Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H
  • Tài chính - Ngân hàng
  • Bất động sản
  • Golf & Doanh nhân
  • Doanh nghiệp
  • Tin 24/7
  • Hitech - Xe
  • Tiêu dùng - Bạn đọc
VietnamDaily Relax
Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H
Tài chính - Ngân hàng Bất động sản Golf & Doanh nhân Doanh nghiệp Tin 24/7 Hitech - Xe Tiêu dùng - Bạn đọc

VietnamDaily Relax

Khám phá bí mật của xác ướp băng Inca và những điều chưa từng biết

12/02/2026 19:10

Nghiên cứu mới tiết lộ những khoảnh khắc cuối cùng của trẻ em Inca hiến tế, cho thấy họ bị bệnh và bị xử lý khác xa ghi chép lịch sử.

Tâm Anh (theo LS)

Nghi lễ hiến tế trẻ em của người Inca và những bí ẩn từ các xác ướp vừa phát hiện

Những "xác ướp băng" nổi tiếng của người Inca ẩn giấu nhiều bí mật kể từ khi được phát hiện cách đây hàng chục năm. Một nghiên cứu mới đã hé lộ những khoảnh khắc cuối cùng của những đứa trẻ này. Ảnh: D. Socha.
Những "xác ướp băng" nổi tiếng của người Inca ẩn giấu nhiều bí mật kể từ khi được phát hiện cách đây hàng chục năm. Một nghiên cứu mới đã hé lộ những khoảnh khắc cuối cùng của những đứa trẻ này. Ảnh: D. Socha.
Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra xác ướp của 4 đứa trẻ người Inca bị hiến tế vào khoảng 500 năm trước và bị bỏ lại trên các đỉnh núi hẻo lánh ở dãy Andes như "sứ giả của các vị thần". Nhóm nghiên cứu đã chụp CT các xác ướp và phân tích những hình ảnh mới cho thấy ít nhất một trong số những đứa trẻ Inca trên đã bị giết ở nơi khác và sau đó được di dời đến một đỉnh núi. Ảnh: D. Socha.
Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra xác ướp của 4 đứa trẻ người Inca bị hiến tế vào khoảng 500 năm trước và bị bỏ lại trên các đỉnh núi hẻo lánh ở dãy Andes như "sứ giả của các vị thần". Nhóm nghiên cứu đã chụp CT các xác ướp và phân tích những hình ảnh mới cho thấy ít nhất một trong số những đứa trẻ Inca trên đã bị giết ở nơi khác và sau đó được di dời đến một đỉnh núi. Ảnh: D. Socha.
Nghiên cứu mới của các chuyên gia cũng chỉ ra một số trẻ em được chọn cho nghi lễ hiến tế "capacocha" đã bị thương và mắc bệnh khi bị hiến tế. Điều này trái ngược với một số ghi chép ban đầu của người Tây Ban Nha cho rằng các nạn nhân hiến tế luôn trong tình trạng sức khỏe hoàn hảo. Ảnh: D. Socha.
Nghiên cứu mới của các chuyên gia cũng chỉ ra một số trẻ em được chọn cho nghi lễ hiến tế "capacocha" đã bị thương và mắc bệnh khi bị hiến tế. Điều này trái ngược với một số ghi chép ban đầu của người Tây Ban Nha cho rằng các nạn nhân hiến tế luôn trong tình trạng sức khỏe hoàn hảo. Ảnh: D. Socha.
"Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy cần phải thận trọng khi xem xét các ghi chép của các nhà biên niên sử. Mặc dù các nguồn lịch sử mô tả những đứa trẻ có thể chất hoàn hảo và không có khuyết điểm nhưng các phân tích khoa học hiện đại cho thấy một sự thực rất khác", nhà khảo cổ học Dagmara Socha tại Đại học Warsaw ở Ba Lan và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. Ảnh: tintin.com.
"Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy cần phải thận trọng khi xem xét các ghi chép của các nhà biên niên sử. Mặc dù các nguồn lịch sử mô tả những đứa trẻ có thể chất hoàn hảo và không có khuyết điểm nhưng các phân tích khoa học hiện đại cho thấy một sự thực rất khác", nhà khảo cổ học Dagmara Socha tại Đại học Warsaw ở Ba Lan và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. Ảnh: tintin.com.
Bốn xác ướp được chụp CT bao gồm: một bé gái 8 tuổi, một bé gái 10 tuổi, một bé gái 14 tuổi và "Người phụ nữ Ampato" nổi tiếng (còn được gọi "Thiếu nữ Băng giá"). Ngoài ra, xác ướp "Momia Juanita" - người cũng bị hiến tế khi khoảng 14 tuổi cũng được kiểm tra. Thi hài của bà được tìm thấy trong một đền thờ gần đỉnh núi lửa Ampato của Peru vào năm 1995. Ảnh: limaeasy.com.
Bốn xác ướp được chụp CT bao gồm: một bé gái 8 tuổi, một bé gái 10 tuổi, một bé gái 14 tuổi và "Người phụ nữ Ampato" nổi tiếng (còn được gọi "Thiếu nữ Băng giá"). Ngoài ra, xác ướp "Momia Juanita" - người cũng bị hiến tế khi khoảng 14 tuổi cũng được kiểm tra. Thi hài của bà được tìm thấy trong một đền thờ gần đỉnh núi lửa Ampato của Peru vào năm 1995. Ảnh: limaeasy.com.
Các nhà nghiên cứu xác định rằng, bé gái 10 tuổi người Inca được tìm thấy gần đỉnh núi đó đã bị hiến tế ở một nơi khác. Kết quả chụp CT cho thấy các cơ quan nội tạng trong khoang bụng và ngực của cô bé đã bị lấy ra và thay thế bằng đá và vải trước khi thi thể được quấn lại và đặt ở tư thế ngồi, đầu gối co lên sát cằm, trên một cao nguyên gần đỉnh núi. Ảnh: machupicchuterra.com.
Các nhà nghiên cứu xác định rằng, bé gái 10 tuổi người Inca được tìm thấy gần đỉnh núi đó đã bị hiến tế ở một nơi khác. Kết quả chụp CT cho thấy các cơ quan nội tạng trong khoang bụng và ngực của cô bé đã bị lấy ra và thay thế bằng đá và vải trước khi thi thể được quấn lại và đặt ở tư thế ngồi, đầu gối co lên sát cằm, trên một cao nguyên gần đỉnh núi. Ảnh: machupicchuterra.com.
Mặc dù các xác ướp băng được bảo quản nhờ không khí cực kỳ khô ở độ cao nơi chúng được tìm thấy, khoảng 5.800m so với mực nước biển, việc thiếu các cơ quan nội tạng của bé gái 10 tuổi là bằng chứng đầu tiên cho thấy người Inca đã chuẩn bị một cách có chủ ý để ướp xác nạn nhân hiến tế. Điều này có thể để khắc phục những gì được coi là khiếm khuyết về thể chất của các đứa trẻ. Ảnh: achamaqui.pe.
Mặc dù các xác ướp băng được bảo quản nhờ không khí cực kỳ khô ở độ cao nơi chúng được tìm thấy, khoảng 5.800m so với mực nước biển, việc thiếu các cơ quan nội tạng của bé gái 10 tuổi là bằng chứng đầu tiên cho thấy người Inca đã chuẩn bị một cách có chủ ý để ướp xác nạn nhân hiến tế. Điều này có thể để khắc phục những gì được coi là khiếm khuyết về thể chất của các đứa trẻ. Ảnh: achamaqui.pe.
Kết quả chụp CT và các kiểm tra khác của 4 xác ướp, trong đó 3 thi hài tìm thấy ở núi Ampato và một từ một đền thờ gần đỉnh núi lửa Sara Sara, cách đó khoảng 160 km về phía tây, cho thấy một số nạn nhân bị hiến tế đã mắc phải một số bệnh tật. Ảnh: crystalinks.co.
Kết quả chụp CT và các kiểm tra khác của 4 xác ướp, trong đó 3 thi hài tìm thấy ở núi Ampato và một từ một đền thờ gần đỉnh núi lửa Sara Sara, cách đó khoảng 160 km về phía tây, cho thấy một số nạn nhân bị hiến tế đã mắc phải một số bệnh tật. Ảnh: crystalinks.co.
Trong đó, xác ướp của bé gái 8 tuổi được tìm thấy trên núi Ampato có thực quản bị giãn rộng. Đây có thể là triệu chứng của bệnh Chagas (một bệnh nhiễm ký sinh trùng phổ biến trong khu vực) và các vết sẹo trong phổi có thể do từng mắc bệnh lao. Những vấn đề sức khỏe trên có lẽ khá phổ biến trong xã hội Inca thời bấy giờ. Vì vậy không có gì ngạc nhiên khi các xác ướp không "hoàn hảo" như những ghi chép của người châu Âu từng biết đến. Ảnh: challengesabroad.com.au.
Trong đó, xác ướp của bé gái 8 tuổi được tìm thấy trên núi Ampato có thực quản bị giãn rộng. Đây có thể là triệu chứng của bệnh Chagas (một bệnh nhiễm ký sinh trùng phổ biến trong khu vực) và các vết sẹo trong phổi có thể do từng mắc bệnh lao. Những vấn đề sức khỏe trên có lẽ khá phổ biến trong xã hội Inca thời bấy giờ. Vì vậy không có gì ngạc nhiên khi các xác ướp không "hoàn hảo" như những ghi chép của người châu Âu từng biết đến. Ảnh: challengesabroad.com.au.
Theo một số nhà văn Tây Ban Nha thời kỳ đầu ở Peru, nghi lễ hiến tế Capacocha là một trong những nghi lễ quan trọng nhất của đế chế Inca. Trong nghi lễ này, trẻ em hoặc thanh thiếu niên - cả nam và nữ - sẽ bị giết theo nghi thức và thi thể của họ sẽ được ướp xác tự nhiên gần đỉnh các ngọn núi cao để đóng vai trò là "sứ giả của các vị thần". Ảnh: thearchaeologist.org.
Theo một số nhà văn Tây Ban Nha thời kỳ đầu ở Peru, nghi lễ hiến tế Capacocha là một trong những nghi lễ quan trọng nhất của đế chế Inca. Trong nghi lễ này, trẻ em hoặc thanh thiếu niên - cả nam và nữ - sẽ bị giết theo nghi thức và thi thể của họ sẽ được ướp xác tự nhiên gần đỉnh các ngọn núi cao để đóng vai trò là "sứ giả của các vị thần". Ảnh: thearchaeologist.org.
Mời độc giả xem video: Khai quật xác ướp hơn 800 tuổi ở Peru. Nguồn: THĐT1.

Bạn có thể quan tâm

Tàn tích của đế chế La Mã tại Công trường La Mã cổ đại

Tàn tích của đế chế La Mã tại Công trường La Mã cổ đại

Bảo vệ rồng đất Đông Nam Á để giữ gìn loài thằn lằn đặc biệt này

Bảo vệ rồng đất Đông Nam Á để giữ gìn loài thằn lằn đặc biệt này

Jack hát nhạc phim Tết của Trường Giang, từng có nhiều bản hit

Jack hát nhạc phim Tết của Trường Giang, từng có nhiều bản hit

Linh vật Ngọ năm nay cũng được thổi hồn bằng những đường nét uyển chuyển như cánh hoa, kết hợp cùng gam màu chủ đạo Đỏ – Cam – Vàng ấm áp phối cùng Xanh lam, Xanh ngọc của thiên nhiên, mang đến nguồn năng lượng tươi trẻ và tràn đầy sinh khí.

Du xuân Tết Nguyên đán 2026 tại TP HCM: Check-in ở đâu, thưởng thức gì?

Nấm gà rừng: Loài nấm đẹp mắt, ngon và có vai trò sinh thái quan trọng

Nấm gà rừng: Loài nấm đẹp mắt, ngon và có vai trò sinh thái quan trọng

Con trăn dài hơn 7m tại Indonesia lập kỷ lục thế giới

Con trăn dài hơn 7m tại Indonesia lập kỷ lục thế giới

Khai quật mộ tập thể ở Anh, phát hiện bí mật rợn người

Khai quật mộ tập thể ở Anh, phát hiện bí mật rợn người

Khám phá loài nhái xanh Australia nổi bật toàn cầu

Khám phá loài nhái xanh Australia nổi bật toàn cầu

Tô Dũng - Anh Đào đóng cặp đôi trong phim mới, đời thực ra sao?

Tô Dũng - Anh Đào đóng cặp đôi trong phim mới, đời thực ra sao?

Khoảnh khắc đón Tết sớm của 2 nhóc tỳ nhà Đàm Thu Trang - Cường Đô la

Khoảnh khắc đón Tết sớm của 2 nhóc tỳ nhà Đàm Thu Trang - Cường Đô la

Khám phá xác tàu đắm La Mã cổ đại chở hàng nghìn bình garum

Khám phá xác tàu đắm La Mã cổ đại chở hàng nghìn bình garum

Phát hiện mới về bức chân dung của hoàng hậu Anne Boleyn

Phát hiện mới về bức chân dung của hoàng hậu Anne Boleyn

Top tin bài hot nhất

Con trăn dài hơn 7m tại Indonesia lập kỷ lục thế giới

Con trăn dài hơn 7m tại Indonesia lập kỷ lục thế giới

12/02/2026 11:32
Khai quật mộ tập thể ở Anh, phát hiện bí mật rợn người

Khai quật mộ tập thể ở Anh, phát hiện bí mật rợn người

12/02/2026 08:14
Phát hiện mới về bức chân dung của hoàng hậu Anne Boleyn

Phát hiện mới về bức chân dung của hoàng hậu Anne Boleyn

12/02/2026 06:44
Khám phá xác tàu đắm La Mã cổ đại chở hàng nghìn bình garum

Khám phá xác tàu đắm La Mã cổ đại chở hàng nghìn bình garum

12/02/2026 07:32
Tô Dũng - Anh Đào đóng cặp đôi trong phim mới, đời thực ra sao?

Tô Dũng - Anh Đào đóng cặp đôi trong phim mới, đời thực ra sao?

12/02/2026 08:02

Giấy phép hoạt động báo chí số 29/GP-CBC Bộ TTTT cấp ngày 24/12/2020

Tổng biên tập: Nhà báo Nguyễn Thị Mai Hương

Phó Tổng biên tập: Nhà báo Nguyễn Danh Châu

Tòa soạn: Số 70 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội.

VPĐD tại TP.HCM: Số 54 Phạm Huy Thông, phường Hạnh Thông, Thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 024 6 254 3519

Hotline: 096 523 77 56 (Toà soạn Hà Nội) / 091 122 12 22 (VPĐD TPHCM)

Email: tkts@kienthuc.net.vn

Chuyên trang của Báo

Báo Tri thức và Cuộc sống - TIN TỨC PHỔ BIẾN KIẾN THỨC 24H

Liên hệ quảng cáo

Email: quangcao.kienthuc@gmail.com

DMCA.com Protection Status