Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Tân Thành (tỉnh Tây Ninh) vừa ban hành Quyết định số 121/QĐ-PKT ngày 21/07/2026 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng thuộc dự án Trường TH Suối Dây A. Đơn vị được lựa chọn trúng thầu là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Tấn Uyên.
Tiết kiệm rất thấp tại gói thầu xây dựng Trường TH Suối Dây A
Theo Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 105/QĐ-PKT ngày 22/06/2026 và Quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu số 112/QĐ-PKT ngày 02/07/2026 do Q. Trưởng phòng Kinh tế xã Tân Thành Dương Quốc Đạt ký, gói thầu có giá 7.580.730.512 đồng, sử dụng nguồn vốn tỉnh bổ sung mục tiêu và ngân sách xã. Hình thức lựa chọn nhà thầu là chào hàng cạnh tranh qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với thời gian thực hiện 210 ngày.
Mặc dù thông báo mời thầu (số E-TBMT: IB2600337512 - 00) được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ ngày 02/07/2026, đến thời điểm đóng mở thầu ngày 13/07/2026, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Tấn Uyên nộp hồ sơ dự thầu.
Sau quá trình đánh giá của Công ty TNHH Tư vấn Đấu thầu Cát An (đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu theo Báo cáo đánh giá số 93-BC/2026/CA ngày 14/07/2026), Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Tấn Uyên trúng thầu với giá 7.530.768.980 đồng.
Gói thầu tiết kiệm gần 50 triệu đồng
So với giá gói thầu 7.580.730.512 đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thu về đạt 49.961.532 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, chỉ xấp xỉ 0,66%.
Với việc chỉ có một nhà thầu tham dự và trúng thầu, cùng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,66%, gói thầu cho thấy mức độ cạnh tranh về giá không cao. Theo các chuyên gia, trong những trường hợp chỉ có một nhà thầu tham dự, hiệu quả tiết kiệm ngân sách thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô gói thầu, điều kiện thị trường, yêu cầu kỹ thuật và mức độ hấp dẫn của hồ sơ mời thầu.
Lịch sử đấu thầu và vị thế của nhà thầu Tấn Uyên tại Tây Ninh
Theo dữ liệu hoạt động đấu thầu, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Tấn Uyên (mã số thuế: 3901219459; trụ sở tại số 509 Trần Phú, Ấp Tân Hòa, Phường Bình Minh, Tây Ninh) do Giám đốc Võ Ngọc Đức đại diện pháp luật, thành lập từ tháng 3/2016. Doanh nghiệp này là đơn vị quen thuộc trong lĩnh vực xây lắp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.
Thống kê lịch sử đấu thầu cho thấy, nhà thầu Tấn Uyên đã tham gia khoảng 87 gói thầu, trúng 47 gói, trượt 36 gói và một gói chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu trúng thầu, bao gồm cả liên danh, đạt 145.630.917.288 đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập đạt 102.945.394.604 đồng, và vai trò liên danh đạt 42.685.522.684 đồng.
Địa bàn hoạt động của doanh nghiệp này tập trung chủ yếu tại tỉnh Tây Ninh với 75/83 gói thầu đã tham gia. Theo dữ liệu thống kê, tỷ lệ giá trúng thầu trung bình của doanh nghiệp bằng khoảng 97,47% giá dự toán.
Ngoài gói đã trúng đang phân tích nêu trên thì từ ngày 30/06/2026 đến nay doanh nghiệp này cũng liên tiếp trúng nhiều gói thầu xây lắp do chính quyền cấp xã, phường và các ban quản lý dự án trên địa bàn làm chủ đầu tư. Cụ thể:
Gói Thi công xây lắp tại Ban quản lý dự án phường Hòa Thành trị giá 3.279.577.909 đồng, trúng ngày 22/07/2026
- Gói Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án phường Bình Minh, trị giá 14.539.401.774 đồng, trúng ngày 10/7/2026
- Gói Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị tại Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Công trình dân dụng tỉnh Tây Ninh trị giá 3.226.796.170 đồng, trúng ngày 08/07/2026
- Gói Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án xã Tân Đông trị giá 7.356.667.022 đồng, trúng ngày 03/07/2026
Hai gói Thi công xây dựng tại Phòng kinh tế xã Phước Chỉ trị giá 8.162.000.017 đồng, trúng ngày 30/06/2026
Ý kiến chuyên gia về đảm bảo tính cạnh tranh nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách
Dưới góc độ pháp lý và quản lý kinh tế, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định, đấu thầu qua mạng được thiết kế nhằm minh bạch hóa thông tin, thu hút tối đa các nguồn lực tham gia cạnh tranh để mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất theo đúng mục tiêu tại khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15). Tình trạng gói thầu tổ chức chào hàng cạnh tranh hoặc đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ ghi nhận duy nhất một nhà thầu tham dự, dù được phép mở thầu theo quy định, nhưng hệ lụy tất yếu là làm triệt tiêu cơ chế đối kháng về giá, trực tiếp dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rơi xuống mức rất thấp.
Theo quy định của Luật Đấu thầu, trường hợp hết thời điểm đóng thầu chỉ có một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu thì bên mời thầu vẫn được tiếp tục đánh giá nếu hồ sơ đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Cùng quan điểm dưới hệ quy chiếu quản trị dòng vốn công, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh, hành lang pháp lý hiện hành đã phân cấp mạnh mẽ quyền hạn cho chủ đầu tư (Điều 78 Luật Đấu thầu), nhưng đồng thời cũng đi kèm với yêu cầu siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu. Đặc biệt, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải thường xuyên thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm. Pháp luật hiện hành nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi chia nhỏ dự án thành các gói thầu để hạn chế cạnh tranh (điểm l khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu) hoặc đưa các tiêu chí mang tính định hướng, khu biệt vào E-HSMT nhằm tạo lợi thế không bình đẳng cho một nhóm nhà thầu (khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu và khoản 2 Điều 26 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP).
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.