Lỗ đen khổng lồ thức tỉnh khỏi trạng thái ngủ đông

Cách Trái Đất 360 triệu năm ánh sáng, một lỗ đen có khối lượng gấp 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời, đã miệt mài "nuốt chửng" vật chất suốt nhiều năm.

Một báo cáo nghiên cứu mới được các nhà thiên văn học tại Đài quan sát Nam Âu công bố cho thấy, có một lỗ đen siêu khối lượng nằm cách Trái đất 360 triệu năm ánh sáng, đã thức tỉnh khỏi trạng thái ngủ đông và bắt đầu nuốt chửng vật chất xung quanh. Khối lượng của nó gấp 1 triệu lần khối lượng của Mặt Trời.

Lỗ đen quái vật này được đặt tên là SDSS1335+0728, nằm trong Cụm sao Xử Nữ, cách Trái Đất khoảng 360 triệu năm ánh sáng. Nó bắt đầu phát ra ánh sáng rất mạnh vào tháng 12 năm 2019, và sau đó phát ra ánh sáng ngày càng mạnh hơn trên nhiều phổ bức xạ quang học, từ đó thu hút ngày càng nhiều nhà thiên văn học chú ý đến vật thể thiên thể khổng lồ này.

anh-chup-man-hinh-2026-06-10-075511.png
Cách Trái Đất 360 triệu năm ánh sáng, một lỗ đen có khối lượng gấp 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời, đã miệt mài "nuốt chửng" vật chất suốt nhiều năm. Ảnh: @Đài quan sát Nam Âu.

Nghiên cứu mới đưa giả thuyết SDSS1335+0728 là một lỗ đen siêu khối lượng đã ở trạng thái "ngủ đông" trước đó. Sau khi "thức tỉnh", nó bắt đầu nuốt chửng bụi khí năng lượng, các ngôi sao xung quanh, lân cận, điều này dẫn đến sự gia tăng độ sáng đột ngột.

Bằng cách so sánh dữ liệu từ trước và sau tháng 12 năm 2019, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, lỗ đen này hiện tại đang phát ra nhiều tia cực tím, ánh sáng nhìn thấy và tia hồng ngoại hơn. Thậm chí, nó cũng đã bắt đầu phát ra tia X, một hiện tượng mà các nhà nghiên cứu cho rằng chưa từng có tiền lệ trong lịch sử thiên văn học.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

'Quái thú vũ trụ' đang ngủ đông

Kính viễn vọng James Webb ghi lại diện mạo của một lỗ đen cách xa hàng tỷ năm ánh sáng trong trạng thái ngủ đông.

Các nhà thiên văn học đã chuyển sự chú ý của họ sang thiên hà MRG-M0138—một thiên hà cổ đại cách Trái Đất chúng ta khoảng 10 tỷ năm ánh sáng. Ở trung tâm MRG-M0138, các chuyên gia tìm thấy một lỗ đen quái vật, kỳ dị có khối lượng bằng khoảng 6 tỷ khối lượng Mặt Trời.

anh-chup-man-hinh-2026-06-08-104540.png
Kính viễn vọng James Webb ghi lại diện mạo của một lỗ đen cách xa hàng tỷ năm ánh sáng trong trạng thái ngủ đông. Ảnh: @NASA.

Phát hiện lỗ đen bí ẩn được mệnh danh 'cá mập vũ trụ'

Một lỗ đen được mệnh danh là "cá mập vũ trụ" vừa được phát hiện. Nó cách Trái Đất 600 triệu năm ánh sáng, có khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời.

NASA đã đăng một bài viết trên blog rằng, các nhà thiên văn học sử dụng Kính viễn vọng không gian Hubble, đã phát hiện ra một “cá mập vũ trụ” cách Trái đất chúng ta khoảng 600 triệu năm ánh sáng. Nó thực chất là một lỗ đen siêu khối lượng có tên là AT2024tvd với khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng của Mặt trời.

anh-chup-man-hinh-2026-06-03-115301.png
Lỗ đen AT2024tvd này không nằm ở trung tâm của một thiên hà như các lỗ đen siêu khối lượng điển hình. Ảnh: @NASA.

Bí ẩn xung quanh QSO1- lỗ đen lớn nhất được biết đến cho đến nay

Lỗ đen siêu khối lượng lớn nhất được biết đến cho đến nay, QSO1 đã được phát hiện, nó chiếm hơn hai phần ba khối lượng của thiên hà chủ.

Mới đây, Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) đã xác nhận thêm rằng, dấu “chấm đỏ nhỏ” Abell 2744−QSO1 vừa phát hiện trong vũ trụ là một lỗ đen siêu khối lượng với hầu như không có ngôi sao nào bao quanh nó.

Lỗ đen Abell 2744−QSO1 (viết tắt là QSO1) bị nhuộm đỏ bởi bụi năng lượng cao và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi hiện tượng thấu kính hấp dẫn. Quan điểm chung hiện nay cho rằng, lỗ đen siêu khối lượng này ra đời khoảng 700 triệu năm sau Vụ Nổ Lớn Big Bang.