Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, khi kết quả Gói thầu số 2 "Cung cấp và lắp đặt thiết bị" thuộc dự án "Mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu lớp 11 và lớp 12 cho các trường THPT và Trung tâm GDNN-GDTX các huyện, thành phố" (Mã TBMT: IB2500482526) được công bố, diễn biến lựa chọn nhà thầu tại giai đoạn cuối của quá trình đấu thầu rất đáng chú ý.

Thực tế, biên bản mở thầu qua mạng ghi nhận có tới 7 nhà thầu và liên danh lớn đăng ký tham dự cạnh tranh sòng phẳng. Danh sách các đơn vị nộp hồ sơ bao gồm:

- Liên danh CT-AG lớp 11, 12 (Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vũ Tịnh - CTCP Sách Thiết bị trường học Kiên Giang): Chào giá 99.999.999.999 đồng.

- Liên danh LD25 thiết bị gói THPT lớp 11,12 Vĩnh Long (trong đó Công ty TNHH MTV Sản xuất Thương mại Dịch vụ DAZHU là thành viên đại diện): Chào giá 137.725.725.000 đồng (sau giảm giá 15% là 117.066.866.250 đồng).

- CTCP Giải pháp Tự động hóa ETEK: Chào giá 119.686.000.000 đồng.

- Liên danh gói thầu IB2500482526 (đứng đầu bởi CTCP Kinh doanh thương mại tổng hợp Miền Trung): Chào giá 140.522.912.000 đồng (sau giảm giá 10% là 126.470.620.800 đồng).

- Liên danh Bình Minh: Chào giá 127.876.395.000 đồng.

- Liên danh Lớp 11-12 Vĩnh Long: Chào giá 158.223.894.000 đồng (sau giảm giá 16% là 132.908.070.960 đồng).

- Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sao Việt: Chào giá 144.446.044.000 đồng.

Mặc dù có nhiều mức giá chào thầu thấp hơn rất nhiều so với mức giá trúng thầu phê duyệt, song cuộc đua đã nhanh chóng ngã ngũ ngay từ bước đánh giá kỹ thuật. Cả 6 nhà thầu và liên danh đối thủ còn lại đều lần lượt bị loại bỏ do không vượt qua các tiêu chí kỹ thuật và quy định E-HSDT.

Giải mã lý do loại 6 nhà thầu và liên danh đối thủ

Báo cáo đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật chi tiết số 943/BCĐG-CPTVXD-TTTV do đơn vị tư vấn là Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Bến Tre lập ngày 28/04/2026 đã vạch rõ các rào cản kỹ thuật và pháp lý khắt khe khiến cả 6 nhà thầu và liên danh đối thủ đều bị đánh giá "Không đạt":

1. Liên danh Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vũ Tịnh - CTCP Sách Thiết bị trường học Kiên Giang (Liên danh CT-AG Lớp 11, 12): Bị đánh giá "Không đạt" về kỹ thuật.

Về tính pháp lý của học liệu số: Đối với các sản phẩm học liệu điện tử dạy học (USB tranh điện tử và video), nhà thầu đã sử dụng chung duy nhất một Quyết định xuất bản và Quyết định phát hành cấp THPT (Quyết định số 507/QĐ-NXB TTTT ngày 14/05/2025 và Quyết định số 415/QĐPHĐT-NXB ngày 10/06/2025) để sản xuất và phát hành cho nhiều xuất bản phẩm dự thầu độc lập của từng khối lớp riêng biệt. Việc này không phù hợp với quy định tại Điều 27 Luật Xuất bản.

Về tính hợp chuẩn công nghệ: Định dạng tệp tin học liệu điện tử do nhà thầu chào thầu là file ảnh tĩnh PNG thô, không tích hợp được tính năng phần mềm đọc tranh có khả năng tương tác tự động chạy .exe theo yêu cầu bắt buộc của E-HSMT và chưa được kiểm duyệt bởi cơ quan xuất bản có thẩm quyền.

Về giá thầu và rủi ro Luật Giá: Nhà thầu tự ý chào đơn giá thiết bị cao hơn nhiều lần so với mức giá bán lẻ niêm yết được phê duyệt trong quyết định phát hành gốc in trên bìa của Nhà xuất bản. Điển hình là bộ USB tranh điện tử môn Giáo dục kinh tế - pháp luật được chào thầu với giá 856.800 đồng, trong khi giá bìa niêm yết tối đa được duyệt chỉ là 390.000 đồng. Việc tự ý đẩy giá này được Tổ chuyên gia kết luận là vi phạm quy định pháp luật về giá (Luật Giá số 16/2023/QH15 và Luật Xuất bản số 19/2012/QH13), gây nguy cơ trực tiếp làm thất thoát ngân sách địa phương nếu chủ đầu tư đặt bút ký mua.

Về phần cứng: Máy tính để bàn thương hiệu DPT (model SI05-610, SI03-610) do Công ty Vũ Tịnh sản xuất chưa thực hiện đầy đủ thủ tục Công bố hợp quy theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.

2. Liên danh LD25 thiết bị gói THPT lớp 11, 12 Vĩnh Long (Công ty DAZHU đại diện): Bị đánh giá "Không đạt" về kỹ thuật.

Về rào cản năng lực xuất bản: Đối tác liên kết sản xuất học liệu điện tử của nhà thầu là Công ty Cổ phần IIT không sở hữu giấy xác nhận đủ điều kiện hoạt động phát hành xuất bản phẩm điện tử tại thời điểm đóng thầu ngày 29/11/2025. Giấy xác nhận đăng ký hoạt động phát hành số 2888/XN-CXBIPH do Cục Xuất bản cấp ngày 01/04/2026 (sau thời điểm đóng thầu gần 5 tháng) được bổ sung trong quá trình làm rõ hồ sơ bị coi là không hợp lệ.

Về Luật Giá: Nhà thầu vướng lỗi tương tự khi tự ý chào giá thiết bị học liệu số cao vượt mức giá trần niêm yết bán lẻ in trên bìa của Nhà xuất bản.

Về mâu thuẫn dữ liệu phần cứng: Máy vi tính để bàn hiệu FPT (model MT1440i, MT1410i) dự thầu chưa hoàn tất thủ tục Công bố hợp quy tại Cục Viễn thông tại thời điểm đóng thầu. Báo cáo tự đánh giá hợp quy số 2601 và 2602 của Synnex FPT được ký ngày 20/01/2026 (sau thời điểm đóng thầu), đồng thời nội dung báo cáo tự đánh giá này có số phiếu kết quả thử nghiệm mâu thuẫn hoàn toàn so với Bản công bố hợp quy số 2502 và 2503 nộp trong hồ sơ thầu gốc.

3. Liên danh gói thầu IB2500482526: Bị đánh giá "Không đạt" về kỹ thuật.

Về pháp lý học liệu: Đơn vị cung cấp học liệu điện tử là Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ Giáo dục Việt Nam không đáp ứng điều kiện hoạt động phát hành xuất bản phẩm điện tử tại thời điểm đóng thầu.

Về lỗi kỹ thuật và giá: Chào thầu đơn giá USB sách điện tử cao vượt mức giá niêm yết bán lẻ in trên bìa, đồng thời định dạng tệp tin chào thầu là các file ảnh JPEG, PNG, PDF thô, không tích hợp phần mềm đọc tranh có tính năng chạy tương tác định dạng .exe.

4. Công ty Cổ phần Giải pháp Tự động hóa ETEK: Bị đánh giá "Không đạt" về kỹ thuật.

Về năng lực xuất bản: Đối tác liên kết sản xuất là Công ty Cổ phần Thiết bị Khoa học kỹ thuật Bách Lâm không có giấy xác nhận đủ điều kiện hoạt động phát hành xuất bản phẩm điện tử tại thời điểm đóng thầu.

Về nghịch lý pháp lý xuất bản: Nhà thầu sử dụng quyết định xuất bản gộp chung toàn cấp THPT cho các khối lớp riêng lẻ. Nghiêm trọng hơn, hồ sơ làm rõ của nhà thầu xuất hiện một "nghịch lý pháp lý" hy hữu khi các Quyết định phát hành số 71/QĐPHDT-NXB và số 74/QĐPHDT-NXB được ban hành ngày 28/04/2024, tức là được ký phát hành trước cả khi có Quyết định xuất bản số 299/QĐ-NXB TTTT ngày 12/08/2024 và số 410/QĐ-NXB TTTT ngày 13/11/2024. Đây là lỗi quy trình sai hoàn toàn so với Luật Xuất bản, trực tiếp tước bỏ tính pháp lý của hàng hóa.

Về Luật Giá: Nhà thầu chào thầu đơn giá từng xuất bản phẩm riêng lẻ với tổng cộng giá chào lớn hơn nhiều lần giá niêm yết bán lẻ in trên bìa.

5. Liên danh Lớp 11-12 Vĩnh Long & Liên danh Bình Minh: Bị đánh giá "Không đạt" ngay từ bước đánh giá tính hợp lệ của E-HSDT hành chính.

Liên danh Bình Minh: Bị loại do nhà thầu chủ động có văn bản từ chối, không đồng ý gia hạn thời gian hiệu lực của hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu khi nhận được yêu cầu từ Chủ đầu tư.

Liên danh Lớp 11-12 Vĩnh Long: Thỏa thuận liên danh ban đầu thiếu bảng phân định khối lượng thực hiện chi tiết của từng thành viên. Khi nhận được yêu cầu làm rõ, liên danh đã tự ý nộp phụ lục bổ sung thay đổi hoàn toàn tỷ lệ phân chia và trách nhiệm thực hiện của các thành viên so với thỏa thuận liên danh gốc nộp trong E-HSDT, vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc giữ nguyên nội dung cốt lõi của hồ sơ dự thầu.

Phân tích về diễn biến lựa chọn nhà thầu tại gói thầu có giá trị hàng trăm tỷ đồng này, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích: "Hoạt động đấu thầu mua sắm trang thiết bị dạy học trường học, đặc biệt là các thiết bị công nghệ tích hợp phần mềm và xuất bản phẩm điện tử, là một lĩnh vực có tính chuyên môn, tính liên ngành và hành lang pháp lý cực kỳ đặc thù. Việc các nhà thầu tự ý chào thầu đơn giá thiết bị cao hơn mức giá bìa niêm yết bán lẻ được phê duyệt chính thức trong quyết định phát hành của Nhà xuất bản là một lỗi kỹ thuật và lỗi pháp lý chí mạng.

Dưới góc độ quản lý dòng vốn đầu tư công, nếu chủ đầu tư đặt bút ký hợp đồng mua sắm với đơn giá cao hơn giá trần niêm yết trên bìa của cơ quan quản lý xuất bản thì sẽ trực tiếp gây thất thoát, lãng phí ngân sách địa phương và vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về giá. Quyết định loại bỏ thẳng tay các hồ sơ dự thầu nâng giá này của Tổ chuyên gia và Chủ đầu tư Vĩnh Long là hoàn toàn chính xác, tuân thủ nghiêm ngặt Luật Giá số 16/2023/QH15, Luật Xuất bản số 19/2012/QH13 và bảo vệ tối ưu hiệu quả sử dụng dòng vốn công tại địa phương."

Phán quyết của Hội đồng giải quyết kiến nghị đấu thầu 146

Không đồng ý với kết quả đánh giá bị loại ở bước kỹ thuật, ngày 14/05/2026, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vũ Tịnh (thành viên đứng đầu Liên danh CT-AG lớp 11, 12) đã gửi Đơn kiến nghị khiếu nại gay gắt. Tuy nhiên, Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp tỉnh Vĩnh Long đã nhanh chóng bác bỏ và trả lời các nội dung kiến nghị bằng Công văn số 1185/BQL-QLDA2 ngày 15/05/2026 do Giám đốc Lê Thanh Sơn ký, khẳng định quy trình đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật (E-HSDT) của Tổ chuyên gia tư vấn là hoàn toàn khách quan, chặt chẽ và đúng luật.

Sự việc sau đó được chuyển lên cơ quan tài phán chuyên ngành cao nhất tại địa phương là Hội đồng giải quyết kiến nghị đấu thầu tỉnh Vĩnh Long do Sở Tài chính chủ trì, dưới sự điều hành và ký ban hành của Phó Giám đốc Sở - Đinh Thị Như Thảo.

Sau quá trình rà soát độc lập, đối chiếu chi tiết toàn bộ hồ sơ kỹ thuật và quy trình chấm thầu của đơn vị tư vấn, Hội đồng giải quyết kiến nghị đã ban hành Thông báo kết quả giải quyết số 5858/HĐGQKNĐT 146 ngày 23/06/2026. Phán quyết của Hội đồng nêu rõ: Mặc dù nhà thầu kiến nghị đúng ở 1 chi tiết kỹ thuật nhỏ (đã yêu cầu Chủ đầu tư/Bên mời thầu nghiêm túc chấn chỉnh, rút kinh nghiệm), nhưng các nội dung kiến nghị cốt lõi còn lại của nhà thầu là không đúng. Do đó, kết quả giải quyết kiến nghị không làm thay đổi kết quả đánh giá E-HSDT; quyết định loại bỏ hồ sơ đề xuất kỹ thuật của Chủ đầu tư đối với Liên danh CT-AG lớp 11, 12 vẫn giữ nguyên hiệu lực .

Do có nội dung kiến nghị không đúng, căn cứ theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 15 của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 của Chính phủ, nhà thầu Liên danh CT-AG lớp 11, 12 không được hoàn trả chi phí giải quyết kiến nghị đấu thầu với số tiền là 24.990.000 đồng.

Phán quyết này cho thấy yêu cầu tuân thủ các quy định của pháp luật trong quá trình tham gia đấu thầu, đồng thời là cơ sở để các nhà thầu lưu ý đến trách nhiệm của mình khi thực hiện quyền khiếu nại, kiến nghị, qua đó hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 3] Khoản chênh lệch 44,4 tỷ đồng tại gói thầu thiết bị Vĩnh Long và bài toán hiệu quả đầu tư công