Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đà Lạt vừa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu sửa chữa cơ sở nhà đất tại số 07 Hàn Thuyên. Đáng chú ý, Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Phong NĐ trúng thầu trong bối cảnh không có đối thủ cạnh tranh, với mức tiết kiệm cho ngân sách khoảng 0,4%.
Tiết kiệm ngân sách thấp
Theo Quyết định số 75/QĐ-BQLDAÐL ngày 25/03/2026 do Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đà Lạt ký phê duyệt, Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Phong NĐ (MST: 5801472483) đã được lựa chọn thực hiện Gói thầu số 04: Thi công xây dựng công trình Sửa chữa, cải tạo cơ sở nhà, đất tại số 07 Hàn Thuyên, phường Cam Ly, tỉnh Lâm Đồng.
Giá dự toán của gói thầu được xác định là 3.922.456.294 đồng. Tuy nhiên, sau quá trình đấu thầu rộng rãi qua mạng, Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Phong NĐ đã trúng thầu với mức giá 3.906.403.092 đồng.
Như vậy, so với giá gói thầu, số tiền tiết kiệm cho Quỹ hoạt động phát triển sự nghiệp của đơn vị này chỉ vỏn vẹn khoảng 16 triệu đồng, tương ứng với tỉ lệ tiết kiệm là 0,4%. Đây là con số khá thấp về hiệu quả kinh tế - một trong những mục tiêu cốt lõi mà Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 hướng tới.
Dữ liệu từ Biên bản mở thầu mã số IB2600079421 hoàn thành ngày 18/03/2026 cho thấy, dù gói thầu được thông báo mời thầu rộng rãi, nhưng đến thời điểm đóng thầu, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận duy nhất hồ sơ dự thầu của Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Phong NĐ.
Việc không có bất kỳ đối thủ nào tham gia cạnh tranh đã tạo điều kiện thuận lợi để nhà thầu này dễ dàng vượt qua các bước đánh giá về năng lực, kinh nghiệm kỹ thuật và trúng thầu.
Chân dung nhà thầu Nguyễn Phong NĐ
Theo dữ liệu của Báo Tri Thức và Cuộc Sống, Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Phong NĐ có trụ sở tại Xã Ka Đô, tỉnh Lâm Đồng, là một cái tên không hề xa lạ trong lĩnh vực đầu tư công, chủ yếu hoạt động tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Đáng chú ý, thống kê lịch sử năng lực cho thấy tỉ lệ trúng thầu gần như tuyệt đối. Cụ thể, doanh nghiệp này đã tham gia 43 gói thầu, trong đó trúng tới 42 gói, chưa trượt gói nào và 1 gói đang chờ kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt hơn 28,1 tỷ đồng (trong đó vai trò độc lập hơn 21,1 tỷ đồng và vai trò liên danh gần 7 tỷ đồng).
Phân tích sâu hơn, trong tổng giá trị trúng thầu nêu trên, có đến hơn 10,3 tỷ đồng là từ các gói chỉ định thầu. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của nhà thầu này chạm mức 99,69%, đồng nghĩa với việc mức tiết kiệm ngân sách qua các gói thầu luôn duy trì ở mức thấp.
Lịch sử đấu thầu cũng ghi nhận đơn vị này có quan hệ với 18 bên mời thầu khác nhau nhưng rất hiếm khi vấp phải sự cạnh tranh. Tính đến nay, nhà thầu này chỉ từng đấu với 2 đối thủ trong 2 gói thầu và đều giành phần thắng. Ngoài thi công, Nguyễn Phong NĐ còn tham gia tư vấn 16 gói thầu với 6 vai trò khác nhau và chưa từng nhận quyết định xử phạt vi phạm quy định về đấu thầu.
Lịch sử năng lực của nhà thầu này cho thấy một sự gắn kết chặt chẽ với nhiều bên mời thầu trên địa bàn. Danh sách các dự án mà công ty này từng tham gia trải dài từ các trường học như Trường Mầm non 9, Trường Mầm non 12, cho đến các trường tiểu học như Trưng Vương, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lý Thường Kiệt... Đáng chú ý, tại không ít gói thầu, doanh nghiệp này cũng độc lập tham gia dự thầu và trúng thầu sát giá.
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Mục tiêu tối thượng của đấu thầu là tìm ra nhà thầu có năng lực tốt nhất với giá thành cạnh tranh nhất nhằm tiết kiệm ngân sách. Khi nhà thầu liên tục trúng sát giá, tỷ lệ trúng trung bình đạt 99,69% và thường ở vị thế không có đối thủ, tính cạnh tranh đã bị triệt tiêu đáng kể. Theo Điều 10 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15, các đơn vị chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình và rà soát lại việc lập hồ sơ mời thầu để không làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng việc trúng thầu sát giá có thể không vi phạm quy định nếu quy trình đúng luật, nhưng nó phản ánh sự lãng phí cơ hội tiết kiệm ngân sách.
BẢO ĐẢM TÍNH CẠNH TRANH VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ KHI ĐẤU THẦU QUA MẠNG
Nhằm phổ biến kiến thức pháp luật và thúc đẩy môi trường đầu tư công Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch và Hiệu quả kinh tế, Báo Tri Thức và Cuộc Sống trích dẫn một số quy định trọng tâm của pháp luật về đấu thầu hiện hành liên quan đến công tác lập hồ sơ và trách nhiệm của chủ đầu tư:
1. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15)
- Về các hành vi bị cấm (Điều 16): Điểm k, Khoản 8, Điều 16 nghiêm cấm hành vi vi phạm quy định về bảo đảm công bằng, minh bạch, cụ thể là: "Nêu điều kiện trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu, nhà đầu tư hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu, nhà đầu tư gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng". Quy định này là "thước đo" cốt lõi để đánh giá tính khách quan của bộ tiêu chí mời thầu, ngăn chặn tình trạng "cài cắm" tiêu chí khiến các nhà thầu khác không thể tham dự.
- Về trách nhiệm của Chủ đầu tư (Điều 78): Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và người có thẩm quyền về toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu, bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính toàn vẹn của hồ sơ mời thầu.
2. Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ
- Về xử lý tình huống trong đấu thầu: Đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi qua mạng, nếu đến thời điểm đóng thầu mà chỉ có 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT), pháp luật trao quyền cho Chủ đầu tư được xử lý tình huống theo hướng: (1) Gia hạn thời điểm đóng thầu để thu hút thêm nhà thầu tham gia nhằm tăng tính cạnh tranh; hoặc (2) Quyết định mở thầu ngay để đánh giá hồ sơ của nhà thầu duy nhất. Việc lựa chọn phương án mở thầu ngay hoàn toàn hợp lệ, nhưng đặt lên vai Chủ đầu tư trách nhiệm giải trình rất lớn về việc bảo đảm "hiệu quả kinh tế" và mức độ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đối với gói thầu đó.
3. Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính
- Về trách nhiệm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia: Theo quy định mới nhất tại Thông tư 79/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành, trách nhiệm phát hành, sửa đổi, làm rõ E-HSMT và việc đăng tải các thông tin lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được xác định rõ thuộc về Chủ đầu tư. Quyền hạn và trách nhiệm này gắn liền với yêu cầu Chủ đầu tư phải rà soát kỹ lưỡng E-HSMT, tuyệt đối không được đưa các tiêu chí không phù hợp, gây cản trở sự tham gia tự do của cộng đồng doanh nghiệp.
- Bên cạnh đó, Thông tư 79 cũng loại bỏ các mẫu hồ sơ, báo cáo thẩm định kế hoạch tổng thể cũ, yêu cầu Chủ đầu tư và các bên liên quan phải cập nhật biểu mẫu mới (như Mẫu số 14A cho Báo cáo đánh giá E-HSDT xây lắp) để bảo đảm quy trình diễn ra minh bạch, chuẩn xác nhất.