Chiều 4/6, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Trưởng Đoàn giám sát chủ trì Phiên họp thứ Nhất Đoàn giám sát của Quốc hội về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”.

Tại Phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Cao Mạnh Linh công bố các Nghị quyết số 23/2026/QH16 về việc thành lập Đoàn giám sát của Quốc hội và Nghị quyết số 268/NQ-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về danh sách Uỷ viên và đại biểu mời tham gia Đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội.

Về Dự thảo Kế hoạch giám sát, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi, Phó Trưởng Đoàn thường trực Đoàn giám sát cho biết được xây dựng bám sát cấu trúc cấu thành của Nghị quyết Quốc hội, bao gồm 6 phần trọng tâm. Về đối tượng giám sát, Phó Trưởng Đoàn thường trực Đoàn giám sát Phan Văn Mãi cho biết, phạm vi bao gồm: các cơ quan của Đảng; Mặt trận Tổ quốc; các tổ chức chính trị - xã hội; tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp; tổ chức xã hội; tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức khác được thành lập theo quy định pháp luật về hội và doanh nghiệp. Liên quan đến nội dung này, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề xuất Đoàn giám sát thảo luận, cho ý kiến sâu về hai khía cạnh: về đối tượng báo cáo trọng tâm là “tài sản công là trụ sở làm việc”, cần định nghĩa và bóc tách rõ ràng khái niệm này nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong cách hiểu khi triển khai xuống các bộ, ngành, địa phương; về diện đối tượng rộng bao gồm cả cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức cần có phương thức tiếp cận phù hợp. Về thời gian và lộ trình giám sát cần nghiên cứu tính toán đảm bảo tính thời sự và đưa ra kiến nghị kịp thời.

Về phương thức giám sát và khảo sát, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Đoàn sẽ làm việc trực tiếp với một số cơ quan, tổ chức có liên quan. Địa bàn khảo sát thực tế sẽ được chọn lọc kỹ lưỡng, tập trung vào các địa phương có quy mô tài sản công, trụ sở dôi dư lớn; các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính quy mô lớn và những nơi có nhiều phản ánh, kiến nghị từ dư luận.

Đối với khối Trung ương, Đoàn dự kiến làm việc với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các bộ, ngành, cơ quan then chốt. Trong trường hợp cần thiết, Đoàn có thể tiến hành khảo sát chuyên sâu tại một số địa bàn hoặc tổ chức các hội thảo khoa học để tham vấn ý kiến từ các chuyên gia hàng đầu.

Tại phiên họp, các thành viên Đoàn giám sát đã thẳng thắn thảo luận, đưa ra nhiều giải pháp quan trọng nhằm định hình rõ phạm vi, phương thức và lộ trình triển khai để bảo đảm cuộc giám sát đạt chất lượng cao nhất, tránh hình thức và lãng phí.

Một trong những vấn đề được quan tâm là việc xác định chính xác phạm vi nội hàm và đối tượng giám sát. Các đại biểu đều thống nhất rằng, do tính chất phức tạp và quy mô đồ sộ của tài sản công, nếu không khoanh vùng rõ ràng ngay từ đầu sẽ dẫn đến tình trạng số liệu trùng lặp hoặc sót lọt.

Góp ý về công tác triển khai tại địa phương, một số ý kiến băn khoăn về cách chia nhóm đối tượng trong dự thảo, đề xuất nên giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh làm đầu mối chính để tổng hợp báo cáo chung về toàn bộ các cơ quan, tổ chức trên địa bàn.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, Đoàn giám sát thống nhất sẽ cải tiến mạnh mẽ phương thức làm việc theo hướng tinh gọn, giảm phiền hà cho cơ sở. Các đại biểu đề xuất cần đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính hiện nay, rà soát kỹ các báo cáo của địa phương gửi về trước, sau đó Đoàn giám sát xuống làm việc trực tiếp một lần duy nhất.

Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, qua ý kiến thảo luận, đề nghị Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, tổ giúp việc tiếp tục hoàn thiện dự thảo kế hoạch giám sát. Theo Nghị quyết số 23/2026/QH16 của Quốc hội, Đoàn giám sát báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả giám sát tại Phiên họp tháng 9/2027, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Tư (tháng 10/2027), tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị đẩy nhanh tiến độ giám sát, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Ba (tháng 5/2027), Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Thường trực Ủy ban Kinh tế đánh giá kỹ cơ sở và tính khả thi khi đề xuất trình Quốc hội xem xét kết quả giám sát tại Kỳ họp thứ Ba, đặc biệt, dù đẩy nhanh tiến độ, nhưng phải bảo đảm chất lượng và hiệu quả giám sát.

Đối với đối tượng giám sát, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, phải bám sát Nghị quyết số 23/2026/QH16 của Quốc hội đó là Chính phủ; các Bộ, cơ quan ngang Bộ; HĐND, UBND các tỉnh, thành phố; các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan. Đồng thời đề nghị, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính căn cứ vào Luật Quản lý, sử dụng tài sản công để làm rõ, đối với các cơ quan của Đảng, tổ chức chính trị - xã hội có thuộc đối tượng giám sát hay không. Xây dựng dự kiến các cơ quan, địa phương thực hiện giám sát, lưu ý với các địa phương thực hiện sáp nhập với nhiều tỉnh, địa phương có khoảng cách địa lý xa…

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, thời kỳ giám sát bắt đầu từ ngày 1/7/2025, sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, đồng thời cần kết nối thông tin, nhất là trong bối cảnh, các địa phương vừa tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp; làm rõ sau sắp xếp trụ sở làm việc là tài sản công được quản lý, sử dụng như thế nào, có thất thoát lãng phí không… Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện đề cương giám sát, đặc biệt là hệ thống chỉ tiêu định lượng, biểu mẫu, xác định thời gian các cơ quan, bộ, ngành phải gửi báo cáo về Quốc hội, những vấn đề còn ý kiến khác nhau, vượt thẩm quyền của Đoàn giám sát, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.