Để thực hiện hiệu quả ba chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Lâm Đồng dự kiến huy động nguồn vốn đầu tư công trung hạn lên tới hơn 5.778 tỷ đồng. Đây là thông tin trọng tâm được thảo luận tại cuộc họp Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia diễn ra vào sáng ngày 16/7. Cuộc họp do đồng chí Lê Trọng Yên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng chủ trì dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các xã, phường và đặc khu trên toàn địa bàn.

Theo báo cáo từ hội nghị, tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn dự kiến phân bổ cho các chương trình mục tiêu quốc gia tại Lâm Đồng trong giai đoạn 2026 - 2030 là 5.778.463 triệu đồng. Riêng trong năm 2026, kế hoạch vốn dự kiến bố trí là 756.575 triệu đồng; trong đó, ngân sách Trung ương chiếm 319.230 triệu đồng và ngân sách đối ứng của địa phương là 437.345 triệu đồng.

Song song với việc chuẩn bị nguồn lực tài chính quy mô lớn, địa phương cũng đặt ra những mục tiêu cụ thể cho từng chương trình trong giai đoạn mới. Ở chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh hướng tới đích đến giai đoạn 2026 - 2030 có ít nhất 42 xã đạt chuẩn nông thôn mới và tối thiểu 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đối với chương trình giảm nghèo bền vững, mục tiêu đặt ra là kéo giảm tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì bình quân từ 1,0 - 1,5% trong năm 2026, và tiếp tục giảm bình quân khoảng 0,68%/năm trong giai đoạn 2027 - 2030; riêng tỷ lệ nghèo đa chiều trong đồng bào dân tộc thiểu số phấn đấu giảm từ 2 - 3%/năm. Đối với chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Lâm Đồng phấn đấu đến năm 2030 có 50% số xã và 50% số thôn thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn.

Mặc dù đặt ra các mục tiêu rõ ràng, việc chuyển giao giữa hai giai đoạn đang đặt ra không ít thách thức đối với hệ thống chính quyền địa phương Lâm Đồng. Sự thay đổi trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 khiến toàn tỉnh hiện chưa có xã nào đạt chuẩn, mặc dù ở giai đoạn 2021 - 2025 trước đó Lâm Đồng từng ghi nhận có 80 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 3 xã đạt chuẩn nâng cao và 1 xã đạt chuẩn kiểu mẫu.

Bên cạnh đó, việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển đổi sang vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo ra khối lượng công việc phát sinh rất lớn. Thay đổi về địa giới hành chính kéo theo sự điều chỉnh diện rộng về chủ đầu tư, phạm vi đầu tư, danh mục dự án cũng như quy trình tổ chức thực hiện, gây áp lực trực tiếp lên tiến độ triển khai và tốc độ giải ngân các nguồn vốn chuyển nguồn từ năm 2025 sang năm 2026.

Tính đến thời điểm giữa tháng 7/2026, tốc độ giải ngân của cả ba chương trình vẫn còn ở mức khiêm tốn. Cụ thể, chương trình xây dựng nông thôn mới mới chỉ giải ngân được 39.641 triệu đồng trên tổng số 202.114 triệu đồng kế hoạch vốn, đạt tỷ lệ 19,61%. Tính đến ngày 14/7/2026, chương trình giảm nghèo bền vững giải ngân đạt 32.787 triệu đồng trên tổng số 217.680 triệu đồng, tương ứng đạt 15,06% (mục tiêu trước đó giai đoạn 2021 - 2025 của chương trình này là giảm tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh từ 9,33% xuống còn 3,33% vào cuối năm 2025, tương ứng giảm gần 50.000 hộ nghèo). Cũng tính đến ngày 14/7/2026, chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi mới thực hiện giải ngân được 66.039 triệu đồng, đạt tỷ lệ 19%.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên yêu cầu toàn hệ thống chính trị phải tập trung cao độ, chủ động bám sát cơ sở để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh. Đồng chí giao các sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý sao cho đồng bộ với quy định của Trung ương và phù hợp với thực tiễn mô hình chính quyền hai cấp. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn phải sớm hoàn thành kế hoạch chi tiết thực hiện chương trình năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030, phân định rõ trách nhiệm của đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và thời hạn cụ thể.

Về quản lý nguồn lực tài chính, đồng chí Lê Trọng Yên nhấn mạnh việc phân bổ vốn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, ưu tiên tối đa cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại. UBND tỉnh sẽ thường xuyên rà soát hiệu quả sử dụng vốn của các địa phương, kiên quyết thực hiện điều chuyển nguồn vốn từ các đơn vị triển khai chậm trễ sang những nơi có khả năng hấp thụ tốt hơn, đồng thời xử lý nghiêm trách nhiệm đối với các trường hợp quản lý kém hiệu quả hoặc thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện.