối soát kỹ lưỡng năng lực bù trừ để bổ sung đầy đủ các tài liệu chứng minh kinh nghiệm thực hiện các hạng mục chuyên biệt.

Sự việc một nhà thầu bỏ giá thấp hơn nhưng bị loại ngay từ bước năng lực tại xã Hoà Tú mang lại bài học kinh nghiệm sâu sắc cho khối doanh nghiệp xây lắp trong việc chuẩn bị hồ sơ pháp lý, đồng thời đặt ra bài toán cho các chủ đầu tư địa phương trong việc phát hành hồ sơ mời thầu sao cho vừa bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, vừa thu hút tối đa các nguồn lực xã hội tham gia, nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho dòng vốn đầu tư công.