Mai không cứng như các loài rùa thông thường. Khác với rùa cạn hay rùa nước có lớp mai cứng bằng xương và sừng, rùa mai mềm sở hữu lớp mai phẳng, mềm và đàn hồi. Mai của chúng được phủ bởi lớp da dày thay vì các tấm sừng cứng, giúp cơ thể linh hoạt hơn khi bơi và vùi mình trong bùn cát dưới đáy sông hồ. Ảnh: Pinterest.
Mũi dài giống chiếc ống thở. Nhiều loài rùa mai mềm có chiếc mũi dài hình ống nhỏ. Cấu tạo này hoạt động như một “ống thở tự nhiên”, cho phép chúng chỉ cần đưa phần mũi lên mặt nước để hít thở trong khi toàn bộ cơ thể vẫn ẩn dưới lớp cát hoặc bùn. Điều này giúp chúng tránh kẻ thù và rình mồi hiệu quả. Ảnh: Pinterest.
Chúng có thể thở qua da và cổ họng. Rùa mai mềm có khả năng hấp thụ oxy qua lớp da và niêm mạc cổ họng khi ở dưới nước trong thời gian dài. Cơ chế này tương tự một dạng hô hấp phụ, giúp chúng giảm số lần phải nổi lên mặt nước và tăng khả năng ẩn mình trước kẻ săn mồi. Ảnh: Pinterest.
Là những “vận động viên bơi lội”. Nhờ mai mỏng và cơ thể dẹt, rùa mai mềm bơi nhanh hơn nhiều loài rùa khác. Chân của chúng có màng bơi rộng và móng sắc, giúp chúng vừa bơi nhanh vừa đào cát để ẩn nấp dưới đáy sông hồ chỉ trong vài giây. Ảnh: Pinterest.
Một số loài có kích thước khổng lồ. Loài rùa mai mềm lớn nhất thế giới là rùa mai mềm khổng lồ châu Á (Pelochelys cantorii), có thể dài hơn 2 mét và nặng trên 100 kg. Chúng sống chủ yếu ở các con sông lớn và vùng cửa sông Đông Nam Á, nhưng hiện nay rất hiếm do mất môi trường sống và bị săn bắt. Ảnh: Pinterest.
Có tập tính săn mồi phục kích. Rùa mai mềm thường vùi mình dưới lớp cát chỉ để lộ mắt và mũi. Khi cá, tôm hoặc động vật nhỏ bơi ngang qua, chúng bất ngờ phóng đầu ra với tốc độ rất nhanh để bắt mồi. Chiến thuật này giúp chúng tiết kiệm năng lượng và tăng tỷ lệ săn mồi thành công. Ảnh: Pinterest.
Một số loài có giá trị văn hóa và tâm linh. Tại Việt Nam, rùa Hồ Gươm (Rafetus swinhoei) gắn liền với truyền thuyết thần Kim Quy trao gươm cho Lê Lợi, câu chuyện nổi tiếng về nguồn gốc tên gọi Hồ Hoàn Kiếm. Điều này khiến loài rùa này mang ý nghĩa linh thiêng trong văn hóa dân gian. Ảnh: STR.
Nhiều loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Do săn bắt, ô nhiễm nước và phá hủy môi trường sống, nhiều loài rùa mai mềm hiện nằm trong danh sách nguy cấp. Một số quần thể chỉ còn vài cá thể ngoài tự nhiên, khiến việc bảo tồn chúng trở thành nhiệm vụ cấp bách của các nhà sinh học và tổ chức bảo tồn trên thế giới. Ảnh: Pinterest.
