Với sự phát triển của công nghệ, Trí tuệ nhân tạo đã giúp các chuyên gia phục chế kỹ thuật số mặt nạ tử thần. Đó là những mặt nạ dùng trong tang lễ của người Tashtyk. Nền văn hóa Tashtyk từng phát triển rực rỡ ở miền Nam Siberia từ thế kỷ 1 trước Công nguyên đến thế kỷ 7 sau Công nguyên. Ảnh: Ancient origins.
Các nhà nghiên cứu tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Moscow đã hợp tác với các chuyên gia công nghệ trong dự án tái tạo thành công các chi tiết bị mất của những chiếc mặt nạ thạch cao quý hiếm này bằng công nghệ quét 3D tiên tiến và kỹ thuật phục chế kỹ thuật số dựa trên AI. Ảnh: Russian State History Museum.
Dự án này giúp công chúng có thêm hiểu biết về thế giới tâm linh và nghệ thuật của người Tashtyk - nền văn minh đã biến mất từ lâu. Nền văn hóa này được biết tới với các nghi lễ tang lễ phức tạp bao gồm việc tạo ra những chiếc mặt nạ giống như người thật để lưu truyền danh tính của người đã khuất trong các buổi lễ tưởng niệm kéo dài hàng thế kỷ. Ảnh: dibattista/CC BY-SA 2.0.
26 mặt nạ của người Tashtyk đã được phục chế hoàn toàn. Hầu hết những hiện vật này được tìm thấy trong tình trạng bị vỡ thành nhiều mảnh. Ảnh: arkeonews.
Các chuyên gia đã tìm thấy các mặt nạ tang lễ của nền văn hóa Tashtyk trong các cuộc khai quật ở vùng Krasnoyarsk Krai ngày nay, từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Ảnh: Boris Dolinin.
Thông qua phục chế mặt nạ tử thần của nền văn hóa Tashtyk, các chuyên gia có thể phát hiện những chi tiết ẩn giấu mà mắt thường không nhìn thấy được, từ phương pháp chế tác đến các đặc điểm cấu trúc tiết lộ bí mật về tập tục chôn cất thời cổ đại. Ảnh: Boris Dolinin.
Người Tashtyk nổi tiếng với các nghi lễ hỏa táng phức tạp. Sau khi hỏa táng thi hài người quá cố, gia đình sẽ đặt những chiếc mặt nạ tang lễ được chế tác tỉ mỉ lên các hình nộm giống người chết để dùng cho các nghi lễ tưởng niệm phức tạp có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm. Ảnh: Late Bronze Age Apocalypse/Facebook.
Những chiếc mặt nạ này thường được vẽ tinh xảo với các đường nét khuôn mặt giống hệt người quá cố. Đôi khi, chúng còn được tô điểm bằng tóc, trang sức hoặc vải vóc. Ảnh: Pavel German.
Phong cách nghệ thuật đặc trưng này có sự khác biệt rõ rệt giữa hai giới: mặt nạ của phụ nữ thường được sơn màu trắng với các đường xoắn ốc và cuộn giấy màu đỏ. Trong khi đó, mặt nạ của nam giới thường sơn màu đỏ với các sọc đen. Ảnh: Pavel German.
Các học giả tin rằng, những mặt nạ tang lễ này tượng trưng cho cả lòng tôn kính tổ tiên và sự tiếp nối của cuộc sống sau khi chết. Theo đó, chúng trở thành những vật linh thiêng thay vì là những vật phẩm nghệ thuật đơn thuần. Ảnh: Pavel German.
