Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế sử dụng dữ liệu mới nhất từ Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST), đã phát hiện ra hơn một chục "thiên hà ngủ đông" - những thiên hà đã tạm dừng quá trình hình thành sao trong tỷ năm đầu tiên sau Vụ nổ lớn Big Bang, cung cấp những manh mối quan trọng để hiểu về sự tiến hóa ban đầu của các thiên hà.
Theo các chuyên gia, có nhiều lý do khiến các thiên hà ngừng hình thành sao. Những lý do này bao gồm bức xạ mạnh từ lỗ đen siêu khối lượng trung tâm, hút hoặc làm nóng khí lạnh bên trong thiên hà, khiến việc hình thành sao trở nên khó khăn. Hoặc do các thiên hà lớn hơn ở gần đó cũng có thể hút hoặc làm nóng khí lạnh, khiến thiên hà "ngủ đông" hoặc thậm chí là phải "ngừng hoạt động".
Ngoài ra, các hiệu ứng ảnh hưởng tác động từ các vụ nổ siêu tân tinh, gió sao mạnh và áp suất ánh sáng từ vụ nổ cũng có thể làm nóng và đẩy khí ra ngoài, khiến thiên hà gần đó rơi vào trạng thái yên tĩnh tạm thời.
"Giai đoạn ngủ đông này thường chỉ kéo dài khoảng 25 triệu năm, và khi dòng khí nguội đi, thiên hà cuối cùng sẽ tiếp tục quá trình hình thành sao”, Alba Covelo Paz, tiến sĩ tại Đại học Geneva và là tác giả chính của nghiên cứu này, cho biết.
Nghiên cứu này đã sử dụng dữ liệu quang phổ độ nhạy cao từ kính viễn vọng không gian JWST để xác định 14 thiên hà ngủ đông trong vũ trụ sơ khai, với khối lượng dao động từ khoảng 40 triệu đến 30 tỷ lần khối lượng Mặt Trời, khẳng định rằng các thiên hà ngủ đông không bị giới hạn trong một phạm vi khối lượng cụ thể nào cả.
Vì các thiên hà ngủ đông rất hiếm và bí ẩn, nên kính viễn vọng không gian JWST sẽ tập trung vào việc khám phá các thiên hà ngủ đông giai đoạn đầu, giúp làm rõ thời gian ngủ đông và mô hình hình thành sao của chúng, đồng thời nâng cao hiểu biết của nhân loại về vòng đời của thiên hà.
TS Paz nhấn mạnh: "Mặc dù vẫn còn nhiều điều chưa biết, nhưng chúng ta đang tiến một bước quan trọng trong việc khám phá những bí mật về sự hình thành sao trong thiên hà”.
![[INFOGRAPHIC] Loài thú có độc ở Việt Nam được mệnh danh 'thiên sứ bóng đêm'](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/2b62d09caf27456885f8ef0622c5cc5bacfc49c7136ab0363a95871fe62a1aebd20d09221d3006bb7db91d7e758f64369b9f587fbbf6a4f742ff9b9fcea84534/thumb-thien-su-bong-dem.jpg.avif)
