Sau gần 3 tháng thực hiện Quyết định 01/2026 về hoạt động phương tiện giao thông đường bộ, Sở Xây dựng Hà Nội cùng Công an thành phố đã có báo cáo chi tiết đánh giá tác động và đề xuất điều chỉnh, bổ sung nhiều nội dung quan trọng. Các kiến nghị mới không chỉ tập trung “gỡ khó” cho doanh nghiệp, mà còn hướng tới cân bằng giữa mục tiêu giảm ùn tắc và phát triển kinh tế - xã hội.

GIẢM ÙN TẮC RÕ RỆT, NHƯNG PHÁT SINH BẤT CẬP

Quyết định 01/2026 được ban hành ngày 4/1/2026, có hiệu lực từ 15/1/2026, kế thừa và cập nhật từ các quy định trước đó, đồng thời bám sát hệ thống pháp luật mới về giao thông đường bộ.

Phạm vi hạn chế phương tiện được thiết kế theo vành đai 3 và 3,5, bao quanh các trục chính như: cầu Thăng Long – Phạm Văn Đồng – Quốc lộ 32 – Đại lộ Thăng Long – Lê Trọng Tấn – Phúc La – Ngọc Hồi – Vành đai 3 – cầu Thanh Trì – Quốc lộ 5 – Võ Văn Kiệt…

Khung giờ hạn chế gồm: Sáng 6h00 – 9h00; Chiều 16h00 – 19h30.

Các nhóm phương tiện bị điều tiết nghiêm ngặt như: Xe tải trên 2 tấn và xe chuyên dùng chỉ hoạt động từ 21h00 – 6h00; Xe chở rác từ 19h30 – 6h00; Xe khách trên 28 chỗ hoạt động ngoài giờ cao điểm; Xe trung chuyển hoạt động ngoài giờ cao điểm, phải có phù hiệu.

Sau hơn 2 tháng triển khai, báo cáo cho thấy hiệu quả rõ rệt: lưu lượng phương tiện trong giờ cao điểm giảm, tốc độ lưu thông được cải thiện, ùn tắc giảm tại nhiều tuyến chính. Đáng chú ý, các doanh nghiệp logistics đã chuyển mạnh sang vận tải ban đêm, giúp “giãn” áp lực giao thông ban ngày.

Tuy nhiên, cũng phát sinh tình trạng xe tải dừng đỗ chờ giờ ở khu vực rìa vành đai, gây ùn ứ cục bộ.

XE BÁN TẢI TỪ "XE TẢI" THÀNH "XE CON"?

Vấn đề nổi bật nhất trong báo cáo là kiến nghị điều chỉnh quy định đối với xe pickup (bán tải). Theo Thông tư 53/2024, xe pickup được chia thành ô tô con pickup; Ô tô tải pickup.

Hiện nay, xe tải pickup bị xếp vào nhóm xe tải thông dụng, nên bị hạn chế lưu thông trong giờ cao điểm, chỉ được hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau.

Tuy nhiên, liên ngành đánh giá kích thước, tải trọng xe pickup tương đương ô tô con. Số lượng không lớn trong cơ cấu phương tiện. Tác động đến ùn tắc là không đáng kể.

Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, giai đoạn 2021–2025, Hà Nội có 14.704 xe pickup được bán ra. Việc “xếp chung” với xe tải đang ảnh hưởng đến tâm lý người dùng và tác động tiêu cực đến thị trường ô tô và doanh nghiệp sản xuất.

Trong bối cảnh Bộ Xây dựng chưa điều chỉnh quy định phân loại phương tiện, liên ngành đề xuất UBND TP Hà Nội cho phép xe ô tô tải pickup được lưu thông như xe con trong nội đô.

GỠ VƯỚNG CHO XE DU LỊCH CỠ LỚN

Đối với xe hợp đồng chở khách từ 28 chỗ trở lên, quy định hiện hành buộc phải hoạt động ngoài giờ cao điểm hoặc xin phép Công an thành phố nếu muốn vào nội đô.

Thực tế, điều này khiến xe du lịch phải dừng chờ ngoài khu vực hạn chế. Doanh nghiệp phải dùng nhiều xe nhỏ trung chuyển làm tăng chi phí, giảm hiệu quả khai thác.

Liên ngành đã làm việc với Sở Du lịch và các doanh nghiệp, đồng thời hướng dẫn thủ tục xin cấp phép linh hoạt hơn.

Đáng chú ý, đề xuất mới đưa ra hướng điều chỉnh: Cho phép xe hợp đồng dưới 28 chỗ hoạt động 24/24h. Tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vận tải du lịch.

Xe trung chuyển, mắt xích quan trọng kết nối hành khách với bến xe hiện bị giới hạn hoạt động ngoài giờ cao điểm. Trong khi đó, theo quy định mới: Xe trung chuyển tối đa 29 chỗ; Phải có phù hiệu riêng; Chỉ hoạt động trong phạm vi địa phương.

Nhằm khuyến khích người dân sử dụng vận tải công cộng, giảm phương tiện cá nhân, liên ngành đề xuất cho phép xe trung chuyển hoạt động 24/24h.

HÀNG LOẠT ĐIỀU CHỈNH KỸ THUẬT ĐỂ "VÁ" BẤT CẬP

Bên cạnh các nội dung lớn, báo cáo cũng chỉ ra nhiều điểm cần hoàn thiện: Bổ sung thẩm quyền, cho phép Công an thành phố chấp thuận xe tải dưới 2 tấn hoạt động trong giờ cao điểm trong trường hợp cần thiết.

Điều chỉnh hạ tầng, mở một số tuyến kết nối đến cụm công nghiệp Từ Liêm để phục vụ sản xuất.

Làm rõ quy định pháp lý, bổ sung yêu cầu phải có văn bản chấp thuận của cơ quan chức năng khi phương tiện hoạt động ngoài khung giờ.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ doanh nghiệp, tổ chức quốc tế (EuroCham), các hãng xe lớn (Ford, Toyota, Mitsubishi…) và đánh giá thực tiễn, Sở Xây dựng kiến nghị: Chấp thuận chủ trương điều chỉnh, bổ sung Quyết định 01/2026; Áp dụng quy trình rút gọn theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các đơn vị hoàn thành trong tháng 4/2026.

Các đề xuất điều chỉnh cho thấy định hướng rõ ràng của Hà Nội là không chỉ siết chặt để giảm ùn tắc, mà còn linh hoạt tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp, logistics và du lịch.

Việc “cởi trói” cho xe bán tải, mở rộng hoạt động xe trung chuyển và nới điều kiện với xe du lịch được kỳ vọng sẽ giúp chính sách giao thông đi vào thực chất hơn, vừa hiệu quả, vừa khả thi trong đời sống đô thị.