Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, tình trạng các gói thầu mua sắm thiết bị tại một số đơn vị địa phương như xã Dầu Tiếng có tỷ lệ tiết kiệm chỉ đạt 0,2% đang làm giảm đi ý nghĩa thực sự của việc đấu thầu cạnh tranh. Theo các chuyên gia, đấu thầu rộng rãi qua mạng được thiết kế để tìm kiếm nhà thầu có năng lực tốt nhất với chi phí tối ưu nhất cho ngân sách, nhưng kết quả thực tế đôi khi lại đi ngược lại mục tiêu này.

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (ĐLS TP HCM) cho rằng: "Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025 đã quy định rất rõ về trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc đảm bảo tính công bằng và minh bạch. Việc chỉ có một nhà thầu tham dự và trúng thầu sát giá không vi phạm luật nếu quy trình đúng quy định, nhưng chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình rõ ràng về việc xây dựng giá dự toán và các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu để chứng minh không có sự ưu ái."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Đào Giang nhấn mạnh, hiệu quả của một cuộc thầu phải được đánh giá qua tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước. Khi con số tiết kiệm chỉ ở mức 0,2% như tại gói thầu của Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Truyền thanh xã Dầu Tiếng, cần phải xem xét lại khâu khảo sát giá thị trường khi lập dự toán. Nếu giá dự toán được xây dựng quá sát với giá thực tế của một hãng sản xuất hoặc một nhà cung cấp cụ thể, vô hình trung sẽ triệt tiêu động lực giảm giá của nhà thầu.

Ngoài ra, Luật sư Võ Quang Vinh (ĐLS Vĩnh Long) lưu ý rằng theo Thông tư 79/2025/TT-BTC, mẫu hồ sơ mời thầu đã được chuẩn hóa rất cao nhằm loại bỏ các rào cản kỹ thuật. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại tình trạng "cài cắm" các yêu cầu về chứng chỉ hoặc thông số kỹ thuật đặc thù mà chỉ một vài đơn vị có thể đáp ứng. Điều này dẫn đến hiện tượng "một mình một chợ", gây thiệt hại gián tiếp cho công quỹ thông qua việc mua sắm không được hưởng mức giá cạnh tranh nhất.

Từ câu chuyện tại xã Dầu Tiếng và hoạt động của Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Khang Bảo Vy, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác hậu kiểm đối với những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp bất thường để đảm bảo kỷ luật ngân sách được thực thi nghiêm minh.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.