Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Văn phòng HĐND và UBND xã Ninh Gia (tỉnh Lâm Đồng) vừa hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa, nâng cấp tuyến đường vào mỏ đá Thiện Chí. Dự án này có tổng mức đầu tư 14,550 tỷ đồng, được Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng ký quyết định phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật số 683/QĐ-SXD ngày 07/06/2026, sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Duy nhất một liên danh dự thầu và trúng thầu

Gói thầu số 05 có giá gói thầu được phê duyệt là 12,917 tỷ đồng, áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước, phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ và loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công 720 ngày. Căn cứ Quyết định số 56/QĐ-VP ngày 02/07/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và Quyết định số 59/QĐ-VP ngày 10/07/2026 phê duyệt hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT) do Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Ninh Gia - Quách Anh Sơn ký, gói thầu được phát hành mời thầu từ ngày 13/07/2026 và đóng thầu vào sáng ngày 22/07/2026.

Biên bản mở thầu ghi nhận, đến thời điểm hoàn thành mở thầu, toàn bộ hệ thống chỉ có duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh thi công Gói thầu số 05 (gồm Công ty TNHH Xây dựng Đơn Dương và Công ty TNHH Tiến Đức). Đơn vị này đưa ra giá dự thầu không giảm giá là 12,784 tỷ đồng.

Quy trình đánh giá hồ sơ do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH NHT Lâm Đồng đảm nhiệm với Tổ chuyên gia gồm ông Lê Nguyên Hùng (Tổ trưởng) và ông Vũ Tiến Khanh. Tại Báo cáo đánh giá số 10.1BCCG/2026-NHT ngày 24/07/2026, tổ chuyên gia kết luận hồ sơ của liên danh duy nhất đáp ứng trọn vẹn từ tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm cho đến giải pháp kỹ thuật. Sau khi Công ty TNHH Xây dựng Khánh Tùng hoàn tất Báo cáo thẩm định số 01/TĐKQLCNT-KT, ngày 28/07/2026, Chánh Văn phòng Quách Anh Sơn đã ký Quyết định số 72/QĐ-VP phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

Theo đó, Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Đơn Dương và Công ty TNHH Tiến Đức chính thức trúng thầu với giá 12,784 tỷ đồng. So với giá gói thầu 12,917 tỷ đồng, tiết kiệm 133.094.784 đồng. Tương ứng 1,03%.

Năng lực nhà thầu

Tìm hiểu dữ liệu hoạt động đấu thầu cho thấy, cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều là những nhà thầu xây lắp quen mặt, tham gia nhiều dự án hạ tầng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Công ty TNHH Xây dựng Đơn Dương (mã số thuế: 5800875810), thành lập từ tháng 01/2010, có trụ sở tại Thôn Phi Nôm, xã Hiệp Thạnh, tỉnh Lâm Đồng. Doanh nghiệp này từng tham gia 30 gói thầu, trúng tới 26 gói và chỉ trượt 4 gói, đạt tỷ lệ trúng thầu ấn tượng xấp xỉ 86,7%. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) đạt khoảng 166.895.627.008 đồng. Nhà thầu, có tới 29/30 gói thầu tham dự nằm trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Công ty TNHH Tiến Đức (mã số thuế: 5800535490), thành lập từ tháng 08/2007, đặt trụ sở tại Lô E37 KQH Phạm Hồng Thái, phường Xuân Hương - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Tiến Đức là doanh nghiệp có tần suất tham gia đấu thầu lớn với 98 gói thầu, trúng 54 gói, trượt 39 gói, tổng giá trị các gói đã trúng đạt khoảng 341.397.901.763 đồng. Nhà thầu chủ yếu tham dự các gói thầu tại tỉnh Lâm Đồng với 96/98 gói. Hai doanh nghiệp này cũng đã từng cùng nhau liên danh tại nhiều gói thầu xây lắp giao thông thuộc các ban quản lý dự án trên địa bàn tỉnh.

Yêu cầu gia tăng tính cạnh tranh và trách nhiệm giải trình

Việc một gói thầu xây lắp quy mô trên 12,9 tỷ đồng được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có duy nhất một liên danh nhà thầu tham dự và trúng thầu sát giá đã thu hút sự chú ý của dư luận về tính cạnh tranh thực chất của cuộc thầu.

Bình luận dưới góc độ pháp lý, theo Luật sư Nguyễn Văn Lập, Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP cho phép chủ đầu tư xử lý tình huống khi chỉ có 01 nhà thầu nộp hồ sơ, có thể gia hạn hoặc mở thầu ngay để đánh giá. Tuy nhiên, mục tiêu tối thượng của pháp luật về đấu thầu là cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Khi gói thầu rộng rãi không phát sinh cạnh tranh thực chất, tỷ lệ tiết kiệm thường dừng ở mức thấp, như trường hợp gói thầu tại xã Ninh Gia chỉ đạt khoảng 1,03% đối với hợp đồng trọn gói kéo dài 720 ngày.

Dưới góc nhìn quản lý đầu tư, theo chuyên gia Đào Giang, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính đã nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, tăng cường giải pháp tiết kiệm và cắt giảm chi phí trong đấu thầu đầu tư công. Các cơ quan quản lý khuyến khích chủ đầu tư nâng cao chất lượng lập dự toán, rà soát E-HSMT để tránh các rào cản kỹ thuật không cần thiết, đồng thời chủ động thương thảo để gia tăng tỷ lệ tiết kiệm ngân sách, bảo đảm tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư phát triển.