Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 25/05/2026, Giám đốc Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Bảo Lâm 3 đã ký Quyết định số 17/QĐ–TTDTH về việc phê duyệt chỉ định thầu thi công công trình nâng cấp hệ thống chiếu sáng tuyến đường Quốc lộ 55 trên địa bàn xã Bảo Lâm 3. Theo nội dung quyết định này, đơn vị được lựa chọn thực hiện gói thầu là Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Quốc Thiên.
Dự án hạ tầng này được triển khai dựa trên cơ sở Kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt tại Quyết định số 13/QĐ-TTDVTH ngày 14/05/2026 của Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã Bảo Lâm 3. Theo các số liệu được công bố chính thức, giá gói thầu xây lắp phục vụ công trình được xác định là 1.709.828.000 đồng. Sau quá trình tiến hành các thủ tục theo quy định và thương thảo hoàn thiện hợp đồng, giá trúng thầu được phê duyệt cố định ở mức 1.709.000.000 đồng. Đối chiếu giữa hai giá trị này, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau đấu thầu đạt mức 828.000 đồng, tương đương với tỷ lệ chi phí tiết kiệm đạt xấp xỉ 0,048%. Gói thầu được thực hiện dưới hình thức hợp đồng trọn gói, với tổng thời gian triển khai thi công là 220 ngày, tính từ ngày 25/05/2026 đến ngày 30/12/2026.
Xét về năng lực của đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Quốc Thiên là doanh nghiệp có bề dày hoạt động tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng, được thành lập từ ngày 01/04/2010 với mã số doanh nghiệp 5800894355 có địa chỉ trụ sở tại số 84 Đường Lý Tự Trọng, Phường 2 Bảo Lộc, Lâm Đồng. Hệ thống dữ liệu cho thấy đơn vị này đăng ký hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực từ cung cấp hàng hóa, xây lắp cho đến tư vấn và phi tư vấn. Cho đến nay, nhà thầu này đã tham gia 130 gói thầu, trong đó trúng 114 gói, trượt 13 gói, 1 chưa có kết quả, 2 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng khoảng 114.580.469.876 đồng. Việc một doanh nghiệp có kinh nghiệm lâu năm được lựa chọn triển khai dự án hạ tầng chiếu sáng tuyến đường Quốc lộ 55 mang lại kỳ vọng về tính ổn định và tiến độ kỹ thuật cho công trình.
Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, tỷ lệ chi phí tiết kiệm đạt xấp xỉ 0,048% phản ánh thực tế phổ biến ở nhiều gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu quy mô nhỏ tại các địa phương cấp cơ sở. Do đặc thù chỉ có một nhà thầu tham gia chuẩn bị hồ sơ đề xuất và thương thảo trực tiếp, nếu không có cơ chế đối sánh giá thị trường nghiêm ngặt, chi phí cuối cùng thường tiệm cận sát mức dự toán ban đầu được phê duyệt. Câu hỏi đặt ra là các cơ quan quản lý tại địa phương đã xây dựng phương án định giá và đàm phán hợp đồng như thế nào để đảm bảo lợi ích tối ưu cho ngân sách.
Vấn đề nâng cao hiệu quả tiết kiệm chi phí ngân sách trong công tác đấu thầu và chỉ định thầu đã liên tục được đôn đốc thông qua các văn bản chỉ đạo điều hành chiến lược từ cấp trung ương. Điển hình là Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Tiếp đó, Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính cũng chỉ rõ hướng dẫn đối với các trường hợp chỉ định thầu, yêu cầu các chủ đầu tư phải chủ động thực hiện thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với điều kiện thị trường và địa bàn, đảm bảo tính khả thi và tối ưu hóa chi phí đầu tư.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.
![Năng lực nhà thầu và bài toán giám sát nguồn vốn đầu tư công tại Tây Ninh [Kỳ 3]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b6d1aec2833e354143ba07c7a8382b58369771c5177a6b42c82edb20859e4c8fc7/11-566.png.avif)
![Dấu hỏi hiệu quả kinh tế tại các gói thầu hạ tầng của Xây dựng Thọ Phú [Kỳ 1]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/9e704500ebf663e383f6d77c16121ffc7672f7c0b6b5097056661d6b299389f1891bd24522d8e2b0c4e2491953336e6b/bia-8548.jpg.avif)
