Các nhà máy đóng tàu Trung Quốc được cho là đang đạt những bước tiến đáng kể trong chương trình hiện đại hóa sâu các tàu khu trục lớp Type 051C thuộc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN). Theo một số nguồn tin chưa được xác nhận, quá trình nâng cấp có thể bao gồm việc tích hợp hệ thống phóng thẳng đứng (VLS) cùng radar thế hệ mới, qua đó làm thay đổi căn bản năng lực tác chiến của lớp tàu mang đậm dấu ấn công nghệ Nga này.
Type 051C là lớp tàu khu trục đặc biệt trong lịch sử phát triển của Hải quân Trung Quốc. Chỉ có hai tàu được đóng, lần lượt hạ thủy vào tháng 1/2006 và tháng 1/2007.
Lớp tàu này không được thiết kế để sản xuất hàng loạt mà chủ yếu đóng vai trò bước đệm công nghệ, giúp các nhà máy đóng tàu Trung Quốc tích lũy kinh nghiệm tích hợp hệ thống chiến đấu hiện đại, trước khi chuyển sang các lớp tiên tiến hơn như Type 052C và đặc biệt là Type 052D được sản xuất quy mô lớn từ giữa thập niên 2010.
Một đặc điểm nổi bật của Type 051C là tỷ lệ trang bị do Nga sản xuất rất cao. Lớp tàu này được tích hợp radar cảnh giới trên không ba chiều của Nga, radar điều khiển hỏa lực mảng pha quay một mặt 30N6E1, cùng 48 ống phóng tên lửa phòng không tầm xa S-300FM. Vào thời điểm đưa vào biên chế, năng lực phòng không khu vực của Type 051C được đánh giá là bước nhảy vọt đối với các tàu chiến do Trung Quốc tự đóng.
Sau khi Liên Xô tan rã, Nga không còn đóng mới tàu khu trục cho hải quân nước này, song vẫn tiếp tục sản xuất các biến thể hải quân của hệ thống S-300 để xuất khẩu cho Trung Quốc. Tuy nhiên, các lớp tàu khu trục Trung Quốc ra đời sau đó đã nhanh chóng chuyển sang sử dụng hệ thống phòng không nội địa HHQ-9, với tầm bắn và khả năng tác chiến vượt trội hơn đáng kể.
Mỗi tàu Type 051C mang theo 48 tên lửa S-300FM, có tầm bắn khoảng 150 km, kém xa so với HHQ-9 vốn được cho là đạt tầm bắn xấp xỉ 300 km cùng khả năng theo dõi và dẫn bắn mục tiêu hiện đại hơn. Một số nguồn tin thậm chí cho rằng, khi Type 051C bị loại biên trong tương lai, số tên lửa S-300FM còn lại có thể được bán ngược trở lại cho Nga, quốc gia hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các hệ thống phòng không tầm xa.
Nhiều khả năng, quá trình hiện đại hóa Type 051C sẽ bao gồm việc thay thế toàn bộ hệ thống điện tử, cảm biến và vũ khí chủ lực. Phương án khả thi nhất là trang bị hệ thống phóng ống sử dụng một lần tương tự Type 052C, cho phép mang theo 48 tên lửa HHQ-9. Tham vọng hơn là tích hợp VLS đa năng như trên Type 052D và Type 055, cho phép sử dụng linh hoạt nhiều loại tên lửa phòng không và tên lửa hành trình.
Tuy nhiên, việc nâng cấp theo hướng đa nhiệm toàn diện đòi hỏi thay đổi lớn về kết cấu và hệ thống điện tử, khiến chi phí tăng cao. Trong bối cảnh Trung Quốc đang đóng mới tàu khu trục với số lượng lớn, việc tiếp tục sản xuất Type 052D có thể mang lại hiệu quả kinh tế và tác chiến cao hơn. Dù vậy, chương trình hiện đại hóa Type 051C vẫn phản ánh xu hướng rõ ràng của Bắc Kinh trong việc giảm phụ thuộc vào công nghệ Nga, tiến tới chuẩn hóa hoàn toàn hệ thống vũ khí và cảm biến nội địa cho hải quân trong dài hạn.
Vì sao Trung Quốc loại bỏ dần vũ khí Nga trên tàu chiến? Trung Quốc từng phụ thuộc lớn vào vũ khí Nga trong giai đoạn đầu hiện đại hóa hải quân, nhưng hiện nay năng lực công nghiệp quốc phòng nội địa đã đủ trưởng thành để thay thế. Việc loại bỏ dần vũ khí Nga giúp PLAN chuẩn hóa hệ thống chỉ huy - điều khiển, radar và tên lửa theo tiêu chuẩn thống nhất, giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài. Ngoài ra, các hệ thống nội địa như HHQ-9 có tầm bắn, khả năng bám bắt mục tiêu và tích hợp tác chiến vượt trội, phù hợp hơn với học thuyết tác chiến hải quân hiện đại của Trung Quốc.
