[GALLERY] Bóc trần 'nông trại AI' ở Việt Nam, lừa đảo xuyên biên giới

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho chuyển đổi số, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện để các mô hình lừa đảo công nghệ cao phát triển với tốc độ chưa từng có, trong đó đáng chú ý là hiện tượng các "nông trại click" sử dụng AI mã nguồn mở để tạo nội dung giả mạo, vượt qua rào cản ngôn ngữ và nhắm đến những thị trường khó tính như Thụy Điển, Đan Mạch hay Na Uy.

Nếu trước đây các nông trại click chủ yếu vận hành hàng nghìn điện thoại nhằm tăng lượt thích, lượt xem hoặc tương tác trên mạng xã hội thì hiện nay mô hình này đã chuyển sang một cấp độ nguy hiểm hơn khi kết hợp phần cứng hiệu năng cao với các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để sản xuất hàng loạt bài viết, video và bình luận giả có chất lượng gần giống nội dung do con người tạo ra.

Điểm đáng lo ngại là những hệ thống AI này không chỉ dịch thuật đơn thuần mà còn được tinh chỉnh bằng lượng dữ liệu khổng lồ từ báo chí bản địa, giúp chúng hiểu văn phong, tiếng lóng, bối cảnh văn hóa và các sự kiện thời sự của từng quốc gia, từ đó tạo ra những nội dung có độ tin cậy rất cao nhằm đánh lừa người dùng và dẫn dụ họ tham gia vào các chiến dịch lừa đảo hoặc đầu tư giả mạo.

Để khuếch đại mức độ lan truyền, các đối tượng còn vận hành mạng lưới tài khoản ảo sử dụng IP giả lập tại châu Âu để tự động chia sẻ, bình luận và tương tác bằng ngôn ngữ bản địa, tạo nên hiệu ứng đám đông khiến nạn nhân tin rằng thông tin đang được cộng đồng địa phương xác nhận và lan truyền rộng rãi.

Sự nguy hiểm của mô hình này không nằm ở việc AI quá phức tạp mà ở chỗ các công cụ mã nguồn mở, phần mềm deepfake và nền tảng điện toán đám mây hiện đã trở nên phổ biến với chi phí rất thấp, khiến ngay cả những nhóm có kiến thức công nghệ ở mức cơ bản cũng có thể xây dựng một hệ thống phát tán tin giả hoặc lừa đảo xuyên biên giới mà trước đây chỉ các tổ chức tội phạm lớn mới đủ khả năng thực hiện.

Theo các cuộc điều tra được công bố tại Thụy Điển, mạng lưới lừa đảo này được cho là có liên quan đến BeeUp, một công ty tại Việt Nam tự giới thiệu hoạt động trong lĩnh vực marketing nhưng bị cáo buộc đứng sau việc vận hành hệ thống tạo nội dung giả bằng AI với nhiều ngôn ngữ khác nhau nhằm thu lợi từ quảng cáo và các mô hình gian lận trực tuyến.

Các chuyên gia truyền thông cảnh báo rằng những chiến dịch này không chỉ gây thiệt hại về tài chính cho người dùng mà còn làm suy giảm lòng tin của xã hội vào báo chí, các cơ quan công quyền và hệ sinh thái thông tin số, bởi những nội dung giả được AI tạo ra ngày càng khó phân biệt với thông tin xác thực, đặc biệt khi được phát tán đồng loạt trên nhiều nền tảng khác nhau.

Thực tế trên cho thấy AI là công nghệ mang tính hai mặt, có thể tạo ra giá trị lớn cho xã hội nhưng cũng dễ bị lợi dụng để phục vụ các hoạt động lừa đảo, phát tán tin giả và thao túng dư luận, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về hợp tác quốc tế, tăng cường năng lực an ninh mạng và xây dựng các cơ chế kiểm soát AI nhằm hạn chế nguy cơ tội phạm công nghệ cao lợi dụng những tiến bộ của trí tuệ nhân tạo trong tương lai.

Mời quý độc giả xem thêm video: Cảnh báo lừa đảo chiếm tài khoản Zalo, Facebook bằng AI.