Chuyên gia phân tích về đấu thầu tại Lâm Đồng và các vấn đề liên quan

Tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng cho dự án giao thông hơn 10 tỷ đồng, song gói thầu xây lắp tại xã Lương Sơn chỉ ghi nhận duy nhất một liên danh tham dự và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm 2,33%.

Một phần Quyết định số 979/QĐ-UBND phê duyệt cho liên danh Thịnh Phúc Thành Công trúng thầu với giá 10.272.061.472 đồng. Nguồn: MSC.

Đấu thầu rộng rãi ghi nhận một nhà thầu tham dự

Theo dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (e-GP), ngày 14/07/2026, UBND xã Lương Sơn ban hành Quyết định số 891/QĐ-UBND phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án Đường giao thông từ QL28B đến kênh dẫn nước Phan Rí - Phan Thiết (thôn Tân Hoà, xã Lương Sơn).

Dự án có Gói thầu số 05: Xây lắp toàn bộ công trình (mã TBMT: IB2600384945), được phê duyệt hồ sơ mời thầu (E-HSMT) theo Quyết định số 912/QĐ-UBND ngày 21/07/2026. Giá dự toán gói thầu là 10.516.795.061 đồng, sử dụng vốn ngân sách tỉnh.

Hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi qua mạng. Tuy nhiên, biên bản mở thầu ngày 30/07/2026 thể hiện chỉ có duy nhất một đơn vị nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) là Liên danh Gói thầu số 05 (Liên danh Thịnh Phúc - Thành Công).

Liên danh gồm 2 thành viên:

Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thịnh Phúc (địa chỉ: số 07 Đào Duy Anh, phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng).

Công ty TNHH Xây dựng Thành Công (địa chỉ: số C17-18 đường Lê Duẩn, phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng).

Công tác đánh giá hồ sơ thầu do Công ty TNHH Tư vấn Tổng hợp Xây dựng Gia Linh đảm nhiệm và hoàn thành Báo cáo đánh giá số 182/2026/BCĐG-GL ngay trong ngày 30/07/2026.

Đến ngày 01/08/2026, Chủ tịch UBND xã Lương Sơn Võ Tiến Trung ký Quyết định số 979/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Liên danh Thịnh Phúc - Thành Công với giá trúng thầu 10.272.061.472 đồng. Giá trị giảm trừ qua đấu thầu đạt 244.733.589 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm 2,33% so với dự toán.

Năng lực nhà thầu

Hồ sơ theo dõi năng lực trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy các doanh nghiệp trong liên danh có lịch sử dự thầu với tỷ lệ trúng thầu đáng chú ý.

Công ty TNHH Xây dựng Thành Công: Đã tham gia 64 gói thầu, trúng khoảng 60 gói với tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) ước tính 726.339.168.138 đồng.

Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thịnh Phúc: Tham gia khoảng 65 gói thầu, trúng 52 gói với tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả liên danh) đạt 274.848.478.378 đồng.

Trụ sở Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thịnh Phúc tại số 07 Đào Duy Anh, phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Phóng viên.

Riêng trong năm 2026, Công ty Thịnh Phúc tham gia và trúng nhiều gói thầu xây lắp khác trên địa bàn, cụ thể:

Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình (TBMT: IB2600301904) do Phòng Văn hóa - Xã hội phường Hàm Thắng làm chủ đầu tư. Liên danh Thịnh Phúc - Công ty TNHH MTV Xây dựng Cường Thịnh trúng thầu với giá 6.609.210.562 đồng (dự toán 6.847.781.364 đồng, tiết kiệm 3,48% theo Quyết định số 96/QĐ-VHXH ngày 08/07/2026).

Gói thầu số 08: Xây lắp toàn bộ công trình (TBMT: IB2600243404) tại khu vực Đức Linh. Liên danh Thịnh Phúc - Công ty TNHH Xây dựng Ngô Gia trúng thầu với giá 23.108.670.784 đồng (dự toán 24.856.850.000 đồng, tiết kiệm 7,03% theo Quyết định số 50/QĐ-BQLDA ngày 26/06/2026).

Gói thầu số 03: Xây lắp toàn bộ công trình do Phòng Kinh tế xã Hàm Thạnh làm chủ đầu tư (hình thức chỉ định thầu rút gọn). Thịnh Phúc trúng thầu với giá 1.935.654.083 đồng (dự toán 1.966.656.667 đồng, tiết kiệm 1,58% theo Quyết định số 177/QĐ-PKT ngày 10/06/2026).

Đảm bảo tính độc lập và nâng cao trách nhiệm giải trình

Liên quan đến quy trình chấm thầu tại Gói thầu số 05 (xã Lương Sơn), Báo cáo đánh giá số 182/2026/BCĐG-GL ghi nhận ông Trần Quang Tuấn tham gia với tư cách thành viên Tổ chuyên gia, đồng thời là Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của đơn vị tư vấn - Công ty TNHH Tư vấn Tổng hợp Xây dựng Gia Linh (đơn vị phê duyệt báo cáo đánh giá).

Phân tích về khía cạnh này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nêu quan điểm:

"Luật Đấu thầu năm 2023 và Nghị định số 24/2024/NĐ-CP đặt ra yêu cầu xuyên suốt về bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Trong quản trị rủi ro nội bộ của đơn vị tư vấn đấu thầu, việc phân định độc lập giữa nhân sự trực tiếp chấm thầu và người đại diện phê duyệt kết quả đánh giá là yêu cầu cần thiết. Cơ chế kiểm soát độc lập hai bước giúp loại trừ nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích, bảo đảm các tiêu chí mời thầu được xây dựng minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi nhà thầu đủ điều kiện tiếp cận."

Ở góc độ quản lý vốn công, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi của phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng là tối đa hóa sự tham gia của các nguồn lực xã hội để đạt hiệu quả chi phí cao nhất cho Nhà nước.

Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý công tác đấu thầu đã quy định rõ việc cá thể hóa và đề cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư, bên mời thầu. Đối với các gói thầu đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ duy nhất một đơn vị dự thầu và trúng thầu sát giá dự toán, bên mời thầu và chủ đầu tư cần thực hiện đầy đủ việc giải trình các yếu tố kỹ thuật, điều kiện mời thầu nhằm bảo đảm tính cạnh tranh công bằng.

Bên cạnh đó, đối với các gói thầu quy mô nhỏ áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, quy trình rà soát đơn giá và thương thảo hợp đồng theo hướng dẫn của Bộ Tài chính cần tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, góp phần nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công tại cơ sở.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU

Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 6 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.

Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.

Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.