Ảnh minh họa
Thay vì phá dỡ một bến xe khách nặng 30.000 tấn để nhường chỗ cho dự án đường sắt, các kỹ sư Trung Quốc đã sử dụng 532 kích thủy lực đồng bộ, đưa toàn bộ công trình xoay 90 độ và di chuyển gần 300 m trong khoảng 40 ngày.
Tại thành phố Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, các kỹ sư đã thực hiện một dự án di dời công trình quy mô lớn nhằm giải phóng mặt bằng cho việc mở rộng hệ thống đường sắt cao tốc. Thay vì lựa chọn phương án phá bỏ và xây dựng lại, đơn vị thi công quyết định giữ nguyên kết cấu bến xe khách đường dài Houxi, đồng thời di chuyển toàn bộ tòa nhà đến vị trí mới.
Công trình có trọng lượng khoảng 30.000 tấn, tương đương trọng lượng của hàng trăm máy bay chở khách cỡ nhỏ. Được đưa vào sử dụng từ năm 2015, bến xe có kết cấu bê tông quy mô lớn, khiến việc tháo dỡ và xây dựng lại trở thành phương án tốn kém cả về thời gian lẫn chi phí.
Điểm đáng chú ý của dự án là các kỹ sư không chỉ di chuyển công trình theo phương ngang mà còn xoay toàn bộ tòa nhà 90 độ để phù hợp với mặt bằng quy hoạch mới.
Để thực hiện nhiệm vụ này, đội ngũ kỹ thuật sử dụng 532 kích thủy lực được bố trí bên dưới công trình, kết hợp với hệ thống đường ray và bệ đỡ chuyên dụng.
Các thiết bị được kết nối với hệ thống điều khiển máy tính, cho phép phối hợp lực nâng và điều chỉnh chuyển động tại nhiều vị trí khác nhau. Nhờ đó, trọng lượng của tòa nhà được phân bổ đồng đều, hạn chế tình trạng biến dạng hoặc xuất hiện vết nứt trong quá trình di chuyển.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi với một công trình nặng hàng chục nghìn tấn, chỉ cần một khu vực chịu lực không đồng đều cũng có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của toàn bộ kết cấu.
Trong quá trình thi công, tòa nhà được di chuyển với tốc độ khoảng 7-8 m mỗi ngày. Sau khoảng 40 ngày, công trình đã hoàn thành hành trình gần 288 m, đồng thời đạt góc xoay 90 độ theo yêu cầu thiết kế.
Hệ thống kích thủy lực được điều khiển đồng bộ nhằm kiểm soát chuyển động của từng bộ phận. Theo thông tin được công bố về dự án, sai số trong quá trình di chuyển được kiểm soát ở mức khoảng 2 mm.
Một trong những lý do khiến phương án di dời được lựa chọn là hiệu quả kinh tế. Bến xe Houxi được xây dựng với kinh phí khoảng 39 triệu USD. Nếu phá dỡ công trình để xây dựng lại tại địa điểm khác, dự án có thể phát sinh thêm chi phí đáng kể, đồng thời kéo dài thời gian triển khai.
Trong khi đó, chi phí cho hoạt động di dời được ước tính khoảng 7,5 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với phương án xây dựng lại.
Bên cạnh yếu tố tài chính, việc giữ nguyên công trình còn giúp hạn chế lượng vật liệu xây dựng bị thải bỏ, giảm nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu mới và tránh một phần tác động môi trường từ hoạt động phá dỡ.
Đối với các đô thị có mật độ xây dựng cao, đây là một giải pháp đáng chú ý khi triển khai những dự án hạ tầng quy mô lớn. Việc mở rộng đường sắt, đường bộ hoặc các công trình giao thông thường đòi hỏi giải phóng mặt bằng, nhưng không phải lúc nào phá bỏ những công trình hiện hữu cũng là lựa chọn tối ưu.
Dự án di dời bến xe Houxi cũng thu hút sự chú ý nhờ quy mô và phương pháp thi công. Theo thông tin được cung cấp, công trình đã được Sách Kỷ lục Guinness Thế giới ghi nhận với thành tích liên quan đến việc xoay một tòa nhà quy mô lớn.
Trường hợp tại Hạ Môn cho thấy khả năng ứng dụng các hệ thống nâng, đỡ và điều khiển tự động trong lĩnh vực xây dựng. Thay vì chỉ phục vụ việc di chuyển những cấu kiện riêng lẻ, công nghệ này cho phép dịch chuyển cả một công trình hoàn chỉnh, với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về tải trọng và độ ổn định.
Trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mở rộng mạng lưới giao thông và tái phát triển các đô thị, những giải pháp di dời công trình như tại Hạ Môn mở ra thêm lựa chọn cho bài toán giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi khảo sát kết cấu kỹ lưỡng, thiết bị chuyên dụng và hệ thống điều khiển có độ chính xác cao, nên không thể áp dụng đại trà cho mọi loại công trình.
