Theo Bộ trưởng Kinh tế và Môi trường Ukraine Oleksandr Kravchenko, các cảnh báo tên lửa đang gây thiệt hại cho nước này khoảng 45 triệu USD mỗi giờ do làm tê liệt hoạt động kinh doanh, trong bối cảnh Kyiv đang tìm cách duy trì nền kinh tế hoạt động trước các cuộc không kích ngày càng dữ dội của Nga.
"Điều mà chúng tôi chưa lường trước được là Nga sẽ phát triển các máy bay không người lái [UAV] phản lực này nhanh đến mức nào và sử dụng chúng để nhắm mục tiêu vào mọi thứ", ông Kravchenko nói, đề cập đến việc Nga sử dụng các loại vũ khí mới để oanh tạc Kyiv trong những tuần gần đây.
Phát biểu từ Văn phòng Chính phủ Ukraine ở Kyiv, ông Kravchenko - một cựu giám đốc điều hành của công ty tư vấn quản trị toàn cầu McKinsey, tham gia Chính phủ Ukraine vào mùa hè này - cho biết các cuộc tấn công của Nga đang buộc phần lớn nền kinh tế Ukraine phải liên tục ngừng hoạt động khi người lao động được đưa đến nơi trú ẩn, với tiếng còi báo động vang lên tới 10 giờ mỗi ngày.
"Nếu mọi người trú ẩn trong hầm, hoạt động kinh doanh sẽ ngừng lại", ông nói.
Bộ trưởng Kinh tế và Môi trường Ukraine Oleksandr Kravchenko. Ảnh: Guardian
Để giảm thiểu thiệt hại kinh tế, Chính phủ Ukraine gần đây đã ban hành một hệ thống cảnh báo hai cấp mới được thiết kế để giúp các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động trong thời gian cảnh báo không kích kéo dài.
"Cảnh báo đỏ" cảnh báo về mối đe dọa tên lửa và yêu cầu người dân tìm nơi trú ẩn; trong khi "cảnh báo vàng" được sử dụng cho các mối đe dọa từ UAV, cho phép nhiều doanh nghiệp vẫn hoạt động.
Ông Kravchenko cho biết, hơn một nửa số doanh nghiệp vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian "cảnh báo vàng".
Nhưng "cảnh báo vàng" không đảm bảo an toàn tuyệt đối. Mối nguy hiểm đó đã được chứng minh rõ ràng vào ngày 28/9, khi một UAV phản lực của Nga tấn công Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine ở trung tâm Kyiv trong thời điểm "cảnh báo vàng", khiến hai người thiệt mạng trong khi các nhân viên vẫn đang làm việc bên trong.
Đây là một trong những sự đánh đổi khó khăn mà Ukraine phải đối mặt khi cố gắng duy trì cuộc sống bình thường giữa những cuộc tấn công ngày càng leo thang của Nga.
Ông Kravchenko cho biết, chỉ riêng trong năm nay, những cuộc tấn công của Nga đã gây thiệt hại ước tính 10 tỷ USD cho các tài sản cố định tại Ukraine, trong đó bao gồm các nhà máy thép, kho hàng, cơ sở hạ tầng hậu cần và gần đây nhất là các trung tâm dữ liệu. Nga cũng đã phong tỏa hiệu quả các cảng Biển Đen của Ukraine, từng là nơi vận chuyển phần lớn hàng xuất khẩu của nước này.
Bộ trưởng Kinh tế và Môi trường Ukraine tin rằng chính phủ nước này đã chuẩn bị tốt hơn để đối phó với điều có thể là "mùa đông khắc nghiệt và cam go nhất" của cuộc xung đột, trong bối cảnh dự báo sẽ có thêm áp lực lên nguồn cung năng lượng, cơ sở hạ tầng và các doanh nghiệp vốn đã suy yếu sau nhiều tháng hứng chịu các cuộc không kích của Nga.
Bộ trưởng Kravchenko cho biết, để phòng ngừa các cuộc tấn công trong tương lai, Chính phủ Ukraine đang thảo luận các phương án cho phép nhiều công ty tư nhân hơn được mua hệ thống phòng không của Ukraine. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng các doanh nghiệp không bao giờ có thể tự bảo vệ mình một cách toàn vẹn trước tên lửa và UAV của Nga.
Một nhà máy sản xuất bị phá hủy bởi cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga tại vùng Odessa, Ukraine. Ảnh: Ukrinform/Shutterstock
Những thiệt hại liên tục từ các cuộc không kích của Nga đã làm gia tăng gánh nặng vốn đã rất lớn đối với ngân sách nhà nước của Ukraine.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây ước tính khoản thâm hụt ngân sách còn lại của nước này trong năm nay vào khoảng 27 tỷ USD. Con số này đã dấy lên thắc mắc từ một số chính phủ châu Âu về nguyên nhân dẫn đến khoản thâm hụt này, bất chấp việc EU đã thông qua gói vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Ukraine trong giai đoạn 2026-2027.
Ông Kravchenko cho biết Chính phủ Ukraine đã nỗ lực giảm mức thâm hụt xuống còn 20 tỷ USD thông qua việc cắt giảm chi tiêu và huy động thêm các nguồn dự trữ trong nước.
Vị bộ trưởng này cũng cho hay, Kyiv hiện đang tìm kiếm thêm sự hỗ trợ từ EU, Nhật Bản, Canada và Vương quốc Anh, bao gồm cả khả năng giải ngân sớm các khoản vay vốn đã được lên kế hoạch cho năm sau.
"Chúng tôi đang tích cực phối hợp với tất cả các đối tác quốc tế để tìm kiếm thêm các nguồn tài trợ", ông nói.
Bộ trưởng Kravchenko bác bỏ những ý kiến cho rằng thâm hụt ngân sách của Ukraine là do quản lý yếu kém hoặc tham nhũng. Ông cũng nói rằng đó không phải do chi tiêu quá mức dưới thời cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov - người mà nỗ lực cải tổ mua sắm quân sự và nhanh chóng mở rộng chương trình UAV của Ukraine đã biến ông trở thành một trong những nhà cải cách nổi bật nhất của Chính phủ Ukraine trước khi bị cách chức vào tháng 7 - một động thái đã gây ra các cuộc biểu tình trên đường phố ở nước này.
Thay vào đó, ông Kravchenko cho rằng khoản thâm hụt này phản ánh cả việc nguồn thu của nhà nước thấp hơn dự kiến lẫn chi phí ngày càng tăng cho cuộc chiến.
"Chi phí chiến tranh đơn giản là đang gia tăng", ông nói, đồng thời chỉ ra nhu cầu cần thêm các hệ thống phòng không cũng như việc Ukraine phải đẩy nhanh quá trình phát triển các loại UAV có khả năng đánh chặn những vũ khí sử dụng động cơ phản lực mới của Nga.
