Chùa Đá Trắng được xây dựng vào năm 1797 dưới triều vua Quang Toản của nhà Tây Sơn và được xem là một trong những cổ tự lâu đời nhất của Phú Yên.
Ngôi chùa được khai sơn bởi thiền sư Pháp Chuyên (Luật Truyền), thuộc dòng thiền Lâm Tế. Ban đầu nơi đây chỉ là một thảo am nhỏ dựng vào năm 1793 để dịch kinh và tu hành, sau đó mới được mở rộng thành chùa vào năm 1797.
Chùa có tên chữ là Từ Quang, nhưng dân gian quen gọi là chùa Đá Trắng vì nằm trên ngọn núi có nhiều tảng đá màu trắng nổi bật giữa cây rừng.
Khu vực quanh chùa từng nổi tiếng với giống xoài Đá Trắng thơm ngon, được xem là đặc sản quý hiếm của Phú Yên. Theo truyền tụng, loại xoài này từng được chọn để dâng lên triều đình nên được gọi là “xoài tiến vua”.
Trong quá khứ, chùa Đá Trắng không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là điểm tụ hội của nhiều văn thân và phong trào yêu nước. Điều này khiến ngôi chùa mang thêm ý nghĩa lịch sử bên cạnh giá trị tâm linh.
Năm 1929, chùa bị cháy lớn khiến nhiều kiến trúc cổ bị phá hủy hoàn toàn. Sau đó, Phật tử và người dân nhiều tỉnh miền Trung đã quyên góp để xây dựng lại ngôi chùa theo hình thức gần giống nguyên mẫu ban đầu.
Năm 1997, chùa Đá Trắng được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Danh hiệu này ghi nhận giá trị của ngôi chùa cả về kiến trúc, tôn giáo và lịch sử của vùng đất Phú Yên.
Ngày nay, chùa Đá Trắng thu hút nhiều du khách và Phật tử đến tham quan, chiêm bái. Không chỉ mang giá trị tâm linh, nơi đây còn là điểm dừng chân hấp dẫn nhờ phong cảnh núi đá, sông nước và không gian cổ kính của một ngôi chùa hơn hai thế kỷ.
