Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu minh bạch hóa đầu tư công, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đóng vai trò như một bộ lọc quan trọng, giúp các chủ đầu tư tiếp cận rộng rãi với cộng đồng doanh nghiệp trên toàn quốc. Sự chuyển dịch này không chỉ tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng mà còn được kỳ vọng sẽ tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách thông qua tính cạnh tranh cao.
Tại dự án Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám và các hạng mục khác, xã Phước Hà (Giai đoạn I), kết quả lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 10 - Thi công xây dựng công trình đang để lại nhiều vấn đề cần phân tích, đặc biệt là bài toán về tỷ lệ tiết kiệm ngân sách.
Dựa trên hồ sơ tài liệu được công bố, ngày 20/4/2026, căn cứ các quy định pháp luật hiện hành như Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phước Hà (Khánh Hòa) đã ký Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho các gói thầu thuộc dự án Trường Hoàng Hoa Thám. Tiếp đó, ngày 04/5/2026, Quyết định số 42/QĐ-VHXH được ban hành để phê duyệt hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Công ty TNHH Đồng Lợi được lựa chọn là đơn vị tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu (E-HSDT).
Gói thầu số 10 có giá trị dự toán là 5.696.291.232 đồng. Với quy mô dự án cấp xã nhưng lại có giá trị gói thầu lớn, dự án được kỳ vọng sẽ thu hút sự quan tâm của nhiều đơn vị xây lắp. Thế nhưng, trái với kỳ vọng về một cuộc đua cạnh tranh sôi nổi, tại thời điểm mở thầu vào ngày 13/05/2026, hệ thống ghi nhận sự vắng bóng hoàn toàn của các đối thủ. Chỉ có duy nhất Liên danh Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thành Long - Công ty TNHH Thiết bị PCCC Hồng Hà tham gia.
Ngày 20/5/2026, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phước Hà đã ký Quyết định số 43/QĐ-VHXH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Giá trúng thầu của Liên danh là 5.690.337.407 đồng. Điều đáng chú ý là con số này chỉ thấp hơn giá gói thầu khoảng 5,9 triệu đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt vỏn vẹn 0,1%.
Dữ liệu pháp lý cho thấy, Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thành Long (MST: 4500411319) và Công ty TNHH Thiết bị PCCC Hồng Hà (MST: 4100542980) là những doanh nghiệp có trụ sở tại tỉnh Khánh Hòa.
Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch. Khi tính cạnh tranh bằng không, các nhà thầu sẽ thiếu động lực để tối ưu hóa biện pháp thi công và giảm giá chào thầu. Vai trò của chủ đầu tư và đơn vị tư vấn là cực kỳ quan trọng, cần đảm bảo mọi tiêu chí được đưa ra đều khách quan, không hướng tới bất kỳ doanh nghiệp nào".
Cùng quan điểm, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng, với các văn bản pháp luật mới như Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, hành lang pháp lý hiện nay đã rất cởi mở. Nếu dự án có tính khả thi tốt, vị trí thuận lợi mà vẫn thiếu nhà thầu, cần đánh giá lại quy trình lập E-HSMT. "Cần nhìn nhận khách quan liệu có tồn tại các tiêu chí 'đặc thù' mang tính khu biệt hay không. Sự thiếu vắng cạnh tranh chính là rủi ro lớn nhất đối với hiệu quả nguồn vốn ngân sách", Luật sư Hương chia sẻ.
NHÀ THẦU LIÊN DANH VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ RÀNG BUỘC
Nhà thầu liên danh là hình thức hợp tác giữa các tổ chức hoặc cá nhân để cùng tham dự thầu, đứng tên dự thầu và thực hiện hợp đồng. Theo Khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu, văn bản thỏa thuận liên danh là tài liệu bắt buộc, trong đó phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên đối với toàn bộ phạm vi gói thầu. Tư cách hợp lệ của nhà thầu liên danh được quy định tại Điều 5, yêu cầu tất cả các thành viên phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký kinh doanh, hạch toán độc lập và không trong quá trình giải thể.
Về bảo đảm dự thầu, Khoản 7 Điều 14 Luật Đấu thầu cho phép các thành viên thực hiện bảo đảm riêng hoặc thỏa thuận để một thành viên chịu trách nhiệm thực hiện cho cả liên danh. Tuy nhiên, nếu một thành viên vi phạm quy định dẫn đến không được hoàn trả bảo đảm dự thầu (như rút hồ sơ sau thời điểm đóng thầu hoặc gian lận), thì bảo đảm dự thầu của tất cả các thành viên trong liên danh đều sẽ bị tịch thu.
Khi ký kết hợp đồng, Khoản 3 Điều 67 Luật Đấu thầu và Khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP nhấn mạnh: Tất cả các thành viên trong liên danh phải trực tiếp ký và đóng dấu vào văn bản hợp đồng. Việc phân chia công việc trong liên danh phải căn cứ vào bảng giá dự thầu hoặc các hạng mục công việc cụ thể, không được phân chia các phần việc không thuộc phạm vi gói thầu. Năm 2026, tại các dự án cấp tỉnh và xã, cơ chế liên danh giúp các doanh nghiệp địa phương hợp tác với các tập đoàn lớn để nâng cao năng lực thực hiện, nhưng đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ về tính độc lập pháp lý theo Điều 6 Luật Đấu thầu.