Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Kiến trúc Sài Gòn BIM (Mã số doanh nghiệp: 3801125415) có địa chỉ đăng ký trụ sở chính tại số 74, Tổ 5, Khu Phố Suối Đá, Phường Bình Phước, TP Đồng Nai. Doanh nghiệp này được thành lập vào ngày 30/05/2016, do ông Đỗ Văn Sơn làm người đại diện pháp luật kiêm Giám đốc. Quá trình tham gia vào thị trường mua sắm công, đặc biệt là trong lĩnh vực xây lắp, đơn vị này đã để lại một dấu ấn đáng chú ý với những con số thống kê nổi bật về giá trị và tần suất trúng thầu.
Tỷ lệ trúng thầu ấn tượng trên hệ thống mạng quốc gia
Dữ liệu lịch sử đấu thầu từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, tính đến thời điểm 10/6/2026, Công ty TNHH Kiến trúc Sài Gòn BIM đã tham gia tổng cộng 36 gói thầu trên toàn quốc. Trong số đó, doanh nghiệp này xuất sắc trúng tới 33 gói, trượt 3 gói, đạt tỷ lệ thắng thầu ở mức vô cùng ấn tượng.
Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò dự thầu độc lập và liên danh) ghi nhận con số hơn 55,7 tỷ đồng. Hoạt động của nhà thầu này diễn ra vô cùng sôi động trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2026, trải dài qua nhiều hạng mục công trình dân dụng, thủy lợi và cung cấp thiết bị.
Chỉ tính riêng trong năm 2026, hoạt động tham gia đấu thầu của công ty đã mang lại kết quả đáng bàn. Điển hình, vào ngày 03/06/2026, công ty đã trúng gói thầu "Thi công xây dựng" do Văn phòng HĐND và UBND xã Bù Đăng mời thầu theo hình thức chào hàng cạnh tranh với giá trị hơn 2,4 tỷ đồng trong vai trò nhà thầu độc lập.
Tất nhiên, thương trường luôn tồn tại sự cọ xát, minh chứng là việc nhà thầu này đã từng nếm mùi thất bại khi trượt thầu tại "Gói thầu số 01: Thi công xây dựng + thiết bị" vào ngày 29/04/2026 trong vai trò liên danh phụ, hay gói thi công công trình của Công ty TNHH Một thành viên cao su Phú Riềng vào ngày 25/12/2025. Những lần trượt thầu này phản ánh phần nào tính cạnh tranh khốc liệt trên thị trường, nơi năng lực của các nhà thầu liên tục được đưa lên bàn cân đánh giá.
Hiện tượng trúng thầu sát giá dự toán tại các chủ đầu tư quen thuộc
Tuy nhiên, đi sâu vào phân tích hồ sơ, điểm đáng chú ý nhất và cũng là vấn đề cốt lõi nhất trong lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH Kiến trúc Sài Gòn BIM lại nằm ở hiện tượng "bách phát bách trúng" tại một số chủ đầu tư mang tính chất "ruột", đi kèm với đó là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước ở mức "nhỏ giọt".
Cụ thể, số liệu thống kê cho thấy, tại Bưu điện tỉnh Bình Phước, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 16 gói thầu tư vấn và xây lắp, kết quả là trúng trọn vẹn cả 16 gói (tỷ lệ thắng 100%). Tổng giá trị trúng thầu tại đơn vị này là 331.221.888 đồng.
Điều đáng nói, tỷ lệ giá trúng thầu so với giá dự toán tại cụm gói thầu này lên tới 99,59%. Thực hiện một phép tính đơn giản, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước (chênh lệch giữa giá dự toán và giá trúng thầu) chỉ đạt mức 0,41% - một con số được giới chuyên môn đánh giá ở mức "siêu thấp".
Việc trúng thầu sát giá dự toán tương tự cũng được lặp lại tại UBND xã Bù Gia Mập cũ. Tại chủ đầu tư này, Công ty TNHH Kiến trúc Sài Gòn BIM tham gia 4 gói thầu và trúng cả 4 gói với tổng giá trị hơn 12 tỷ đồng. Tỷ lệ giá trúng thầu so với dự toán ghi nhận ở mức 99,03%, đồng nghĩa với việc tỷ lệ tiết kiệm ngân sách chỉ nhích nhẹ lên mức 0,97%.
Việc một nhà thầu liên tục trúng thầu với mức giá bám sát sạt giá trần dự toán, chỉ chênh lệch vài triệu hoặc vài chục triệu đồng trong những gói thầu quy mô lớn, đặt ra một dấu hỏi lớn về tính hiệu quả của các cuộc thầu cũng như mức độ cạnh tranh thực sự của thị trường tại địa phương đó.
Thách thức lớn đối với tiêu chí hiệu quả kinh tế
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) quy định rất rõ, mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu mua sắm công là nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và trên hết là hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế ở đây được đo đếm trực tiếp qua lăng kính tiết kiệm ngân sách Nhà nước, tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư.
Việc tổ chức đấu thầu rộng rãi qua hệ thống mạng quốc gia là nhằm thu hút đông đảo nhà thầu có năng lực tham gia, từ đó chọn ra đơn vị đưa ra mức giá tối ưu nhất, giải pháp kỹ thuật tốt nhất. Tuy nhiên, khi kết quả đấu thầu liên tục cho thấy tỷ lệ giảm giá chỉ loanh quanh dưới 1%, tiêu chí "hiệu quả kinh tế" rõ ràng đang đứng trước một thách thức lớn cần lời giải đáp thỏa đáng từ các bên liên quan.
Nhìn nhận về vấn đề này dưới góc độ chuyên môn, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Dưới góc độ pháp lý thuần túy, pháp luật không hề cấm một nhà thầu liên tục trúng thầu tại một địa phương hay một chủ đầu tư, miễn là họ thực sự có năng lực, đáp ứng toàn bộ tiêu chuẩn khắt khe của Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và đưa ra giá dự thầu cạnh tranh nhất.
Tuy nhiên, khi tỷ lệ tiết kiệm liên tục dao động ở mức 0,41% hay 0,97% trong một khoảng thời gian dài, hiện tượng này tự động tạo ra một 'tín hiệu đỏ' cần phải được các cơ quan giám sát lưu tâm đặc biệt. Điều 61 Luật Đấu thầu hiện hành đòi hỏi quá trình đánh giá phải tuyệt đối công bằng. Việc tiết kiệm ngân sách nhỏ giọt chứng tỏ tính cạnh tranh thực tế của gói thầu chưa cao.
Nguyên nhân có thể xuất phát từ việc các tiêu chí trong E-HSMT vô tình hoặc cố ý tạo ra những rào cản kỹ thuật hạn chế sự tham gia của các doanh nghiệp khác, hoặc do thị trường chưa thực sự được tiếp cận thông tin một cách đầy đủ. Cơ quan quản lý cần tiến hành rà soát, làm rõ xem có hay không sự hiện diện của những 'rào cản ngầm' khiến các đối thủ có năng lực khác phải chùn bước".
Sự tồn tại của những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp không đơn thuần là bài toán lợi nhuận của riêng doanh nghiệp hay của chủ đầu tư, mà còn là thước đo chân thực nhất về sự lành mạnh, tính minh bạch của môi trường đầu tư công tại các địa phương trong giai đoạn phát triển mới.
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Mổ xẻ tính cạnh tranh tại các gói thầu của Kiến trúc Sài Gòn BIM
BẢO ĐẢM CẠNH TRANH VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ THEO LUẬT ĐẤU THẦU
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) đã xác lập một hành lang pháp lý vững chắc, mang tính cách mạng nhằm kiến tạo một môi trường mua sắm công lành mạnh, minh bạch, chống tham nhũng và đề cao tính tiết kiệm. Một trong những mục tiêu tối thượng mà Quốc hội đặt ra khi thông qua đạo luật này chính là nguyên tắc "hiệu quả kinh tế" và "cạnh tranh công bằng".
Theo quy định chi tiết tại Điều 6 của Luật Đấu thầu hiện hành về bảo đảm cạnh tranh, nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu phải đáp ứng tiêu chí độc lập về mặt pháp lý và độc lập về mặt tài chính với nhà thầu tư vấn lập hồ sơ mời thầu, tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, cũng như phải hoàn toàn độc lập với chủ đầu tư và bên mời thầu. Sự độc lập đa chiều này được ví như một tấm khiên thép, nhằm triệt tiêu từ trong trứng nước tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi", dàn xếp kết quả, từ đó đảm bảo mọi doanh nghiệp khi bước vào hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đều có cơ hội trình diễn năng lực của mình trên một sân chơi thực sự bình đẳng.
Bên cạnh yếu tố cạnh tranh, liên quan mật thiết đến hiệu quả kinh tế, pháp luật quy định chặt chẽ quá trình lập dự toán gói thầu phải được khảo sát kỹ lưỡng, bám sát diễn biến giá cả thực tế của thị trường tại thời điểm triển khai. Bản chất của việc đấu thầu không chỉ đơn thuần là tìm được một nhà thầu đủ năng lực để thực hiện công việc, mà quan trọng hơn là phải chọn được phương án thi công tối ưu với chi phí tiết kiệm nhất cho ngân sách Nhà nước.
Do đó, khi tỷ lệ giảm giá (tức tỷ lệ tiết kiệm) chỉ dừng lại ở mức rất thấp (dưới 1%), mặc dù không đương nhiên cấu thành vi phạm pháp luật nếu quy trình mở thầu tuân thủ đúng thủ tục, nhưng kết quả này hoàn toàn chưa đáp ứng được trọn vẹn kỳ vọng của Nhà nước về việc tối ưu hóa và chống lãng phí dòng vốn đầu tư công.
Để bảo vệ các nguyên tắc này, Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 đã liệt kê và nghiêm cấm hàng loạt các hành vi thao túng thị trường. Cụ thể, nghiêm cấm các hành vi thông thầu, dàn xếp giá dự thầu, cản trở đấu thầu, hoặc cố ý thiết lập các điều kiện, tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác, tạo lợi thế không chính đáng cho một hoặc một vài nhà thầu "quen mặt". Mọi chủ thể vi phạm, tùy theo tính chất và mức độ khuyết điểm, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng hình thức cấm tham gia hoạt động đấu thầu trên toàn quốc, hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Hệ thống quy định này đóng vai trò như một lời cảnh tỉnh đanh thép đối với mọi cá nhân, tổ chức tham gia vào chuỗi cung ứng đầu tư công, buộc họ phải luôn đặt lợi ích quốc gia, lợi ích của ngân sách lên vị trí tối thượng trong mọi quyết định.