[GALLERY] Mã độc giả ChatGPT bùng nổ, doanh nghiệp Việt cần cảnh giác

Làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng trở thành "mảnh đất màu mỡ" để tội phạm mạng phát tán mã độc với quy mô chưa từng có, đặc biệt nhắm vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Theo báo cáo mới nhất từ Kaspersky, chỉ trong bốn tháng đầu năm 2026, hệ thống của hãng đã ngăn chặn hơn 33.300 cuộc tấn công sử dụng các dịch vụ AI giả mạo, tăng gần 5 lần so với cùng kỳ năm trước, trong khi khu vực Đông Nam Á ghi nhận hơn 1.800 vụ, tăng gần 7 lần.

Theo các chuyên gia bảo mật, ChatGPT là công cụ AI bị giả mạo nhiều nhất với tỷ lệ khoảng 44%, tiếp theo là DeepSeek chiếm 33% và Claude khoảng 11%. Ngoài ra, OpenClaw, một công cụ AI mới nổi, cũng nhanh chóng bị tin tặc lợi dụng để tạo ra các trang web và tập tin giả nhằm đánh lừa người dùng tải về thiết bị, từ đó mở đường cho các cuộc tấn công mạng tinh vi hơn.

Phần lớn các mối đe dọa này thuộc nhóm Trojware, được ngụy trang dưới dạng bộ cài phần mềm AI hoặc các tiện ích hỗ trợ công việc tưởng chừng vô hại. Sau khi được cài đặt, mã độc có thể âm thầm chiếm quyền điều khiển máy tính, tải thêm phần mềm độc hại, đánh cắp dữ liệu quan trọng, mã hóa hệ thống để tống tiền hoặc phá hủy dữ liệu của doanh nghiệp mà người dùng rất khó phát hiện.

Không chỉ các công cụ AI, những nền tảng quen thuộc như Telegram, WhatsApp và Zoom cũng tiếp tục bị lợi dụng làm kênh phát tán mã độc. Trong cùng giai đoạn, Kaspersky cho biết đã ngăn chặn gần 415.000 cuộc tấn công thông qua các ứng dụng nhắn tin và hội nghị trực tuyến, cho thấy tội phạm mạng đang kết hợp nhiều phương thức khác nhau để mở rộng phạm vi lây nhiễm.

Các chuyên gia cảnh báo rằng xu hướng nhân viên tự ý sử dụng công cụ AI miễn phí trong công việc đang vô tình làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thông tin. Chỉ một lần tải nhầm phần mềm từ website giả mạo hoặc nhấp vào liên kết lừa đảo cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống doanh nghiệp bị xâm nhập, gây thiệt hại lớn về tài chính và dữ liệu.

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm tra nghiêm ngặt đối với các website, liên kết và phần mềm AI trước khi cho phép cài đặt. Bên cạnh đó, việc giới hạn quyền truy cập, sử dụng phần mềm bảo mật và thường xuyên cập nhật bản vá cũng là những biện pháp quan trọng nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công ngày càng tinh vi.

Theo ông Vasily Kolesnikov, chuyên gia bảo mật của Kaspersky, doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng khi nhân viên sử dụng các công cụ AI công khai trong quy trình làm việc, bởi đây đang là mục tiêu bị tin tặc khai thác mạnh nhất. Việc đào tạo kỹ năng nhận biết website giả mạo và cảnh giác với các tệp tải xuống là yếu tố then chốt để bảo vệ hệ thống.

Trong khi đó, ông Adrian Hia, Giám đốc điều hành Kaspersky khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhận định các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn chiếm hơn 90% số lượng doanh nghiệp tại Đông Nam Á, đang trở thành "miếng mồi" hấp dẫn của tội phạm mạng do hạn chế về nguồn lực bảo mật. Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, đầu tư vào giải pháp an ninh mạng và nâng cao nhận thức cho nhân viên sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm thiểu nguy cơ bị tấn công.

Mời quý độc giả xem thêm video: Cảnh báo lừa đảo chiếm tài khoản Zalo, Facebook bằng AI.