Theo truyền thông khu vực và các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã tiến hành các cuộc diễn tập phòng không và liên quan tới tên lửa vào tối 5/1 trên nhiều thành phố lớn, bao gồm Tehran, Shiraz và một số khu vực ở tây bắc Iran. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang, đồng thời Iran đang đối mặt với áp lực cả từ bên ngoài lẫn trong nước.
Các đoạn video được chia sẻ rộng rãi trên Telegram và mạng xã hội X cho thấy hỏa lực phòng không dày đặc bắn lên bầu trời đêm, tạo ra những quầng sáng lớn trên không phận các khu dân cư. Người dân tại Tehran và Shiraz báo cáo nghe thấy nhiều tiếng nổ liên tiếp, được các hãng tin tiếng Ba Tư như Namehnews và Eghtesadonline nhận định là phù hợp với hoạt động của các hệ thống phòng không tầm ngắn, thay vì các vụ phóng tên lửa đạn đạo.
Đáng chú ý, các hình ảnh và video xuất hiện từ nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm các quận phía tây Tehran, thành phố Shiraz và Maragheh ở tây bắc Iran. Điều này cho thấy các hoạt động không chỉ giới hạn trong một khu vực phòng không đơn lẻ mà có khả năng là một cuộc diễn tập phối hợp của nhiều đơn vị IRGC. Mặc dù tính xác thực của từng đoạn video riêng lẻ chưa thể được kiểm chứng độc lập, song số lượng lớn và phạm vi địa lý rộng của tư liệu hình ảnh cho thấy đây là hoạt động có tổ chức và quy mô đáng kể.
Cho tới nay, IRGC chưa đưa ra xác nhận chính thức nào về các cuộc diễn tập này. Giới chức Iran cũng không công bố thông tin liên quan tới mục tiêu, quy mô hay nội dung huấn luyện, càng làm gia tăng các suy đoán trong khu vực về ý đồ chiến lược đằng sau hoạt động quân sự diễn ra ngay trên không phận đô thị đông dân cư.
Các cuộc diễn tập nhanh chóng làm dấy lên nhiều đồn đoán trong giới quan sát quốc tế. Một số kênh truyền hình và truyền thông Israel cho rằng hoạt động phòng không dày đặc có thể là dấu hiệu Iran đang chuẩn bị cho một kịch bản đối đầu quân sự lớn hơn, thậm chí là một đòn tấn công phủ đầu nhằm vào Israel. Tuy nhiên, những nhận định này hiện chưa có bằng chứng xác thực, và Tehran cũng không phát đi bất kỳ tín hiệu chính thức nào cho thấy Iran sắp tiến hành hành động quân sự ở bên ngoài lãnh thổ.
Thời điểm diễn tập cũng được đánh giá là đặc biệt nhạy cảm về mặt chính trị. Iran đang đối mặt với làn sóng biểu tình lan rộng trên toàn quốc, kéo dài sang ngày thứ tám liên tiếp. Chính quyền Iran đã áp dụng các biện pháp hạn chế internet tại những khu vực có biểu tình dữ dội, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh trong nước.
Trong bối cảnh đó, việc kích hoạt các hệ thống phòng không trên bầu trời các thành phố lớn được nhiều nhà phân tích xem là màn phô diễn sức mạnh, nhằm thể hiện khả năng kiểm soát tình hình và răn đe cả đối nội lẫn đối ngoại.
Song song đó, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Iran Ali Larijani cảnh báo rằng sự can thiệp bị cáo buộc của Mỹ vào tình hình trong nước Iran có thể làm khu vực mất ổn định nghiêm trọng hơn, đồng thời nhấn mạnh Washington cần “lưu tâm tới sự an toàn của binh sĩ Mỹ”. Những tuyên bố này cho thấy Tehran đang cố gắng gắn kết bất ổn nội bộ với thông điệp răn đe chiến lược hướng ra bên ngoài.
Từ góc độ quân sự, các hoạt động được ghi nhận phù hợp với học thuyết phòng không của IRGC, vốn nhấn mạnh xây dựng hệ thống phòng không nhiều tầng nhằm bảo vệ các thành phố lớn, trung tâm chính trị – kinh tế và các cơ sở chiến lược. Trong các cuộc diễn tập trước đây, Iran từng triển khai nhiều hệ thống tên lửa đất đối không nội địa, bao gồm các tổ hợp thuộc dòng Khordad, cùng các hệ thống pháo – tên lửa tầm ngắn tối ưu hóa để đối phó UAV và mục tiêu bay thấp.
